1960’lar... Reklamcılığın altın çağı. Merkezinde New York’un dahi ve rekabetçi çocukları. Başroldeyse değişen zamana ayak uydurmaya çalışan reklam gurusu Don Draper.
En İyi Drama ve Erkek Oyuncu dallarında Altın Küre kazanan Mad Men, gerçeklerle yalanlar arasındaki ince çizgiyi bulandırmaya ve 60’ların dekorunda insan doğasını irdelemeye devam ediyor. The Sopranos’un Emmy ödüllü yapımcı ve yazarı Matthew Weiner’dan gerçeğin nasıl satılabileceğine dair kışkırtıcı bir dram olan Mad Men, üç sene üst üste En İyi Dizi Emmy ve Altın Küre ödülünü kazanarak başarısını ispatladı.
Mad Men'in hayranları arasında Başkan Barack Obama da vardı. Obama, 3. sezonun ardından Matthew Weiner'a diziden ne kadar keyif aldığını anlatan bir mektup yazdı. Şaşıran ve gururlanan Weiner, mektubu çerçeveletip ofisinin önündeki duvara astı.
Haziran 2016'da Donald J. Trump, Cumhuriyetçi Parti'nin fiilî başkan adayı sayılıyordu. Kampanyası Mayıs ayına ait mali raporunu Federal Seçim Komisyonu'na sundu. Yaklaşık 1700 sayfalık raporda, New Hampshire'daki bir şirkete "web reklamcılığı" karşılığında dört ayrı ödeme (toplam 35.000 dolar) yapıldığı görülüyordu. FEC raporunda bu şirketin adı "Draper Sterling" olarak geçiyordu. Think Progress'ten Judd Legum'un araştırması, bunun gerçek bir şirket değil, Trump'ın saha görevlileri için kurulmuş bir paravan, yani kampanyanın parayı yine kendine aktarmasının bir yolu olduğuna dair güçlü kanıtlar ortaya koydu. Think Progress şunu da hatırlattı: "Draper ve Sterling, reklamcılığı anlatan sevilen AMC dizisi Mad Men'in iki baş karakterinin kurgusal adları."
Jon Hamm'a göre yapımın tarihsel doğruluk arayışı, dizi araştırmacılarının senaryonun zaman çerçevesiyle ilgili belirli bir döneme ait hava koşullarını, haberleri ve popüler kültürü bilmekte ısrar etmelerini sağlayacak şekildedir.
Stan ve Peggy'nin başlangıçta birlikte olması planlanmamıştı; ancak Jay Ferguson (Stan) en başından beri onları destekledi, Weiner'ın bunun asla olmayacağını söylemesine rağmen. Yazarların fikrini değiştirmek için Ferguson, Stan'in Peggy'ye "ihtimale karşı" küçük bakışlar veya özlem dolu bakışlar atmasını sağladığını belirtti. Bu taktik işe yaradı ve yazarlar yavaş yavaş buna uyum sağladı, ta ki Weiner kabul edene kadar.
2013'te New York Times Magazine'deki bir röportajda, görüşmeci Andrew Goldman, Elisabeth Moss'a (Peggy'yi oynuyor) Don-Peggy ilişkisinin "aralarındaki bariz cinsel gerilim göz önüne alındığında hiç tamamlanıp tamamlanmayacağını" sordu. Moss'un yanıtı şu oldu: "Umarım olmaz. Don'la yatan herkesin önünde uzun bir yol yok. Don'la yatmak öpücük gibi bir ölüm. Bunu yapmak gerçekten işi çığırından çıkarmak olur."
Robert Morse, dizinin çekimlerinin kendisine How To Succeed In Business Without Really Trying (1967) filminin yapımını hatırlattığını belirtti. Morse'a daha sonra söylenmesine rağmen, o film onu bu dizide oynatma ilhamının bir parçasıydı.
Marie Calvet rolüyle konuk oyuncu olan Julia Ormond, dizinin o kadar ateşli bir hayranıydı ki, birisi onun haberi olmadan yeni bir Mad Men bölümü izlediğinde uzun süreli bir ilişkiyi sonlandırdı.
2013'teki bir Paley Center söyleşisinde Matthew Weiner, dizinin nasıl biteceğini karısına ve birkaç yazara anlattığını belirtti. Ayrıca 'kendisine bunun bir felaket olduğu söylendi ama yine de bu yolda devam ediyor' dedi.
Sal'ın kovulduktan sonra diziye dönmesi planlanmıştı ama gerçekleşmedi. Bir röportaja göre Matthew Weiner, Bryan Batt'a potansiyel bir fikrin, onun büyük bir yönetmen olarak geri dönmesi olduğunu söyledi.
Bir televizyon dizisi için alışılmadık şekilde, çekimler sırasında basına neredeyse hiç bilgi verilmez. Buna oyuncu kadrosu veya hikaye hatları dahildir. Ana kadronun bu konuda konuşmasına izin verilmez ve konuk oyuncular dizide çalıştıklarını kimseye söylememek için sözleşme imzalar. Matthew Weiner ve ekibi, bilginin nasıl verileceğine ve yayılacağına karar verir.
Yaratıcı Matthew Weiner ile AMC arasındaki anlaşmazlık nedeniyle beşinci sezonun yapımı normalden geç başladı. Dizi 2011 yazında değil, aylar sonra 2012 baharında döndü ve 4. ve 5. sezonlar arasında uzun bir ara oluştu; 2011'de hiç yeni bölüm yayınlanmadı.
Mad Men, Başkan Barack Obama'yı hayranları arasında sayar. Obama, 3. sezonun ardından Matthew Weiner'a bir hayran mektubu göndererek diziyi ne kadar sevdiğini söyledi. Şaşkın ve gururlu Weiner, Obama'nın mektubunu ofisinin dışındaki duvarda çerçeveli olarak saklar.
5., 6. ve 7. sezonlar aynı anda onaylandı; bu, Matthew Weiner'ın AMC ile 2010/2011'deki ünlü anlaşmazlığı sırasında yaptığı anlaşmanın bir parçasıydı ve yapımı bir yıldan fazla geciktirdi.
Mart 2011'de, ağ ile dizi yaratıcısı arasındaki müzakerelerin ardından AMC, Mad Men'i beşinci sezon için aldı ve 25 Mart 2012'de yayınlandı. Matthew Weiner'ın 30 milyon dolarlık bir sözleşme imzaladığı ve onu üç sezon daha dizinin başında tutacağı bildirildi.
2025'te, 4. ve 5. sezonlarda Joyce Ramsay rolüyle konuk oyuncu olan oyuncu Zosia Mamet, 'Does This Make Me Funny?' adlı bir deneme kitabı yayınladı ve bu kitapta bir denemeyi bu dizide geçirdiği zamana ve Matthew Weiner'ın sözlü tacizine ayırdı. Ne diziyi ne de Weiner'ı açıkça adlandırmadan, ancak onlar olduğunu anlamaya yetecek kadar bilgi vererek Mamet, 5. sezonda birkaç bölüm için sözleşme imzaladığını ancak ilk bölümü 'Mystery Date'i çekerken Weiner'ın bir zarftan kağıt çıkarma şeklini beğenmediği için 30 dakika boyunca bağırıp azarladığını yazdı. Deneyimden o kadar yıkılan oyuncu, menajerinden diğer bölümler için sözleşmesinden çıkmasını istedi ve bir daha diziye dönmedi.
Dizinin jenerikleri, grafik tasarımcı Saul Bass'ın Alfred Hitchcock'un 1959 yapımı North by Northwest filmi için yaptığı gökdelenlerle dolu açılış jeneriğine ve 1958 yapımı Vertigo filmi için yaptığı düşen adam afişine saygı duruşunda bulunur. Weiner, Hitchcock'u dizinin görsel stili üzerinde büyük bir etki olarak göstermiştir.
Don Draper 3. sezonda güneş gözlüğü taktığında, çerçeveler tatil sezonunun en çok aranan ürünlerinden biri haline geldi ve Randolph Engineering mi yoksa American Optical mı tarafından üretildiği konusunda yoğun bir tartışma başlattı; her iki şirket de neredeyse aynı çerçeveyi üretiyordu. GQ gibi birçok erkek moda dergisi, moda endüstrisindeki olumlu itibarı nedeniyle Randolph Engineering'ı üretici olarak gösterdi ve American Optical çerçevelerini (nispeten ucuz ve ABD Ordusu için üretilmiş) satın alan izleyicileri "ucuzcu" olarak eleştirdi. Ancak Randolph Engineering, kare pilot gözlüklerini 1970'lere kadar üretmeye başlamadı; dizinin dönem özgünlüğü ve Matthew Weiner'ın tarihsel doğruluğa bağlılığı göz önüne alındığında, Don'ın çerçeveleri aslında 1960'larda üretimde olan American Optical Aviator'dür.
Nisan 2018'de Jon Hamm ile National Public Radio'da yapılan bir röportajda gazeteci Scott Simon, Hamm'a Mad Men'in final bölümünün sonundan sonra Don Draper'a ne olduğunu düşündüğünü sordu. Hamm'ın yanıtı şöyleydi: "Sanırım meditasyon yaptıktan sonra kalktı, bir arabaya bindi ve ertesi gün New York City'ye uçtu, geri döndü ve o fikri sundu. Bence Don'ın aydınlanma anı, onun bir reklamcı olduğuydu. Dizinin son birkaç bölümünde girdiği ruhsal yolculuğa devam etmesini umuyor muyum? Elbette. Ben hep Don'ı destekledim. Bilirsiniz, Don çok yaralı bir ruhtu ve bence o kısmına erişmek için çok daha fazla yardıma ihtiyacı vardı."
Karakter Ken Cosgrove muhtemelen kısmen, 1960'larda reklamcılıkta çalışırken The New Yorker ve diğer önemli dergilerde şiirler yayınlayan romancı/şair James Dickey'den esinlenmiştir. Ayrıca, bir reklam yöneticisi olarak çalışırken Broadway'de oyunlar sahneleyen senarist/romancı Herman Raucher ile de pek çok ortak noktası vardır. Raucher, Summer of '42 adlı romanı ve senaryosunun başarısı onu milyoner yapınca reklamcılığı bırakmıştır.
Sezonun son bölümünde Peggy'nin hamile olduğunu bilmeden doğum yapması ve durumunu inkar etmesi, bazı izleyiciler tarafından kafa karışıklığı (ve biraz da inançsızlık) ile karşılandı. Bunun imkansız olduğuna inanan izleyiciler, "Hamilelik İnkar Sendromu"nun, bir kadının kişisel bir nedenle istenmeyen bir hamileliği psikolojik olarak kabul edemediği nadir ama kesinlikle var olan bir zihinsel durum olduğunun farkında olmayabilir. Ayrıca, bu zihinsel duruma sahip olmayan ve hamileliği istenmeyen olarak görmeyen, ancak yine de hamile olduklarını fark etmeyen kadınların gerçek vakaları vardır (aslında, TLC'de 2008'de yayınlanmaya başlayan "I Didn't Know I Was Pregnant" adlı realite dizisi bunun yeterli olduğunu göstermektedir). Bu vakalarda, kadınlar genellikle hamilelik belirtileri hakkında yaygın olarak yayılan yanlış bilgiler nedeniyle hamile olamayacaklarını varsayarlar: kızlara genellikle hamilelikte adetlerin kesinlikle duracağı öğretilse de, bu her zaman doğru değildir - bazı kadınlar hamilelikleri boyunca kanamaya devam eder. Tersine, bazı kadınların başlangıçta çok düzensiz adetleri vardır, bu nedenle art arda birkaç ay adet görmemek onlara garip gelmeyebilir veya hamilelik belirtisi olarak görünmeyebilir. Peggy'nin hikayesinde, Peggy'nin hamile olamayacağına inanmak için güçlü bir pratik nedeni de vardı: Pete ile seks yapmadan önce doğum kontrol hapına başlamıştı. O dönemde hapın etkili olmasının bir ay sürdüğünü anlamamıştı çünkü gittiği doktorun bunu ona açıklama sorumluluğu olmasına rağmen bunu yapmamıştı. Peggy katı bir Katolik evde büyümüştü (Katoliklik o zamanlar doğum kontrolüne şimdi olduğundan daha katıydı), bu nedenle doktorun vermediği doğru bilgiyi kız kardeşinden, annesinden veya Katolik okul eğitiminden almış olması pek olası değildir.
Dizide, Nelson Rockefeller'ın danışmanı Henry Francis, Betty'yi Don'ı terk edip kendisiyle evlenmesi için ikna eder. Gerçek hayatta Rockefeller, dört çocuk annesi Margaretta Murphy'yi kocası James Murphy'den ayrılmaya ikna ederek bunu kendisi yapmıştır. Margaretta, kocasını terk ettikten bir ay sonra Rockefeller ile evlenmiştir.
Draper ve meslektaşlarının sıklıkla kullandığı küçük top şeklindeki bardaklar, en az 1950'lerden beri "roly poly" (yuvarlak) bardaklar olarak bilinen bir tasarımdır. Sanatçı Dorothy Carpenter Thorpe tarafından tanıtılan yenilikçi bir vurgu olan ağız kenarındaki metal kaplama bandı, tasarımı 1960'lar ve sonrasında daha da popüler hale getirdi (ve çok taklit edildi). Bu bardak takımları, gümüş, krom, platin ve hatta altından yapılan bantlar baş harfler, şirket logoları veya işle ilgili diğer grafiklerle özel olarak şablonlanabildiğinden ideal iş hediyeleriydi. Draper'ın bardaklarında platin bantlar olduğu görülüyor.
Yapım Hikâyesi 17
Matthew Weiner, 2013'te Paley Center for Media'daki bir soru-cevap etkinliğinde diziyi nasıl bitirmeyi planladığını karısına ve birkaç senariste çoktan anlattığını söyledi. Kendisine bunun felaket bir fikir olduğu söylendiğini, ama yine de bu planla ilerlediğini de ekledi.
January Jones, Peggy Olson rolü için iki kez seçmelere girdi, ama sonunda Matthew Weiner ondan Betty Draper için okuma yapmasını istedi. O sırada Betty pilot bölümde neredeyse hiç görünmüyordu ve Weiner'ın karakteri genişletmek gibi bir planı da yoktu.
Mad Men (2007): Christina Hendricks, John Slattery ve January Jones bir davetteGörsel: Wikimedia Commons · Peabody Awards, CC BY 2.0
Jon Hamm'ın anlattığına göre Don Draper için ilk akla gelen isim Thomas Jane'di, ama AMC ekibine Jane'in "televizyonda çalışmadığı" söylendi. İşin tuhafı, Jane daha sonra HBO'nun Hung (2009) dizisinde başrolü üstlendi.
Mad Men (2007): Elisabeth Moss ve Jon Hamm etkinlikte birlikteGörsel: Wikimedia Commons · Angela Natividad, CC BY-SA 2.0
Dizi çekilirken basına oyuncu seçimi ve hikâye dahil neredeyse hiçbir bilgi verilmez. Ana kadronun konuşması yasaktır; konuk oyuncular da dizide oynadıklarını kimseye söylememeyi taahhüt eden sözleşmeler imzalar. Hangi bilginin ne zaman ve nasıl açıklanacağına Matthew Weiner ve ekibi karar verir.
Matthew Weiner, Amerikalı dizi yöneticilerinin çoğu gibi her senaryoyu az ya da çok yeniden yazardı. Jenerikte kendi adını ekleyip eklememeye karar vermek için bir kural koymuştu: Son çekim senaryosunda asıl yazarın metninden yüzde 20'den fazlası kaldıysa o kişi tek başına yazar olarak geçiyordu. Dizi bittiğinde 92 bölümün yalnızca 18'inde Weiner'ın adı yoktu.
Bölümlerin neredeyse hepsi ya yavaşça kararan ya da birden siyaha kesilen bir görüntüyle biter; jenerikte bir dönem şarkısı ya da dizinin bestecisi David Carbonara'nın bir teması çalar. En az bir bölüm sessizlikle ya da ortam sesleriyle kapanır. Birkaç bölüm ise daha yeni bir pop şarkıyla ya da sahnede çalan bir şarkının jenerik müziğine karışmasıyla sona erer. The Beatles, 5. sezonun "Lady Lazarus (2012)" bölümü için "Tomorrow Never Knows" şarkısının kullanılmasına izin verdi; şarkı kapanış jeneriğinde de çaldı. Grubun müziğini bir televizyon dizisine vermesi çok ender görülen bir durumdur. Mad Men'in yapımcısı Lionsgate, şarkı için 250.000 dolar ödedi. 1. sezonun son bölümü ise Bob Dylan'ın "Don't Think Twice It's All Right" şarkısıyla kapandı.
Matthew Weiner pilot bölümü, The Sopranos'un 6. sezonunun iki yarısı arasındaki arada çekti ve bunun için HBO dizisinin ekibinin büyük kısmından yararlandı. David Chase elinden gelen yardımı yapmayı kabul etti, ama Weiner'ın The Sopranos'un son bölümlerini yazmaya geri döneceğini de garantiye aldı.
Dizi yayınlanmadan kısa süre önce Matthew Weiner, Richard Yates'in Revolutionary Road romanının sinemaya uyarlanacağını duyunca kaygılandı. Roman ve dizi bazı önemli temaları, olay örgüsü öğelerini ve mekânları paylaşıyordu; Weiner herkesin kendisini Yates'ten kopya çekmekle suçlayacağından korktu. İşin ironik yanı, Revolutionary Road (2008) 2008'de vizyona girdiğinde Mad Men (2007) iki sezondur yayındaydı ve bu kez Sam Mendes'in filmi Mad Men'e fazla benzemekle eleştirildi.
Matthew Weiner'a göre HBO, David Chase dizi yöneticisi olarak Weiner'ın yanında yer alsaydı Mad Men'e (2007) yeşil ışık yakacaktı.
Matthew Weiner, Mad Men'in pilot bölümünü 1999'da Ted Danson'ın dizisi Becker (1998) üzerinde çalışırken yazdı. 2002'de bu senaryoyu yazarlık örneği olarak The Sopranos'un (1999) yaratıcısı David Chase'e gönderdi.
Matthew Weiner, dizinin görsel üslubunda Alfred Hitchcock'u, özellikle de North by Northwest (1959) filmini en büyük ilham kaynaklarından biri olarak gösterdi. Müzik, mizansen ve kurgu konusunda da yönetmen Wong Kar-wai'den etkilendi.
John Slattery, Roger Sterling'i oynaması istenmeden önce Don Draper rolü için seçmelere katıldı.
Ocak Jones, Matthew Weiner ondan Betty Draper rolünü okumasını istemeden önce Peggy Olson rolü için iki kez seçmelere katıldı; buna rağmen o noktada karakter henüz pilotta yer almıyordu ve onu detaylandırmak gibi bir planı yoktu.
Jessica Paré, Megan Calvet rolüne seçilmeden önce Rachel Menken ve Jane Siegel rolleri için seçmelere katıldı.
TV Guide'a göre Bryan Batt (Sal), pilot bölümün çekimleri başlamadan önce Sal'ın sonunda bir otel komisiyle seks sahnesi olacağını biliyordu; dizi yaratıcısı Matthew Weiner, Batt'ı bir kenara çekip hikayeyi dizinin ilk makyaj testi sırasında açıkladı. Ancak sahne dizide üçüncü sezonun ilk bölümüne kadar görünmedi.
Her bölümün bütçesi 2-2,5 milyon dolar arasındaydı; pilot bölümün bütçesi 3 milyon doların üzerindeydi.
Matthew Weiner pilot bölümü The Sopranos'un 6. sezonunun iki kısmı arasındaki arada çekti ve HBO yapımından birçok ekip üyesini kullandı. David Chase, elinden gelen yardımı yapmayı kabul etti ancak Weiner'ın The Sopranos'un son bölümlerini yazmak için geri döneceğinden emin olmak istedi.
Kamera Arkası 14
Jon Hamm, dizide içilen içkilerin alkolsüz olduğunu doğruladı. Çekim temposunun zaten çok yoğun olduğunu, kamera önünde de arkasında da gündüz içki içmeyeceğini söyledi.
Mad Men (2007): Jon Hamm takım elbiseli ve gülümsüyorGörsel: Wikimedia Commons · Dominick D, CC BY-SA 2.0
Kostüm tasarımcısı Janie Bryant 2012'de Slate'e, Peggy'nin bir kostümünü her zaman bir sonraki sezonun ilk bölümünde yeniden kullandığını anlattı. Bryant bu geleneği "sevdiğini" söyledi: "Bence tamamen gerçekliğe dayanıyor. Gerçek hayatta da böyle yaparız, kıyafetlerimizi tekrar tekrar giyeriz."
Pilot bölüm New York'taki Silvercup Studios'ta ve şehrin çeşitli yerlerinde, sonraki bölümler ise Los Angeles Center Studios'ta çekildi. Dizi AMC HD'de ve çeşitli kablo operatörlerinin isteğe bağlı video hizmetlerinde yüksek çözünürlükle izlenebiliyor.
Esquire'ın Ekim 2013 tarihli bir yazısına göre makyaj sanatçısı Lana Horochowski'nin görevlerinden biri, Jon Hamm'ın her an sinekkaydı tıraşlı görünmesini sağlamaktı. Hamm'ın sakalı olağanüstü hızlı uzuyor, uzun çekim günlerinde kamera önünde gölgesi belirecek kadar çıkıyordu. Horochowski'nin bir çekim gününde Hamm'ı üç kez tıraş etmesi sıradan bir şeydi. Bu haber üzerine dermatolog Dr. Peter Hino, izleyicileri Hamm'a özenip günde birden fazla tıraş olmamaları konusunda uyardı; sakalı ortalama hızda uzayan bir erkekte bunun cildi tahriş edebileceğini ya da ona zarar verebileceğini söyledi.
Mad Men (2007): Takım elbiseli Jon Hamm gülümsüyorGörsel: Wikimedia Commons · Dominick D, CC BY-SA 2.0
Sterling Cooper ofislerinin setlerinin çoğunda tavan görünür; bu, televizyonda pek alışılmış bir şey değildir. Setlerde genellikle tepeye sabitlenmiş ışık düzenekleri bulunur ve ekip farklı sahneler için ışığı hızla değiştirebilir. Görünür tavanlar setleri daha gerçekçi kılıyordu, ama her yeni kamera açısında ışıkları ve mobilyaları yeniden yerleştirmek zorunda kalan ekip için daha fazla iş demekti.
Dizinin 4. ve 5. sezonlarında Joyce Ramsay'i konuk oyuncu olarak canlandıran Zosia Mamet, 2025'te 'Does This Make Me Funny?' adlı bir deneme kitabı yayımladı. Denemelerinden birini bu dizideki günlerine ve Matthew Weiner'ın kendisine yönelik sözlü tacizine ayırdı. Ne diziyi ne de Weiner'ı adıyla andı, ama kim olduklarını anlatacak kadar ayrıntı verdi: 5. sezon için birkaç bölümlük sözleşmesi vardı; ancak ilk bölüm 'Mystery Date'in çekiminde Weiner, bir zarftan kâğıdı çıkarış biçimini beğenmediği için ona 30 dakika boyunca bağırıp azarladı. Mamet bu olaydan sonra öylesine yıkıldı ki ajansından öteki bölümlerin sözleşmesinden kendisini çıkarmasını istedi ve diziye bir daha dönmedi.
Sette doğaçlamaya yer yok. Senaryoya kelimesi kelimesine uyuluyor; en küçük değişiklik bile önce Matthew Weiner'la konuşuluyor.
Jon Hamm'a göre yapımın tarihsel doğruluk tutkusu öyle ileri gidiyor ki dizinin araştırmacıları, senaryonun geçtiği günlerin hava durumunu, haberlerini ve popüler kültürünü bile bilmekte ısrar ediyor.
Mad Men (2007): Elisabeth Moss ve Jon Hamm mipcom etkinliğindeGörsel: Wikimedia Commons · Angela Natividad, CC BY-SA 2.0
Titizliğiyle ünlü Mad Men'de olayların saati bile hesaba katılırdı. Örneğin bir sahne saat 17:00'den sonra geçiyorsa makyaj ekibine, Draper'ın akşam sakalını göstermek için Jon Hamm'ın yüzüne uygun kıllar eklemesi söylenirdi. Gerçi bu pek çok dizide yapılır; makyaj ekiplerinin böyle ayrıntılarla uğraşması alışılmadık bir şey değildir.
Don Draper 3. sezonda güneş gözlüğüyle göründüğünde, o çerçeve yılbaşı alışverişinin en çok aranan ürünlerinden biri oldu. Gözlüğün Randolph Engineering mi yoksa American Optical mı olduğu üzerine hararetli bir tartışma çıktı, çünkü iki şirket de neredeyse aynı çerçeveyi üretiyordu. GQ başta olmak üzere birçok erkek moda dergisi, moda dünyasındaki iyi ününe bakarak üreticinin Randolph Engineering olduğunu yazdı ve American Optical çerçevesini alanları (görece ucuz olan bu çerçeve ABD ordusu için üretiliyordu) "cimri" diye eleştirdi. Oysa Randolph Engineering kare aviator modelini ancak 1970'lerde üretmeye başladı. Dizinin döneme sadakati ve Matthew Weiner'ın tarihsel doğruluk konusundaki titizliği düşünülünce Don'un gözlüğü aslında 1960'larda zaten üretilen American Optical Aviator olmalı.
Oyuncular gerçek sigara içmiyor; tütün ve nikotin içermeyen Ecstacy marka bitkisel sigaralar kullanıyorlar. Dizinin yaratıcısı Matthew Weiner New York Times'a şöyle demişti: "Oyuncuların gerçek sigara içmesini istemezsiniz. Huzursuzlanıyor, geriliyorlar. İnsanların o kadar çok sigara içtiği için kustuğu setlerde bulundum." Don Draper'ı oynayan Jon Hamm ise Vulture'ın bitkisel sigaranın nasıl bir şey olduğu sorusuna "Berbat. Tadı esrarla sabun karışımı gibi." yanıtını verdi.
Draper ve arkadaşlarının sık sık kullandığı küçük, top biçimli bardaklar en az 1950'lerden beri "roly poly" diye bilinen bir tasarımdır. Sanatçı Dorothy Carpenter Thorpe'un getirdiği yenilik, yani kenardaki metal şerit, bu bardakları 1960'larda ve sonrasında daha da popüler yaptı ve çok taklit edildi. Bu setler ideal iş hediyesiydi, çünkü gümüş, krom, platin hatta altından yapılan şeritlere baş harfler, şirket logoları ya da işle ilgili başka motifler işlenebiliyordu. Draper'ın bardaklarındaki şeritler platin gibi görünüyor.
Dizinin ilk sezonunda, kostüm tasarımcısı Janie Bryant ve makyaj departmanı başkanı Debbie Zoller, oyuncu Elisabeth Moss için Peggy'nin kilo alımını simüle etmek amacıyla ayrıntılı, çok aşamalı bir makyaj ve kostüm süreci geliştirdi. Bryant, Moss'un kostümlerinin altına giymesi için farklı dolgunluk seviyelerinde birkaç vücut giysisi yaptı. Zoller ise dört aşamalı yüz protezi yaptı: önce Moss'un çene ve boynunu büyüten oldukça hafif bir parça, ardından giderek daha büyük yanak parçaları ekleyerek yavaş yavaş belirgin şekilde kilo aldığı izlenimi yarattı. Beşinci sezonun çekimleri sırasında makyaj sanatçıları bu işlemi bu kez Betty (Draper) Francis rolündeki oyuncu January Jones için tekrarladı. Betty'nin çok kilo aldığı hikâyesi başlangıçta Jones'un hamileliğini açıklamak amacıyla tasarlanmış olsa da, Jones dizinin yapımcılarının Betty için planladığı kiloya yaklaşamadı; bu nedenle makyaj sanatçıları Jones'a şişman kıyafeti giydirdi ve yüzünü ve boynunu protez makyaj malzemeleriyle kaplayarak Betty'nin kilo alımını simüle etti. Ayrıca, daha kilolu Betty'nin banyodan çıktığı bir sahneyi çekmek için daha büyük bir vücut dublörü kullandılar.
Set üzerinde doğaçlama yoktur. Senaryolar harfiyen takip edilir ve olası herhangi bir değişiklik önce Matthew Weiner ile görüşülür.
Karakterler ve Oyuncular 12
Robert "Bobby" Draper'ı dizi boyunca dört farklı çocuk oyuncu canlandırdı. İlk Bobby Maxwell Huckabee'ydi; onun yerini ilk sezonun sonlarına doğru Aaron Hart aldı, Hart'ın yerini 3. sezonun başında Jared Gilmore, Gilmore'un yerini de 5. sezonla birlikte Mason Vale Cotton aldı. Hart'ın Bobby Draper rolüyle SAG Ödülü kazanan en genç oyuncu olması özellikle dikkat çekiyor. Draper'ların en büyük çocuğu Sally'yi ise baştan sona aynı oyuncu, Kiernan Shipka oynadı. Shipka, ilk Mad Men bölümü yayınlandığında altı yaşındaydı.
Mad Men (2007): Kırmızı halıda siyah üstlü Kiernan ShipkaGörsel: Wikimedia Commons · Thomas Lewis, CC BY-SA 2.0
Betty'yle bir bağ kuran komşu çocuğu Glen'i, dizinin yaratıcısı Matthew Weiner'ın oğlu Marten Holden Weiner oynuyor.
Matthew Weiner'ın The Sopranos (1999) günlerinden tanıdığı ve John Slattery'nin eşi olan Talia Balsam dışında dizide görünen her oyuncu rolü için seçmeye girdi.
Sarah Silverman'a Rachel Menken rolü için seçmelere katılması önerildi, ama The Sarah Silverman Program (2007) dizisinde başrol oynadığı için teklifi geri çevirdi. Rolü Silverman'a öneren Jon Hamm'dı; Hamm daha önce The Sarah Silverman Program (2007) dizisine konuk olmuştu.
Matthew Weiner, seçmelerin daha başında Jon Hamm'ın Don Draper için doğru isim olduğuna inanmıştı; ama yöneticiler o kadar emin değildi ve Hamm rolü kapmak için defalarca seçmeye girmek zorunda kaldı.
Robert Morse dizinin en yaşlı kadrolu oyuncusuydu. Pilot çekildiğinde 75, final çekildiğinde 84 yaşındaydı.
Ken Cosgrove karakteri büyük olasılıkla kısmen romancı ve şair James Dickey'den esinleniyor. Dickey 1960'larda reklamcılık yaparken The New Yorker ve başka önemli dergilerde şiirler yayımlıyordu. Karakterin senarist ve romancı Herman Raucher'la da pek çok ortak yanı var. Raucher reklam yöneticiliği yaparken Broadway'de oyunlar sahneledi. Summer of 42 romanı ve senaryosu onu milyoner yapınca reklamcılığı tamamen bıraktı.
Ocak Jones'a göre, ilk bölümlerde yapacak pek bir işi olmadığı için rolü üstlenmek konusunda bazı şüpheleri vardı, ancak Betty'nin zengin senaryolar hazırlayacağına dair içgüdülerine güvenmeye karar verdi.
Jon Hamm, Don Draper için seçmelere katıldığında, yaratıcı Matt Weiner, Hamm'ın Don gibi kendi ebeveynleri tarafından büyütülmediğini tahmin etti. Gerçek hayatta Hamm'ın annesi 10 yaşındayken kolon kanserinden öldü ve sonrasında büyükannesiyle yaşadı. Ayrıca Hamm 20 yaşındayken babası vefat etti.
Matthew Weiner'ın The Sopranos (1999) zamanından tanıdığı ve John Slattery ile evli olan Talia Balsam dışında, dizide görünen her oyuncu rolü için seçmelere katıldı.
Sarah Silverman'a Rachel Menken rolü için seçme teklif edildi, ancak The Sarah Silverman Program. (2007) adlı dizide başrol oynadığı için teklifi reddetti. Silverman, daha önce The Sarah Silverman Program. (2007) adlı dizide konuk oyuncu olan Jon Hamm tarafından rol için önerildi.
Jon Hamm'a göre, aktör Thomas Jane başlangıçta Don Draper rolü için aranıyordu, ancak AMC ekibine Jane'in "televizyon yapmadığı" söylendi. İronik bir şekilde, Jane daha sonra HBO dizisi Hung'da (2009) başrol oynadı.
Göndermeler ve Referanslar 8
Stan Rizzo'nun yatağının üstünde, göz bandı takan bir adamın kocaman bir posteri asılı. Bu adam, 1967'deki Altı Gün Savaşı'ndaki rolüyle 1960'ların sonunda bir pop kültür ikonuna dönüşen İsrailli komutan Moshe Dayan'dır (1915-1981). Dizinin yaratıcısı Matthew Weiner, 2015'te Washington Post'a verdiği röportajda Stan'in evinde neden Dayan posteri olduğunu şöyle açıkladı: "Bence antisemitizme rağmen İsrail'in altmışların sonundaki zaferleri Amerikan halkını derinden etkilemişti. Moshe Dayan gibi isimler sözcüğün tam anlamıyla kahramandı: Sayıca azdılar, daha zekiydiler ve her şeye rağmen kazandılar."
Jenerik, grafik tasarımcı Saul Bass'ın Alfred Hitchcock'un North by Northwest (1959) filmi için hazırladığı gökdelenli açılış jeneriğine ve Vertigo (1958) filminin düşen adam afişine bir saygı duruşudur. Weiner, dizinin görsel üslubunda Hitchcock'u büyük bir ilham kaynağı saydı.
İlk sezonun bir bölümünde Don Draper (Jon Hamm), karısına uygunsuz davranan Roger Sterling'den (John Slattery) intikam almak ve onu küçük düşürmek için Sterling Cooper binasının görevlilerine rüşvet verip asansörler bozukmuş gibi davranmalarını sağlar. Restoranda çiğ istiridye, martini ve cheesecake'le karnını doyuran Sterling'i 23 kat merdiven çıkmak zorunda bırakır; Sterling de Nixon kampanyasından gelen önemli müşterilerin önünde pahalı öğle yemeğini çıkarır. Ne var ki bir sonraki bölüm, asansörleri ayarlayan görevli Hollis'in (La Monde Byrd) Peggy Olson (Elisabeth Moss) ve Pete Campbell'dan (Vincent Kartheiser) özür dilemesiyle açılır: Hizmet asansörü bozulmuştur ve hademe paspas kovasını kattan kata taşımak için ana asansörleri kullanmak zorundadır. Yani binada adı yazılı olmakla övünen Sterling hizmet asansörünü kullanabileceğini akıl etmeliydi. Yine de hizmet asansörlerinden haberiniz yoksa, Draper'ın intikam planı epey acımasız görünüyor.
Sterling Cooper binasının tek parça cephesi, Network (1976) filmindeki UBS kulesi için kullanılan cepheyle aynı.
Sally'nin öğretmeni ilk kez öğrencileriyle bir mayıs direğinin çevresinde dans ederken görünür. Suzanne Farrell adlı bu karakter, adını 1960'ların, 70'lerin ve 80'lerin en ünlü Amerikalı balerinlerinden birinden alıyor.
Pilot bölümde Betty (January Jones) yatağın sol tarafında uyuyordu; dizinin geri kalanında ise hep sağ tarafta yatıyor.
Mad Men (2007): January Jones kırmızı siyah elbiseyle masadaGörsel: Wikimedia Commons · Original: Peabody Awards / Derivative work: Danyele, CC BY 2.0
Bye Bye Birdie (1963) filmi ve şarkısından klipler ve referanslar 3. sezonun büyük bölümünde yer alır. Önceki sezonlarda Don'ın Betty'ye taktığı sevgi dolu lakabın "Birdy" olduğu belirlenmişti; 3. sezon Betty'nin Don'dan boşanmak için Reno'ya uçmasıyla bittiğinden, şarkının ön planda olması, dizi sorumlusunun 3. sezonun Don'ın karısı "Birdy"ye kelimenin tam anlamıyla "bye bye" dediği sezon olduğuna bir göndermesidir.
Mart 2015'te Matt Zoller Seitz ile yapılan bir röportajda Matthew Weiner'a, Don'ın doğum adı olarak neden "Whitman" soyadını seçtiği (özellikle şair Walt Whitman'a bir gönderme olup olmadığı) soruldu. Weiner, Whitman seçiminin Walt Whitman ile hiçbir ilgisi olmadığını; bunun "white man" (beyaz adam) kelimesinin bir kısaltması olduğunu söyledi.
Derin Anlam 2
Matthew Weiner sigara sahneleri için şöyle dedi: "Bu diziyi sigarasız yapmak şaka olurdu. Fazla temiz ve yapay dururdu."
sezonun "The Better Half" (2013) bölümünde Megan, üzerinde büyük, kırmızı, beş köşeli bir yıldız olan beyaz bir tişört (beyaz külotla birlikte) giyer. Bu kıyafet, model ve oyuncu Sharon Tate'in 1967'de Esquire Magazine için yapılan bir fotoğraf çekiminde giydiği kıyafetin aynısıdır (ancak Tate ayrıca suya batırılmış ve elinde bir yay ve ok tutuyordu). Çekimin fotoğrafçısının kızı, kıyafeti tanıdı ve Mad Men'in kostüm tasarımcısı Janie Bryant'a tweet atarak Tate'in fotoğrafının Megan'ın kostümüne ilham verip vermediğini sordu; Bryant, bunun "tesadüf olmadığını" söyledi; Bryant'a dizi sorumlusu Matthew Weiner tarafından Megan'a "politik bir tişört" giydirmesi talimatı verilmişti ve Bryant, Tate'in tişörtünün Vietnam Savaşı'na karşı ince bir duruş olarak işe yaradığını düşündü (kırmızı yıldız, Kuzey Vietnam'ın ve genel olarak Komünist rejimlerin yaygın olarak tanınan bir sembolüydü). Esquire fotoğraf çekiminden iki yıl sonra Sharon Tate, Manson Ailesi tarafından öldürüldü, bu nedenle referans (Tate'in hayatı ile Megan'ın hikayesi arasındaki diğer algılanan benzerliklerle birlikte) bazı izleyiciler arasında Megan'ın yakında benzer bir kaderle karşılaşabileceği teorisine yol açtı. Ancak, Ocak 2015 Televizyon Eleştirmenleri Derneği basın turunda yapılan bir röportajda Weiner bu teoriyi reddetti: "Sharon Tate olayı, bilirsiniz, çok zayıf ve ince ve aynı zamanda 'Vay canına, bu çok fazla tesadüf' diyorum. Size ne söyleyeyim bilmiyorum. İnsanların, Manson ailesi tarafından öldürülmemiş bir kişiyi o cinayete eklemeyeceğim kadar tarihsel doğruluk için çabaladığımı bilmelerini isterdim. Yani bu benim için dünyadaki en aptalca argüman. Ama insanların komplo teorilerine sahip olmasını, tüm bu diğer şeylere sahip olmasını seviyorum ve size ne söyleyeceğimi bilmiyorum."
Hayat ve Aile 3
Marie Calvet'yi konuk oyuncu olarak canlandıran Julia Ormond, dizinin öyle tutkulu bir hayranıydı ki bir keresinde sevgilisi yeni bir Mad Men bölümünü onsuz izlediği için uzun süreli ilişkisini bitirdi.
2008'de dizi yaratıcısı Matthew Weiner, Chicago Tribune'e Peggy ve Pete'in oğlunun evlatlık verildiğini (Pete'e söylediği gibi) ve Peggy'nin kız kardeşi ya da annesi tarafından büyütülmediğini söyledi. Ayrıca izleyicinin çocuğun Peggy'nin kız kardeşi tarafından büyütüldüğünü düşünmesinin kasıtlı bir yanıltma olduğunu belirtti. 2013'te Weiner bu konuyu Paley Center'da genişletti: Pete ve Peggy'nin çocuğu 'Katolik kilisesinin evlatlık sistemine girdi... izi sürülemez, biyolojik ebeveynlerinizi bulamazsınız. Sanırım şimdi bulabilirsiniz ama çok zor.' Bu hikaye, 7. sezonun sondan dördüncü bölümü 'Time & Life'da, Peggy'nin Stan'e bir bebek doğurduğunu ve onu anonim, kapalı bir evlatlık verdiğini itiraf etmesiyle kesinleşti: 'Ben buradayım ve o bir ailenin yanında. Bilmiyorum, ama umursamadığım için değil. Bilmiyorum çünkü bilmemen gerekiyor, yoksa hayatına devam edemezsin.'
Joan, yeni bağımsız şirketine sonunda "Holloway, Harris" adını verir. Birçok izleyici bu isimlerin nereden geldiğini merak etmişti. Joan, Peggy'ye ortaklık teklif ettiğinde, şirketlerinin adının "Harris, Olson" olacağını söylemişti, çünkü "gerçek gibi durması için iki isim gerekir." Joan ayrıca Peggy'ye başka biriyle profesyonel bir ortaklık istemediğini de belirtmişti. Peggy teklifi reddedince, Joan şirkete kendi iki soyadını verdi: Holloway (evlenmeden önceki kızlık soyadı) ve Harris (Dr. Greg Harris ile evlendiğinde aldığı ve boşandıktan sonra da kullandığı soyadı). Bu durum, bölümün başlarında ima edilen Joan'ın tek başına işe girdiği gerçeğini doğruluyor.
Spoiler içeren bilgiler
Spoiler içerir · Yapım Hikâyesi
TV Guide'a göre Bryan Batt (Sal), pilot bölümün çekimleri başlamadan önce Sal'ın bir otel komisiyle seks sahnesi olacağını biliyordu. Dizinin yaratıcısı Matthew Weiner, ilk makyaj testinde Batt'ı bir kenara çekip bu hikâyeyi anlatmıştı. Ama sahne ancak 3. sezonun ilk bölümünde ekrana geldi.
Spoiler içerir · Göndermeler ve Referanslar
Bye Bye Birdie (1963) filminden ve şarkısından parçalar ve göndermeler 3. sezonun büyük bölümüne serpiştirilmiştir. Önceki sezonlarda Don'un Betty'ye sevgiyle "Birdy" dediği zaten gösterilmişti. 3. sezon Betty'nin Don'dan boşanmak için Reno'ya uçmasıyla bittiğinden, şarkının bu kadar öne çıkarılması dizi yöneticisinin bir göndermesidir: Bu sezon, Don'un karısı "Birdy"ye kelimenin tam anlamıyla "bye bye" demek zorunda kaldığı sezondur.
Spoiler içerir · Hayat ve Aile
Beşinci sezonda karakterleri ilişki yaşayan Vincent Kartheiser ile Alexis Bledel sette tanıştıktan sonra gerçekten birlikte olmaya başladı ve 2014'te evlendi.
Spoiler içerir · Karakterler ve Oyuncular
John Slattery'nin eşi Talia Balsam, dizide Slattery'nin karakterinin eski karısını oynuyor.
Spoiler içerir · Derin Anlam
Matt Weiner'a göre Duck köpeği Chauncey'den (bir İrlanda seteri), içerken köpeğin kendisini görmesinden utandığı için kurtulur. (Not: Duck o anda içkiyi bırakmıyor, ama yakında bırakacak.)
Spoiler içerir · Kariyer ve Ödüller
Her bölümde görünen tek oyuncu Jon Hamm.
Spoiler içerir · Kamera Arkası
Dizinin ilk sezonunda kostüm tasarımcısı Janie Bryant ve makyaj ekibinin şefi Debbie Zoller, Elisabeth Moss'un canlandırdığı Peggy'nin kilo almasını göstermek için karmaşık, çok aşamalı bir makyaj ve kostüm süreci geliştirdi. Bryant, Moss'un kostümlerinin altına giymesi için farklı kalınlıklarda dolgulu birkaç vücut giysisi hazırladı. Zoller ise dört aşamalı bir yüz protezi yaptı: Önce Moss'un çenesini ve boynunu dolgunlaştıran oldukça hafif bir parçayla başladı, ardından yanak parçaları ekleyerek gitgide belirginleşen bir kilo alma izlenimi yarattı. Beşinci sezonun çekimlerinde makyaj sanatçıları aynı süreci bu kez Betty (Draper) Francis'i oynayan January Jones için tekrarladı. Betty'nin çok kilo alması başta Jones'un hamileliğini açıklamak için düşünülmüştü; ama Jones yapımcıların Betty için istediği kadar kilo almayınca makyaj ekibi ona şişirilmiş bir tulum giydirdi, yüzüne ve boynuna da protez makyaj uyguladı. Kilolu Betty'nin banyodan çıktığı bir sahne için ise daha iri yapılı bir dublör kullanıldı.
Spoiler içerir · Derin Anlam
Matthew Weiner, Mart 2015'te Museum of Jewish Heritage'da Matt Zoller Seitz ile yaptığı söyleşide, Don Draper'ın aslında WASP gibi görünen gizli bir Yahudi olduğu yönündeki hayran teorisini reddetti. Teoriyi ilk duyduğunda şaşkına döndüğünü söyledi. Meselenin "The Hobo Code" (2007) bölümüyle kesin olarak kapanacağını ummuştu; o bölümde Don'u, Weiner'ın deyişiyle bir "Holy Roller" (yani duygularını coşkuyla dışa vuran evanjelik bir Protestan) olan üvey annesinin büyüttüğü görülüyordu. Ama bu bile bazı hayranları ikna etmeye yetmedi.
Spoiler içerir · Derin Anlam
Final bölümü yayınlandıktan sonra pek çok izleyici bölümün son anlarının ne anlama geldiğini hararetle tartıştı. Çoğu kişi son sahneyi (Don'un bir meditasyon seansında mutluluk ve aydınlanma anı yaşaması, ardından gerçek hayattaki 1971 tarihli Coca-Cola reklamı "Hilltop"un başlaması) şöyle yorumladı: Don başından beri bir reklamcı olduğunu fark etmiş, McCann'e dönmüş ve meditasyon kampındaki deneyiminden yola çıkarak 1970'lerin belki de en ünlü reklamını yaratmıştı. Bu yorumu savunanlar birkaç ipucuna dikkat çekti: Don'un önceki bir bölümde bir Coca-Cola makinesini tamir etmesi ve kamptaki katılımcıların çoğunun reklamdaki şarkıcılara görünüş ve kıyafet bakımından çok benzemesi gibi. Ancak izleyicilerin ve eleştirmenlerin azımsanmayacak ve sesini yükselten bir kesimi başka yorumlara inandı: Reklamı Don'un değil Peggy'nin yaratmış olabileceği ya da reklamın Mad Men karakterlerinin dünyasında gerçekte "var olmadığı", yalnızca Don'un ruhsal uyanışını temsil ettiği gibi. Bu alternatif teoriler, finalin yayınlanmasından sonraki günlerde önce Don Draper'ı oynayan Jon Hamm'ın New York Times röportajıyla, ardından da dizi yöneticisi Matthew Weiner'ın New York Halk Kütüphanesi'nde A. M. Holmes'la yaptığı halka açık söyleşiyle çürütüldü. Weiner, bölümün Don'un Coca-Cola reklamını yazdığını ima ettiğini doğruladı: "Aydınlanmış bir ruh halinin, yalnızca bir şeyi kendine mal etmenin ötesinde çok saf bir şey yaratmış olabileceği fikri [Weiner'ın hoşuna gitti]. . . . Bence bu şimdiye kadar yapılmış en iyi reklam ve çok iyi bir yerden geliyor."
Bağlantılı sayfalar
Skyler White— sayfasındaki bilgilerde Mad Men geçiyor
