New Hampshire'e yeni gelmiş Humbert aşık olduğu kişiye ulaşabilmek için büyük bir plan yapar; Charlotte Haze'la evlenecek ve böylece onun erken gelişmiş, güzeller güzeli kızına her zaman yakın olacaktır.
Usta yönetmen ve yapımcı Stanley Kubrick cinsel tutkuları, Vladimir Nabokov'un romanını temel alarak keşfe çıkıyor. Kubrick, aynı konuyu 37 yıl sonra Eyes Wide Shut ile tekrar ele aldı...
Peter Sellers, karakteri Clare Quilty'nin sesini yönetmeni Stanley Kubrick'in sesini örnek alarak modelledi.
Sue Lyon, filmi izleyemeyecek kadar küçük olduğundan Haziran 62'deki New York galasına katılmadı. Ancak Eylül ayında Columbia Tiyatrosu'ndaki Londra galasına katılmasına izin verildi.
Stanley Kubrick, filmin galasından birkaç gün önce Vladimir Nabokov için özel bir gösterim düzenledi. Yazar bu sırada senaryosunun çoğunun iptal edildiğini öğrendi, ancak bitmiş filmden çok memnun olduğunu belirterek Kubrick'i ve oyuncu kadrosunu övdü. 1970'lerde Nabokov, Kubrick ve Harris'e sunduğu orijinal senaryoyu yayınladı.
Bu aslında Stanley Kubrick'in tam kontrole sahip olduğu ilk filmi. Bu büyük ölçüde Spartacus'un (1960) yapımı sırasında yaşadığı stüdyo müdahalesine bir tepkiydi.
Sue Lyon, çekimlerden sonra her gün ata binmeye gitti. Stanley Kubrick ona şunu söyledi: "If you get thrown, roll over. Don't hurt your face."
Clare Quilty'nin senaryodaki rolü romanınkinden büyük ölçüde genişletildi.
Stanley Kubrick'in kitabın hakları için ödediği para, Paths of Glory (1957) filminin yönetmen ücretinden ve Marlon Brando filmi kendisi yönetmeye karar vermeden önce kendisi ve Calder Willingham'ın One-Eyed Jacks (1961) filminin senaryosu üzerinde çalışarak harcadıkları altı aylık tazminattan geliyordu.
Humbert Humbert rolü ilk olarak Cary Grant'a teklif edildi, ancak Grant öfkeyle reddetti. Dönemin yıldızı, karakterin tartışmalı doğasından rahatsız olmuştu. Bu ret, yapımcıları uzun süre meşgul edecek bir oyuncu arayışının başlangıcı oldu.
Cary Grant Ekim 1958'de Humbert Humbert rolünü reddettiğinde, yapımcılar ona yalvararak düşündükleri tek diğer ismin Sir Laurence Olivier olduğunu söylediler. Grant kesin bir dille reddetti; Olivier de aynı şekilde geri çevirdi. İki dev ismin bu tavrı, rolün ne kadar riskli görüldüğünü ortaya koyuyordu.
Hayley Mills de Lolita rolünü geri çevirdi. Başlangıçta bu karar babası John Mills'e atfedilirken, daha sonra suç Walt Disney'e yöneltildi. Disney'in genç yıldızının imajını koruma isteği, Mills'in bu ikonik rolü kaçırmasına neden oldu.
Peter Sellers rolüne yorum getirmekte zorlanınca, Stanley Kubrick caz müzisyeni Norman Granz'a diyalogları kaydettirdi. Bu kayıt, Sellers'a Quilty'nin karakterinin anahtarını verdi. Granz'ın ritmik konuşması, Quilty'nin kaypak ve teatral tavrının temelini oluşturdu.
Stanley Kubrick, Peter Sellers'ı The Battle of the Sexes (1960) filminde izledikten ve 'The Best of Sellers' komedi albümünü dinledikten sonra kadroya kattı. Sellers'ın çok yönlü yeteneği, Kubrick'i büyülemişti. Bu keşif, ikili arasındaki verimli işbirliğinin başlangıcı oldu.
Quilty, otelde polis taklidi yaparken ortaya çıkar. Bu kılık değiştirme, onun manipülatif ve oyuncu doğasının en net örneklerinden biridir. Sellers'ın bu sahnedeki performansı, karakterin tekinsizliğini zirveye taşır.
Sansürcüler pedofili imasına dair en ufak bir şeye izin vermediği için Lolita'nın yaşı, Vladimir Nabokov'un orijinal romanındaki 12'den film için 14'e çıkarıldı. Ayrıca Humbert Humbert'ın, Lolita'nın annesi Charlotte ile yataktayken Lolita'nın fotoğrafına bakacağı bir sahneye de itiraz ettiler; sonuçta sahne, Charlotte tam giyinik yatakta uzanırken Humbert'ın üzerinde bornozla onun üstünde yattığı şekilde çekildi.
James Mason ve Stanley Kubrick bir daha birlikte film yapmasalar da arkadaş kaldılar ve Mason, The Shining (1980) setini ziyaret etti.
Düşünülen olası sonlardan biri, Humbert ve Lolita'nın gençlerin evlenmesine izin veren bir eyalette evlenmesiydi; bu son, sansürcüleri yatıştırmak amacıyla değerlendirildi.
Vladimir Nabokov'un orijinal senaryosu romandan büyük ölçüde ayrılıyordu, ancak Stanley Kubrick bunun yalnızca bir kısmını kullandı; yine de Nabokov senaryo kredisinde yer aldı. Nabokov daha sonra bunu 'Lolita: Bir Senaryo' olarak yayımladı. Kullanılmayan senaryoda, Nabokov için Alfred Hitchcock tarzı bir cameo yer alıyordu ve kendisinden 'kelebek ağlı o deli' diye bahsediliyordu (Nabokov amatör bir lepidopterist olarak tanınıyordu). Kitabının film uyarlamasını genel olarak beğense de Nabokov, çekimler sırasında bu kadar büyük ölçüde değiştirilen bir senaryo yazmakla zamanını boşa harcadığına hayıflandı.
Stanley Kubrick, sonraki yıllarda, Vladimir Nabokov'un romanını filme uyarlamanın ahlaki sonuçlarını tam olarak kavramış olsaydı, muhtemelen bu projeye girişmeyeceğini itiraf etti.
Yapım Kodu İdaresi, film müziğindeki birkaç kesinti ve Lolita'nın annesinin ölümünden sonra Humbert'ı baştan çıkardığı sahnenin erken karartılmasıyla filmi onayladı. PCA, filme 20000 numaralı Sertifikayı verdi. İngiltere ve Avustralya kopyaları sahneyi orijinal çekildiği haliyle içerir.
Stanley Kubrick, kitabın sansür sorunlarının üstesinden nasıl gelineceği konusunda tavsiye almak için İngiliz Film Sansür Kurulu başkanı John Trevelyan'a başvurdu. Trevelyan, 'eğer bir Yunan tragedyasının ruh haline sahip olursa' işe yarayabileceğini öne sürdü.
Vladimir Nabokov'un romanı 1940'larda geçer. Stanley Kubrick hikâyeyi günümüze uyarlamaya karar verdi.
Donald Sutherland, 1981'de Broadway'de başarısız olan bir 'Lolita' yapımında Humbert'ı canlandırdı; Lolita rolünde Blanche Baker, Quilty rolünde Clive Revill ve Charlotte rolünde Shirley Stoler yer aldı. Edward Albee tarafından yazılan oyun, 31 ön gösterim ve 12 performans sergiledi. John Barry'nin birlikte yazdığı bir müzikal ise New York'a bile ulaşamadan kapandı.
Yapım Hikâyesi 26
Stanley Kubrick, Charlotte rolü için Vladimir Nabokov'un onayını alabilsin diye Shelley Winters'a görüşmeden önce romanı okumasını önerdi. Winters o sıralar geleceğin başkanı John F. Kennedy için kampanya yürütüyordu. Kennedy kürsüde ne okuduğunu fark edince, seçim şansını tehlikeye atmasın diye kitabı kahverengi bir kâğıtla kaplamasını söyledi.
Aralık 1958 tarihli bir yazıya göre yapımcılar Lolita için önce Brigitte Bardot'yu düşündü. Nabokov 1961'deki bir röportajda Bardot'nun "yarattığı karakterden" çok uzak olduğunu söyledi ve rol ona gitmedi. 1959 baharında rol, o sırada 17 yaşında olan Sandra Dee'ye teklif edildi, ama annesi tereddüt etti. Birkaç hafta sonra o dönem Errol Flynn'in nişanlısı olan Beverly Aadland gündeme geldi. Ekim 1959'da, Flynn'in ölümünden yalnızca birkaç gün sonra Aadland, Flynn'le birlikte film için kusursuz bir çift olacaklarını söyledi: "Eğer ölmeseydi, kesinlikle Lolita'da oynardık. İkimiz de rolün fiziksel özelliklerine sahiptik." Sue Lyon ise ancak 1960'ın sonlarında, pek çok seçmeden sonra seçildi.
Cary Grant Ekim 1958'de Humbert Humbert rolünü geri çevirince yapımcılar ona yalvardı; sorabilecekleri bir tek Laurence Olivier kaldığını söylediler. Grant kesin bir dille hayır dedi, Olivier de öyle.
Stanley Kubrick sonraki yıllarda, Vladimir Nabokov'un romanını filme uyarlamanın ahlaki sonuçlarını baştan tam kavrasaydı büyük olasılıkla bu işe hiç girişmeyeceğini itiraf etti.
Humbert Humbert rolü için Errol Flynn de düşünülmüştü, ama Flynn film çekilmeden hayatını kaybetti.
Sansür kurulu pedofiliyi çağrıştırabilecek en ufak şeye bile izin vermediği için Lolita'nın yaşı, Vladimir Nabokov'un romanındaki 12'den filmde 14'e çıkarıldı. Kurul, Humbert Humbert'in Lolita'nın annesi Charlotte'la yatakta yatarken Lolita'nın fotoğrafına baktığı sahneye de itiraz etti. Sonunda sahne, Charlotte yatakta baştan aşağı giyinik yatarken Humbert'in bornozuyla onun üstüne uzandığı bir hâlde çekildi.
Stanley Kubrick birinci tekil şahıs anlatımını ilk kez bu filmde kullandı.
Stanley Kubrick'in film müziği için ilk tercihi Bernard Herrmann'dı. Ama müziğinde Bob Harris'in "Theme from Lolita" parçasını kullanması istenince Herrmann işi geri çevirdi.
Stanley Kubrick, prömiyerden birkaç gün önce Vladimir Nabokov için özel bir gösterim düzenledi. Yazar senaryosunun büyük kısmının atıldığını ancak o zaman öğrendi, ama bitmiş filmden çok memnun kaldığını söyleyip Kubrick'i ve oyuncuları övdü. Nabokov, Kubrick ve Harris'e teslim ettiği özgün senaryoyu 1970'lerde yayımladı.
Stanley Kubrick filme İspanya'da Spartacus'ü (1960) çekerken hazırlandı. Son anda Anthony Mann'ın yerine getirilen Kubrick o filmde aslında kiralık bir yönetmendi: Oyuncuları yönetiyor, çekimleri ayarlıyordu ama Dalton Trumbo'nun senaryosuna harfiyen bağlı kalmak zorundaydı. Bu çalışma biçiminin yarattığı huzursuzlukla, filme çekilemez denen bir romanı senaryolaştırarak başa çıktı.
Peter Sellers rolü nasıl yorumlayacağını bulmakta zorlanınca Stanley Kubrick, caz yapımcısı Norman Granz'a diyalogları okutup kaydetti. Bu kayıt Sellers'a Quilty karakterinin anahtarını verdi.
Stanley Kubrick, kitabın sansür engellerini nasıl aşacağını İngiliz Film Sansür Kurulu başkanı John Trevelyan'a danıştı. Trevelyan, "Yunan tragedyası havasında olursa işe yarayabilir" dedi.
Stanley Kubrick'in kitabın haklarına ödediği para, Paths of Glory (1957) için aldığı yönetmenlik ücretinden ve Calder Willingham'la One-Eyed Jacks (1961) senaryosu üzerinde çalıştıkları altı ayın tazminatından geldi; Marlon Brando sonradan o filmi kendisi yönetmeye karar vermişti.
Senaryoda Clare Quilty'nin payı, romandakine göre epey büyütüldü.
Vladimir Nabokov'un özgün senaryosu romandan çok farklıydı ve Stanley Kubrick ondan yalnızca bir kısmını kullandı; yine de jenerikte senarist olarak Nabokov'un adı geçti. Nabokov senaryoyu sonradan "Lolita: A Screenplay" adıyla yayımladı. Kullanılmayan senaryoda Nabokov'un Alfred Hitchcock usulü kamera önüne çıktığı bir an vardı ve ondan "kelebek ağı taşıyan o kaçık" diye söz ediliyordu (Nabokov amatör kelebek koleksiyoncusu olarak tanınırdı). Kitabının uyarlamasını genel olarak beğense de Nabokov, çekimlerde bu kadar değiştirilen bir senaryoya harcadığı zamana yandı.
Stanley Kubrick, Sue Lyon'u The Loretta Young Show'da (1953) fark etti. Onu seçmesinin nedenlerinden biri, o dönem 13 yaşında olan Lyon'un yaşına göre şaşırtıcı derecede gelişmiş göğüsleriydi; Kubrick bu fiziksel olgunluğun Lolita'yı daha büyük göstereceğini düşündü. Lyon film çekildiğinde 14, vizyona girdiğinde 16 yaşındaydı.
Humbert için Marlon Brando, Rex Harrison ve Peter Ustinov da düşünüldü.
Vladimir Nabokov başta Sue Lyon'un Lolita için doğru seçim olduğunu düşünüyordu. Yıllar sonra ise ideal Lolita'nın Catherine Demongeot olacağını söyledi.
Bu film, Stanley Kubrick'in her şeyi tamamen elinde tuttuğu ilk film sayılır; Spartacus (1960) çekimlerinde stüdyonun işine karışmasına duyduğu tepkinin bunda büyük payı var.
Vladimir Nabokov'un ilk senaryosu altı ayda yazıldı ve 400 sayfayı buldu. Yapımcı James B. Harris, "Bunu çekemezsin. Kaldıramazsın bile!" dedi. Sonunda ortaya çıkan senaryo Nabokov'un adıyla anıldı (ve Nabokov Akademi Ödülü'ne aday gösterildi), ama büyük ölçüde Stanley Kubrick ile Harris tarafından yeniden yazılmıştı.
Lolita rolü için Jill Haworth ciddi olarak düşünüldü, ama Otto Preminger'la sözleşmesi olduğundan Preminger buna izin vermedi.
Film Elstree Studios'ta çekilecekti, ama Mart 1961'de oradaki tesisler Cleopatra'nın (1963) sonradan iptal edilen ilk versiyonunun setleriyle doluydu. Lolita'nın yapımı bu yüzden Associated-British'e taşındı.
Film ABD'de geçse de tamamı İngiltere'de çekildi. Stanley Kubrick uçmaktan ödü kopan biriydi ve kariyerinin bu döneminde Birleşik Krallık'a yerleşti. Bir başka neden de bütçenin büyük kısmının İngiltere'de toplanmış olması ve paranın orada harcanması gerekmesiydi.
Stanley Kubrick, İspanya'da Spartacus'u (1960) çekerken filme hazırlandı. Anthony Mann'ın yerine son dakikada getirilen Kubrick, öncelikle filmde kiralık bir yönetmendi; oyuncuları denetledi ve çekimleri ayarladı, ancak Dalton Trumbo'nun senaryosunu yakından takip etmek zorunda kaldı. Beyazperde için filme alınamaz olduğu iddia edilen romanı geliştirerek bu şekilde çalışmanın yarattığı hayal kırıklığının üstesinden geldi.
Stanley Kubrick, İspanya'da Spartacus (1960) filmini çekerken bu filme hazırlandı. Anthony Mann'ın yerine son anda getirilen Kubrick, bu filmde öncelikle kiralık bir yönetmendi; oyuncuları denetliyor ve çekimleri ayarlıyordu ancak Dalton Trumbo'nun senaryosuna sıkı sıkıya bağlı kalmak zorundaydı. Bu şekilde çalışmanın yarattığı hayal kırıklığıyla, sözde filme çekilemez denilen romanı beyazperdeye uyarlamak için uğraştı.
Stanley Kubrick'in kitabın haklarını satın aldığı para, Paths of Glory (1957) filmindeki yönetmenlik ücretinden ve Marlon Brando'nun One-Eyed Jacks (1961) filmini kendisi yönetmeye karar vermesinden önce Calder Willingham ile senaryosu üzerinde çalıştığı altı ayın tazminatından geldi.
Kamera Arkası 16
Shelley Winters otobiyografisinde yönetmen Stanley Kubrick'in evle çekim yerleri arasında yalnızca bisikletle gidip geldiğini anlatıyor. Winters ona limuzinini önerdi, ama Kubrick kibarca geri çevirdi. Ekipten birinden Kubrick'in arabaya da uçağa da binmeyi sevmediğini öğrendi. Sonradan Kubrick'in Barry Lyndon'ı (1975) çekmek için İrlanda'ya nasıl gittiğini merak etti.
Sue Lyon çekimlerden sonra her gün ata binmeye giderdi. Stanley Kubrick ona, 'Düşersen yuvarlan. Yüzünü incitme' demişti.
Çekimler sırasında James Mason, Peter Sellers'ın filmi kendisinden çaldığını fark etti ve arkadaşlarına, önceden bilse Quilty'yi kendisinin oynamakta ısrar edeceğini söyledi. Birkaç yıl sonra David Niven da Sellers'ın The Pink Panther'i (1963) elinden aldığından yakınacaktı.
Görüntü yönetmeni Oswald Morris çekimler sırasında Stanley Kubrick'le büyük bir kavga etti. Çekimler sürerken filmden karelerin bir gazetede yayımlanması Kubrick'i çileden çıkardı ve suçu Morris'e attı; görüntü yönetmeni olarak günlük çekimlerden o sorumluydu ve sızıntı da görünüşe göre oradan çıkmıştı. Sonradan kareleri basına film laboratuvarında çalışan genç bir asistanın sattığı anlaşıldı. Morris'in anlattığına göre Kubrick bu suçlama için ondan hiç özür dilemedi, öfkelenen Morris de bir daha onunla çalışmamaya yemin etti.
Lolita'nın o meşhur kalp biçimli güneş gözlüğü filmde hiç görünmüyor; yalnızca Bert Stern'in çektiği tanıtım fotoğraflarında ve film müziği albümünün kapağında var. Filmde Lolita kedi gözü bir güneş gözlüğü takıyor.
Filmin sonlarına doğru Humbert Lolita'nın evine giderken arka planda Albany, New York'taki Delaware & Hudson Building'in kendine özgü Flaman-Gotik kuleleri görünüyor; bu da Lolita'nın Rensselaer kasabasında ya da yakınında yaşadığını gösteriyor.
Humbert, Charlotte ve Lolita'nın açık hava sinemasında izlediği film The Curse of Frankenstein (1957). Sahne üç karakterin arabada oturduğu ana geçtiğinde Stanley Kubrick, filmi daha korkunç göstermek için farklı bir ses kaydı yaptırdı.
Stanley Kubrick, Peter Sellers'ı kamera önünde doğaçlama yapmaya yüreklendirdi. Zamanla Quilty'yi birlikte geliştirdiler ve Humbert ile Lolita'yı izlerken büründüğü çeşitli kılıkları eklediler.
Elstree Studios kayıtlarına göre Lolita Kasım 1960 ile Şubat 1961 arasında çekildi ve stüdyo ses sahnelerinin kirası için 34.000 sterlin aldı. Ne yazık ki filmin çekildiği ses sahneleri sonradan bir Tesco marketine yer açmak için yıkıldı.
Parti sahnesi için Stanley Kubrick, James Mason'a ilginç bir oyunculuk egzersizi verdi: 'Bu sahnede beyaz bir takım giymeni istiyorum. Humbert olarak herkese karşı çekici, zeki ve nazik olacaksın. Ama biri ceketine yaklaşır ya da dokunursa, kollarını koparacakmış gibi bakacaksın.'
Filmin açılış ve kapanış sahnelerinde göze çarpan yağlı boya tablo, sonradan Take-Over (1969) filminde set dekoru olarak kullanıldı.
Hikâye Amerika Birleşik Devletleri'nin dört bir yanında geçiyor, ama otel, hastane, hatta konut sokakları gibi pek çok önemli set ve dış mekân, çekimlerin aslında İngiltere'de yapıldığını belli ediyor.
Stanley Kubrick, Peter Sellers'ın sahnelerinin çoğunu aynı anda 2 ya da 3 kamerayla çekti. Sellers en parlak doğaçlamalarını ilk çekimde yaptığı için Kubrick bu yöntemle, doğallığı yitirmeden gereken bütün açıları tek seferde yakalıyordu.
Shelley Winters otobiyografisinde en çok, James Mason'la yatakta geçen çıplak sahneleri çekerken zorlandığını söyledi.
Görüntü yönetmeni Oswald Morris, yapım sırasında yönetmen Stanley Kubrick'le büyük bir anlaşmazlık yaşadı. Kubrick, çekimler sırasında filmden görüntüler bir gazetede yayınlanınca öfkelendi. Görüntü yönetmeni olarak her günkü çekimlerdeki telaşı yönetmekten sorumlu olan ve görünüşe göre sızdırılan görüntülerin kaynağı olan Morris'i suçladı. Daha sonra film işleme laboratuvarındaki asistan asistanın bunları basına sattığı ortaya çıktı. Morris'e göre Kubrick suçlamadan dolayı kendisinden asla özür dilemedi ve öfkeli Morris yönetmenle bir daha asla çalışmayacağına yemin etti.
Çekimler sırasında James Mason, Peter Sellers'ın resmi çaldığını fark etti. Arkadaşlarına güvendi, bilseydi Quilty'yi kendisi oynamakta ısrar etmesi gerekirdi. Birkaç yıl sonra oyuncu David Niven, Sellers'ın Pembe Panter (1963) filmini kendisinden çaldığından şikayet edecekti.
Karakterler ve Oyuncular 9
Lolita (1962) rolüyle bir ilgisi var mıydı bilinmez, ama Sue Lyon üç yıl önce "The Loretta Young Show" dizisinin Alien Love (1959) bölümünde "Lolita tipi" bir karakter oynamıştı: Kendinden büyük erkek öğretmeniyle flört ediyor, öğretmen de bu yüzden başını belaya sokuyordu.
Romanda Lolita esmer, filmde ise sarışın.
Shelley Winters'a göre James Mason harika, seksi ve zekiydi, ama mesafeli ve teknikti. Peter Sellers ise başka bir gezegenden oynuyor gibiydi; Winters onunla bir türlü bağ kuramadığını söyledi.
Peter Sellers, Clare Quilty'nin sesini yönetmen Stanley Kubrick'ten esinlenerek buldu.
Stanley Kubrick, Shelley Winters'ın, Charlotte rolü için onayını almak üzere Vladimir Nabokov'la görüşmeden önce romanı okumasını önerdi. O sırada gelecekteki başkan John F. Kennedy için kampanya yürütüyordu. Kennedy onun platformda ne okuduğunu fark ettiğinde, seçim şansını tehlikeye atmamak için ona kahverengi kağıttan bir kapak kullanmasını önerdi.
Stanley Kubrick başlangıçta Lolita rolü için Joey Heatherton'ı istiyordu. Fakat Heatherton'ın babası Ray Heatherton, kızının 'hafifmeşrep seks yavrusu' olarak damgalanmasından korktuğu için teklifi reddetti. Bu karar, Heatherton'ın kariyerini farklı bir yöne sürüklerken, Kubrick'i yeni arayışlara itti.
Aralık 1958 tarihli bir habere göre, yapım Lolita rolü için ilk olarak Brigitte Bardot'yu önerdi. Ancak 1961'deki bir röportajda Nabokov, Bardot'nun 'kendi yarattığı karakterden' çok uzak olduğunu belirtti; bu yüzden Bardot rolü alamadı. 1959 baharında rol 17 yaşındaki Sandra Dee'ye teklif edildi, ama annesi kararsız kaldı. Birkaç hafta sonra, Errol Flynn'in nişanlısı Beverly Aadland düşünüldü. Ekim 1959'da, Flynn'in ölümünden birkaç gün sonra Aadland, 'Eğer ölmeseydi, kesinlikle Lolita'da oynardık. İkimiz de rolün fiziğine sahiptik' dedi. Sue Lyon ancak 1960 sonunda, birçok seçmeden sonra belirlendi.
James B. Harris ve Stanley Kubrick, film uyarlamasının haklarını 1958'de satın aldı. Aralık 1958 tarihli bir makaleye göre, yapım ilk olarak Humbert rolü için Charles Boyer'ı önerdi. Aktör başlangıçta kabul etti, ancak belirtilmeyen nedenlerle birkaç hafta sonra geri çevirdi. Ardından 1960'ta Kubrick, James Mason'dan rolü oynamasını istedi, ancak Mason Broadway'deki bir oyun nedeniyle başlangıçta reddetti. Sir Laurence Olivier, görünüşe göre menajerlerinin tavsiyesi üzerine rolü geri çevirdi. Kubrick, Peter Ustinov'u düşündü ancak vazgeçti. Harris daha sonra David Niven'ı önerdi; Niven rolü kabul etti, ancak TV programı Four Star Playhouse'un (1952) sponsorlarının itiraz edeceği korkusuyla geri çekildi. Mason daha sonra oyunundan çekildi ve rolü aldı. Harris, Noël Coward'ın da rolü reddettiği iddialarını yalanladı.
AMPAS, James Mason nominal olarak başrol oyuncusu olmasına rağmen Peter Sellers'ı En İyi Erkek Oyuncu kategorisinde aday göstermek istedi. Yapımcı James B. Harris, onun Yardımcı Erkek Oyuncu kategorisine girmesi için lobi yaptı ancak sonuç alamadı. Akademi, filmin pazarlanmasında Sellers'ın adının öne çıkması nedeniyle bu konuda kararlı durdu.
Göndermeler ve Referanslar 8
Humbert'in Lolita'ya okuduğu Edgar Allan Poe şiiri "Ulalume". Poe'nun şiiri okuduğu bir geceye tanık olan birinin aktardığına göre yazar şiirin adını "Yu-la-lum" diye telaffuz ediyordu.
1:02:55'te görülen, Lolita'nın babası ve Charlotte'ın kocası Harold Haze'in fotoğrafı aslında romanın yazarı Vladimir Nabokov'un fotoğrafı.
Açılış sahnesinde Humbert sarhoş Quilty'yle karşılaşır ve ona "Sen Quilty misin?" diye sorar. Quilty, "Hayır, ben Spartacus'üm. Köleleri kurtarmaya mı geldin?" diye karşılık verir; bu, Stanley Kubrick'in bir önceki filmi Spartacus'e (1960) bir gönderme.
Romanda olduğu gibi film boyunca da sözlü ve görsel pek çok kelime oyunu, esprili gönderme var. Bunların birkaçı Humbert'in Lolita'yı almak için kampın ofisine geldiği sahnede: Humbert elinde bir tenis raketi ve doldurulmuş bir kunduzla dikilirken bir sürü genç kız odaya girip çıkıyor. Kampın adı 'Camp Climax'. Üstelik Lolita'nın 10 yaşından beri Camp Climax'e giden arkadaşının adı da Mona.
Film boyunca annesi de arkadaşları da ona 'Lolita' diye sesleniyor. Oysa romanda Dolores Haze'e 'Lolita' adını yalnızca Humbert takmıştır ve bu adı bir tek o kullanır; annesi ona 'Lo' der.
Sue Lyon'un Lolita'sı açık hava sinemasında The Curse of Frankenstein'ı (1957) izliyor ve çok korkuyor. Gösterilen sahnede Christopher Lee'nin canavarı ilk kez görünüyor. 15 yıl sonra Lyon, düşük bütçeli gerilim filmi End of the World'de (1977) Lee'yle birlikte oynayacaktı.
Humbert ile Lolita'nın yoldaki ilk gecelerini geçirdikleri hanın adı "Enchanted Hunters"; Lolita'nın filmde daha sonra oynadığı oyunun adı ise "The Hunted Enchanters".
Lolita bir ara Rex ve Roy adlı arkadaşlarıyla takıldığından söz ediyor. İki isim de "kral" demek: Rex Latince, Roy ise Fransızca.
Derin Anlam 6
Vivian Darkbloom adı, 'Vladimir Nabokov'un harflerinin yer değiştirmesiyle oluşan bir anagram. Quilty'nin onunla judo maçları yaptığını anlatması da karakterle yaratıcısı arasındaki ilişkiye doğrudan bir gönderme.
Evli Lolita'nın kocasıyla yaşadığı evde en yeni model bir portatif televizyon var. 60'lar, televizyonun sinemayı geride bırakıp Amerika'nın en sevdiği eğlence biçimine dönüşeceği on yıl olacaktı.
Daha sonraki yıllarda Stanley Kubrick, Vladimir Nabokov'un romanının filme uyarlanmasının ahlaki sonuçlarını tam olarak takdir etmiş olsaydı, muhtemelen projeyi üstlenmeyeceğini itiraf etti.
Sue Lyon, Lolita'dan üç yıl önce, The Loretta Young Show'un 'Alien Love' (1959) bölümünde bir 'Lolita tipi' karakteri oynamıştı. Bu bölümde, kendinden büyük erkek öğretmeniyle flört ediyor ve öğretmenin başı belaya giriyordu. Bu erken deneyim, onun ilerideki kaderini haber verir gibiydi.
'Katolik Ahlak Cemiyeti', 'Lolita'yı izlemenin 'günah' olacağına hükmetti. Bu durum (Hays Yapım Kodu ile birleşince), Stanley Kubrick filmi yeniden kurgularken filmin gösterime girmesini birkaç ay geciktirdi. Yıllar sonra bir Newsweek makalesinde Kubrick, sansür sorunlarının ne kadar zor olacağını önceden bilseydi 'muhtemelen filmi yapmazdım' dedi.
Önde gelen film eleştirmeni Bosley Crowther, filme coşkulu bir eleştiri yazdı ancak filmin kaynak romanına hiç benzemediğini, daha çok Doris Day-Cary Grant komedisi That Touch of Mink (1962) gibi olduğunu belirtti.
Kariyer ve Ödüller 9
Anne Flack'in oynadığı son film.
Sue Lyon, filmi izlemek için fazla küçük olduğundan Haziran 1962'deki New York prömiyerine katılamadı. Ama Eylül'deki Londra prömiyerine, Columbia Theatre'daki gösterime gitmesine izin verildi.
Susanne Gibbs'in oynadığı son film.
Steven Schneider'in derlediği "Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Film" listesinde yer alıyor.
Ed Bishop sinemaya bu filmle başladı.
Önde gelen film eleştirmeni Bosley Crowther filme coşkulu bir eleştiri yazdı, ama filmin dayandığı romana hiç benzemediğini, daha çok Doris Day ile Cary Grant'in komedisi That Touch of Mink'i (1962) andırdığını belirtti.
Jenny Jones'un oynadığı son film.
Stanley Kubrick, Peter Sellers'ın çok yönlülüğünden öyle etkilendi ki bir sonraki filmi Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb'da (1964) başkarakter ve birkaç rol daha için ilk tercihi Sellers oldu.
Vladimir Nabokov'un 400 sayfaya ulaşan ilk senaryo taslağını yazması altı ay sürdü. Yapımcı James B. Harris, 'Bunu çekemezdiniz. Kaldıramazdınız bile!' diye espri yaptı. Nihai sonuç Nabokov'a atfedildi (ki kendisi Akademi Ödülü adaylığı aldı) ancak Stanley Kubrick ve Harris tarafından kapsamlı bir şekilde yeniden yazıldı.
Hayat ve Aile 1
James Mason ile Stanley Kubrick bir daha birlikte film yapmasalar da arkadaş kaldılar; Mason, The Shining'in (1980) setini de ziyaret etti.
Spoiler içeren bilgiler
Spoiler içerir · Yapım Hikâyesi
Filmin kitapta yaptığı pek çok değişiklik arasında en gözden kaçanı çok önemli bir tanesi: Romanda okur, John Ray, Jr.'ın önsözünden yalnızca Humbert Humbert'in cinayet davasını beklerken kalp krizinden öldüğünü (filmin sonsözünde de söylendiği gibi) değil, Lolita'nın da 25 Aralık 1952'de ölü bir kız çocuğu doğururken hayatını kaybettiğini öğrenir. Filmin sonsözü onun ölümünden hiç söz etmez; böylece seyirci Lolita'nın yaşamaya devam ettiğini düşleyebilir.
Spoiler içerir · Yapım Hikâyesi
Düşünülen finallerden biri, Humbert ile Lolita'nın gençlerin evlenmesine izin veren bir eyalette evlenmesiydi; bu son sansürcüleri yatıştırmak için akla gelmişti.
Spoiler içerir · Kamera Arkası
Cinayetten önce Quilty ile Humbert'in ping-pong oynaması fikri Peter Sellers'tan çıktı.
Spoiler içerir · Hayat ve Aile
Humbert gibi James Mason da gerçek hayatta kalp krizinden öldü; bu filmden iki yıl önce de ağır bir kalp krizi geçirmişti.
Spoiler içerir · Karakterler ve Oyuncular
Lolita'nın düzgün, saygın kocasını oynayan Gary Cockrell çekimler sırasında 28 yaşına girdi; Sue Lyon'dan 14 yaş büyük, Peter Sellers'tan ise yalnızca 7 yaş küçüktü.
Spoiler içerir · Yapım Hikâyesi
Yapım Yasası İdaresi filmi, ses bandında birkaç kesinti yapılması ve Lolita'nın annesinin ölümünden sonra Humbert'i baştan çıkardığı sahneden erken çıkılması şartıyla onayladı ve filme 20000 numaralı sertifikayı verdi. İngiltere ve Avustralya kopyalarında ise sahne çekildiği gibi duruyor.
Ölçüm çerezi, kabul edene kadar yazılmaz. Ayrıntı gizlilik sayfasında.
Popüler ve son eklenenler
Yalnızca başlıklarda değil, bilgi maddelerinin içinde de arar — örneğin dublör, ilk seçilen oyuncu, gizli gönderme.
