Georges Franju’nun Les yeux sans visage’ı (Yüzsüz Gözler) hakkında pek çok şey yazılıp çizildi; bu film Paris Sinemateki’nin kurucularından olan yönetmenin korku filmi türüne el attığı tek çalışmasıydı. Film, layık olduğu gibi, başyapıt sıfatıyla yüceltilirken, çoğu kez de basit senaryosuyla görüntü yönetiminin şiirselliği arasında "Jean Cocteau’nun bir Edgar Allen Poe yapıtı çekmesi" benzeri bağlantılar kurulur. Organ naklinde doku uyuşmazlığı sorununun üstesinden gelmek üzere deneyler yapan dahi doktor Génessier, yüzünü, kendisinin sorumlu olduğu bir otomobil kazası sonucu yüzü deforme olan kızı Christiane’ın yüzüyle değiştirebileceği genç bir kadın bulmaya kararlıdır.
Oyuncular: Pierre Brasseur (Professor Génessier), Alida Valli (Louise), Édith Scob (Christiane Génessier), Juliette Mayniel (Edna Gruber), Alexandre Rignault (Inspector Parot), Béatrice Altariba (Paulette Mérodon), Charles Blavette (Man from the Pond), Michel Etcheverry (Doctor Lherminier, forensic surgeon)
Senarist: Claude Sautet, Jean Redon, Pierre Boileau · Yönetmen: Georges Franju · Yapımcı: Jules Borkon, Riccardo Gualino
Hubert de Givenchy, Christiane'nin filmde giydiği elbiseleri tasarladı.
Film, 1960 yılında gösterime girdiğinde Avrupalı sansürcülerden geçmiş olmasına rağmen, rahatsız edici yüz ameliyatı sahnesi hâlâ tartışmalara neden oluyordu.
Film 1960 yılında Edinburgh Film Festivali'nde gösterime girdiğinde, yüz ameliyatı sahnesinde yedi seyircinin bayıldığı ve bu durumun yönetmen Georges Franju'nun diplomatik olmayan bir şekilde "İskoçların neden etek giydiğini artık biliyorum" diye bağırmasına neden olduğu bildirildi.
1984 yılında Billy Idol, "Rebel Yell"(1983) albümünden"Eyes Without a Face"single'ını çıkardı. Şarkıda, Idol'ün o zamanki kız arkadaşı Perri Lister'in arka vokalleri yer alıyor ve o da koroda"eyes without a face"'nin Fransızcası olan "les yeux sans visage" ifadesini ve bu filmin orijinal Fransızca başlığını söylüyor.
Louise'nin kullandığı küçük araba, 1958 model bir Citroën 2CV AZLP'dir. Dr. Génessier 1957 model Citroën DS 19 kullanıyor.
Bu film, Criterion Koleksiyonunun 260 numaralı omurgasının bir parçasıdır.
1960 yılında yalnızca birkaç ay içinde, saygın film yönetmenlerinin, kabaca "horror films"kategorisine giren üç filmi ortaya çıktı; oysa hiçbir yönetmenin bu türde çalıştığı bilinmiyordu. Her üç film de o zamanlar birçok eleştirmen tarafından vahşice saldırıya uğradı, ancak her üç film de yavaş yavaş sinemanın başyapıtları olarak kabul edildi. Filmler"Peeping Tom", "Psycho"ve bu filmdi. Yalnızca"Psycho" büyük bir gişe başarısı yakaladı.
(Filmin yaklaşık 30:00'ında) Edna, kafede Louise ile buluştuğunda, masanın üzerinde boş şişe ve bardağın yanında gereksiz bir Carlsberg Bira şapkasının yer aldığı bariz bir ürün yerleştirme.
Yapım Hikâyesi 8
Christiane'ın filmde giydiği elbiseler Hubert de Givenchy imzalı.
Film 1960'ta İngiltere'de ilk kez gösterildiğinde "The Spectator" dergisinin eleştirmeni Isabel Quigley, filmi övdüğü için neredeyse işinden oluyordu, çünkü eleştirmenlerin genel tepkisi son derece olumsuz, hatta düşmancaydı. Bir eleştirmen filmin "en yakın kanalizasyona atılması gerektiğini" bile yazdı. Film bugünkü klasik statüsüne ancak yıllar sonra kavuştu.
Film 1960'ta Fransa'da ilk kez gösterildiğinde eleştirmenlerden olumsuz tepkiler aldı. Bir Fransız eleştirmen filmin "önemsiz bir türde olduğunu ve yönetmen Georges Franju'nun yeteneklerine hiç yakışmadığını" yazdı. Franju ise bu filmi, sözde "önemsiz tür"ün Fransa'da ciddiye alınması için çektiğini söyleyerek karşılık verdi.
Film ABD'de ilk olarak 1962'de Lopert Pictures tarafından, İngilizce dublajlı ve epey kırpılmış halde, "The Horror Chamber of Dr. Faustus" adıyla gösterildi. Filmde Dr. Faustus adında bir karakter olmadığı düşünülürse bu ad gerçekten tuhaf kaçıyordu.
Lopert Pictures filmi 1962'de ABD'de, İngilizce dublajlı ve epey kısaltılmış bir versiyonla, "The Horror Chamber of Dr. Faustus" adıyla çifte gösterimin ilk filmi olarak sundu. Programın ikinci filmi ABD-Japonya ortak yapımı korku filmi The Manster (1959) idi.
1960'ta yalnızca birkaç ay içinde, saygın yönetmenlerin çektiği ve kabaca "korku filmi" sayılabilecek üç film vizyona girdi; yönetmenlerin hiçbiri bu türle tanınmıyordu. Üç film de o dönem pek çok eleştirmenden sert tepki aldı, ama zamanla üçü de sinema başyapıtı kabul edildi: "Peeping Tom", "Psycho" ve bu film. Gişede büyük başarı kazanan yalnızca "Psycho" oldu.
Film 1960'ta ilk gösterildiğinde Avrupa sansüründen geçmiş olsa da, rahatsız edici yüz ameliyatı sahnesi yine de tartışma yarattı.
Filmin uyarlandığı eser: Jean Redon'un "Les yeux sans visage" adlı romanı. Kitap 1959'da Paris'te Editions Fleuve Noir tarafından (Collection "Angoisse" No. 56) yayımlandı; 222 sayfa.
Kamera Arkası 2
1960'taki Edinburgh Film Festivali gösteriminde yüz ameliyatı sahnesi sırasında yedi seyircinin bayıldığı haber verildi. Georges Franju'nun hiç de diplomatik olmayan yorumu şu oldu: "İşte şimdi İskoçların neden etek giydiğini anlıyorum."
Louise'in kullandığı küçük araba 1958 model bir Citroën 2CV AZLP; Dr. Génessier'nin arabası ise 1957 model bir Citroën DS 19.
Göndermeler ve Referanslar 4
Billy Idol, 1984'te "Rebel Yell" (1983) albümünden "Eyes Without a Face" single'ını çıkardı. Şarkının arka vokallerinde Idol'ün o zamanki kız arkadaşı Perri Lister var ve nakaratta "les yeux sans visage" diye söylüyor. Bu Fransızca ifade "yüzsüz gözler" demek ve filmin özgün Fransızca adı.
Filmin yaklaşık 30. dakikasında Edna kafede Louise'le buluştuğunda masada boş şişe ve bardağın yanında fazladan bir Carlsberg Bira kapağı duruyor; apaçık bir ürün yerleştirmesi.
Louise takip ettiği genç kadına tiyatro gişesindeki bilet kuyruğunda yaklaştığında, sahnede Eugène Ionesco'nun absürt oyunu "Victimes du Devoir" ("Görev Kurbanları") oynuyordu. Oyunun ana teması, hayatın pek bir anlamı olmadığı ve insanların sadece bir "görev" duygusuyla, sanki kaderleri buymuş gibi davrandığıdır.
Yönetmen John Carpenter bir keresinde, Halloween'de (1978) Michael Myers'ın taktığı lastik maskeyi seçerken bu filmde Edith Scob'un taktığı maskenin genel görünüşünden etkilendiğini söyledi.
Derin Anlam 2
Yönetmen Georges Franju filmi hiçbir zaman bir korku hikâyesi olarak görmedi; onu bir ıstırap öyküsü diye tanımladı.
Orijinal edebi kaynak: "Les yeux sans visage", Jean Redon tarafından yazılan ve Editions Fleuve Noir (Koleksiyon "Angoisse" N° 56) tarafından yayınlanan bir roman, Paris, 1959, 222 sayfa.
Ölçüm çerezi, kabul edene kadar yazılmaz. Ayrıntı gizlilik sayfasında.
Popüler ve son eklenenler
Yalnızca başlıklarda değil, bilgi maddelerinin içinde de arar — örneğin dublör, ilk seçilen oyuncu, gizli gönderme.
