A Clockwork Orange Kamera Arkası: Setten Az Bilinen Bilgiler

Malcolm McDowell'ın gözleri işkence sahneleri için uyuşturuldu, böylece uzun süreler boyunca rahatsızlık duymadan çekim yapabildi. Yine de korneaları metal göz kapağı kilitleri tarafından defalarca çizildi.

Alex şiddet içeren filmleri izlemeye zorlanırken başında duran doktor gerçek bir doktordu ve McDowell'ın gözlerinin kurumamasını sağlıyordu.

Korova Süt Barı, adını Rusça 'inek' kelimesinden alır; Moloko ise süt anlamına gelir. Barın heykelleri, heykeltıraş Allen Jones'un çalışmalarına dayanıyordu. Kubrick, süt dispanserlerini her saat boşaltıp yıkayıp dolduruyordu çünkü süt stüdyo ışıkları altında kesiliyordu. Sandalyeler ise "2001: Bir Uzay Destanı"ndaki uzay istasyonundan alınıp yeniden döşenmişti.

Ludovico sahnesinin çekimi sırasında McDowell kornealarından birini çizdi ve geçici olarak kör oldu. Aşağılama gösterisi sahnesinde ise kaburgaları çatladı.

McDowell'a göre (2007 DVD yorum parçası), hızlandırılmış seks sahnesi aslında 28 dakika süren kesintisiz bir çekim olarak filme alınmıştı.

Kubrick, sinema sahiplerinin filmi kırpacağından korkuyordu; bu yüzden her hafta makaralar temiz ve kontrol edilmiş bir kopyayla değiştirilirdi.

Kubrick, asistanına kullanılmayan tüm görüntüleri imha ettirdi.

Alex'in intihar girişimini kendi bakış açısından çekmek için, özel yapım plastik bir kutuya yerleştirilmiş bir Newman Sinclair kamera, aşağıyı gösterecek şekilde yere düşene kadar altı kez bir binadan atıldı. Lens kırıldı, ancak kamera çizilmeden kurtuldu. Kubrick daha sonra bu kameranın dayanıklılığına hayran kaldı.

Patrick Magee'yi ve tekerlekli sandalyesini merdivenlerden aşağı taşıdığı sahneyi çekmeden önce, vücut geliştirmeci David Prowse, Kubrick'e sahneyi mümkün olduğunca az çekimde almasını sağlayıp sağlayamayacağını sordu ve "Tam olarak 'tek-çekim-Kubrick' olarak bilinmiyorsun, değil mi?" dedi. Ekip dehşete düştü, ancak Kubrick güldü ve elinden geleni yapacağına söz verdi. Sahne, Kubrick için inanılmaz derecede küçük bir sayı olan altı çekimde tamamlandı; Prowse neredeyse bitkin düştü.

Film neredeyse tamamen gerçek mekanlarda çekildi ve bir Lowell Kiti ile aydınlatıldı; bu, Kubrick'in önceki filmi "2001: Bir Uzay Destanı" için gereken büyük donanıma bir tepkiydi.

Son sahne 74 çekimden sonra tamamlandı.

Dolby sesini kullanan ilk filmdi; tüm ön mikslerde ve masterlarda Dolby gürültü azaltma kullanıldı, ancak gösterim kopyalarında geleneksel bir optik ses parçası vardı.

Kubrick, afişler, reklamlar ve fragmanlar dahil olmak üzere reklam kampanyasını yönetti.

Tecavüz sahnesini çekmek, başlangıçta rol için seçilen oyuncu için o kadar zordu ki oyundan ayrıldı. Rol, Kubrick'in gerektirdiği çok sayıda çekime öfkeli olduğu söylenen Adrienne Corri'ye verildi; ancak McDowell, Corri'nin kısa ama zorlu rol ve çıplaklık konusunda çok hevesli olduğunu belirtti.

Kubrick titiz araştırmalar yapan, potansiyel mekanların binlerce fotoğrafını çeken bir mükemmeliyetçiydi; ancak McDowell'a göre, genellikle işi erken "doğru yapardı", bu yüzden az sayıda çekim yapılırdı. McDowell, "Kubrick bir film yönetmeni olmasaydı, ABD Kuvvetleri'nin Genelkurmay Başkanı olurdu. Ne olursa olsun - bir şampuan satın almak bile - her şey ondan geçer. Sadece tam kontrolü sever." dedi.

Sınırlı bütçe nedeniyle, tekerlekli sandalyelerde dolly çekimleri, seste canlı kayıt, doğal ışık ve elde kamera gibi teknikler kullanıldı. Ancak o zamanlar yeni olan kamera zoom kontrolü ilk kez bu filmde kullanıldı.

McDowell'ın su işkencesi sahnesinde solunum cihazı arızalandığında neredeyse boğulduğu sık sık iddia edilir, ancak bu doğru değildir. Günlük kayıtlar, sahnenin ekipman arızası olmaksızın tekrarlanan çekimlerle çekildiğini gösterir. McDowell hiçbir boğulma vakası bildirmedi, ancak diğer sahnelerde benzer yakın tehlikeler yaşadı.

Sesi kaydetmek için radyo mikrofonları kullanan ilk filmlerden biriydi; hiçbir looping gerekmedi.

Polis karakolu sahnesinde Bay Deltoid (Aubrey Morris) Alex'in yüzüne tükürdüğünde, aslında tüküren Steven Berkoff'tur. Birkaç çekimden sonra Morris tükürüğünün bittiğini söyleyince, Berkoff gönüllü olarak tükürdü ve Kubrick mükemmel atışı yakalayana kadar devam etti.

Alex ve çetesi tarafından kullanılan araba, üretilmiş üç 'Adams Probe 16'dan biridir.

Açılış çekimi, film için inşa edilen yalnızca üç setten birinde gerçekleşti; diğer ikisi hapishane iç mekânının bir kısmı ve Alex'in banyo yaptığı yerdi.

Görüntü yönetmeni John Alcott, filmin büyük bölümünü yalnızca doğal ışıkla aydınlattı; tıpkı Barry Lyndon'da (1975) Oscar kazanan etkiyi yaratacağı gibi.

Dönemin filmleri için alışılmadık bir şekilde, tüm jenerik sonda yer alır.

Alex boğulurken, Malcolm McDowell'ın suda gizlenmiş oksijen maskesini kullandığı zar zor fark edilen bir kesme vardır. Banyo suyu, sığır özütü Bovril ile bulanıklaştırıldı.

Malcolm McDowell seslendirme kaydını, Stanley Kubrick'in bizzat çalıştırdığı basit bir Nagra teyp kaydediciyle yaptı. Filmdeki diğer repliklerinden tek birini bile dublajlamak zorunda kalmadı; bu, yönetmenin o zamanlar gelişmiş kablosuz mikrofonlar kullanması sayesinde oldu.

Hikâyenin rüya benzeri kalitesini yakalamak için, 35mm Arriflex kameralarda Kinoptik Tegea 9.8mm gibi aşırı geniş açılı lensler kullanıldı.

Filmde görünen fütüristik pikap, bir Transcriptors Hydraulic Reference modelidir. Kubrick, 2001: Bir Uzay Destanı (1968) için uzay aracı modelleri yapan Borehamwood'daki J.A. Michell Engineering'i ziyaret ederken bu pikabı keşfetti. Transcriptors İrlanda'ya taşınınca, J.A. Michell Engineering Hydraulic Reference ve diğer yeni modellerin üretimini devraldı; 2005'te sınırlı sayıda 'Odyssey' pikabı piyasaya sürdü.

Tecavüz sahnesinin başında (yaklaşık 10. dakikada), Bayan Alexander, Roger Dean'in ünlü Retreat Pod'unda oturur. Dean, en çok Yes albüm kapaklarıyla tanınır.

Alex'in Beethoven dinlemek için stereosundan çıkardığı kaset, hayali sanatçı Goggly Gogol'un adını taşır; bu sanatçıdan daha sonra müzik mağazasındaki kızlardan biri bahseder.

Alex'in yatak odasındaki müzik sistemi bir Transcriptors pikap, Bang&Olufsen Beomaster 5000 FM alıcı ve Beolab 5000 amplifikatörden oluşur. Kaset çalar bir aksesuardır ve mevcut herhangi bir ürünle ilgili değildir; Philips mini-kaset sistemi kullanılır. Gösterilen Deutsche Grammophon Beethoven ve Polydor Gogol kasetleri de aksesuardır. Mini-kaset sistemi düşük kaliteliydi, yalnızca dikte için tasarlanmıştı ve ticari müzik yayınlarında hiç kullanılmadı.

Tekerlekli sandalye sahnesi çekilirken ekiptekiler hoparlörlerden garip sesler geldiğini fark etti. Kubrick, oyunculara takılı mini mikrofonların değiştirilmesini emretti. Sorun devam edince mikrofonlar tekrar değiştirildi. Kısa süre sonra sesin, Patrick Magee'yi defalarca taşımak zorunda kalan David Prowse'un yorgunluktan ağır nefes almasından kaynaklandığı anlaşıldı. Sorun, sonraki çekimlerden önce tüm mikrofonların oyunculardan sökülmesiyle çözüldü.

Film, ses miksajında Dolby gürültü azaltma sistemini kullanan ilk yapım oldu.

Fetiş dergisi AtomAge'in yayıncısı moda tasarımcısı John Sutcliffe, sanatçı Allen Jones ile birlikte film için bazı açık saçık garson üniformaları tasarladı ancak bunlar kullanılmadı. Cinselleştirilmiş Korova Milkbar heykelleri Jones'tan esinlenildi ama onun tarafından yapılmadı; Kubrick kendisinden katkı istemişti ama Jones, sadece jenerikte adının geçmesi karşılığında ücret almadan çalışmayı reddetti.

Stanley Kubrick sayısız çekim ve tekrarıyla ünlüyken, Malcolm McDowell'ın gözlerinin zorla açık tutulduğu işkence sahnesi sadece 10 dakikada çekildi. Normalde bu tür bir işlemde hasta sırtüstü yatar; McDowell ise oturur pozisyonda dayanmak zorunda kaldı.

Jenerikte Walter Carlos olarak geçen Wendy Carlos'un sentezlenmiş müziği, bir vocoder'ın ilk kez kullanımını içerir. Carlos'un özel yapım vocoder'ının yer aldığı iki parça, 'Timesteps' (Ludovico sekansında duyulan özgün beste) ve Beethoven'ın 9. Senfonisi'nden 'Ode To Joy' (plak dükkanı sahnesi), film yapılmadan çok önce kaydedilmişti. Carlos'a göre vocoder, 1969 albümü 'The Well-Tempered Synthesizer'da kullandığı başarısız bir ses sentezleme yönteminin geliştirilmiş haliydi ve sentezleyici mucidi Robert Moog'dan standart Moog modülleriyle daha iyisini yapmasını istemişti. 'Timesteps' ve Beethoven'ın 9.'su yeni cihazın test/demonstrasyon kayıtlarıydı ve Kubrick onu filmin müziğini yapması için işe aldığında Carlos bu parçaları 'Otomatik Portakal'a getirdi. Robert Moog'un anma töreninde Carlos, parçaların yarı hızda (7.5 ips) kaydedilip 15 ips'te çalındığını itiraf etti; çünkü monofonik bir klavyeyi tam standart tempoda çalamıyordu. Bu aslında alışılmadık bir kayıt tekniği değildir.

İlk sahnelerin çoğu, o sırada inşaat halindeki Thamesmead New Town projesinin Stage One bölümünde çekildi. Sahnede kullanılan daire, tamamlanan ilk bloktaki gösteri dairesiydi. İzleyiciler göl çevresinin ve ötesinin o dönemde inşaat halinde olduğunu ve iki yıl daha süreceğini fark edecektir. Stage One'daki sahneler hâlâ duruyor.

Özel Sürüm'deki yorum, tüm sesin canlı kaydedildiğini ve bunun radyo mikrofonlarını kullanan ilk filmlerden biri olabileceğini belirtir. Bu mikrofonlar Stanley Kubrick tarafından Almanya'daki Sennheiser'dan temin edilmişti. Böylece Londra Embankment'te trafik gürültüsünü almadan ses kaydı yapabildiler.

Açılış çekiminde Alex'in gözlerinin yakın planı yer alır.

Hapishane müdürünün masasındaki tepside duran büyük sarı kitap aslında bir 'Wisden Cricketers' Almanack'ıdır.

Georgie ve Dim'in kullandığı Landrover, yapım sonrası Kubrick ailesinde kaldı. Christiane Kubrick bir süre onu kullandı, ardından Katharina Kubrick araba kullanmayı öğrendiğinde okula ve sanat koleje gitmek için kullandı; daha sonra 'Barry Lyndon' (1975) için mekan keşiflerinde Birleşik Krallık ve İrlanda'yı dolaştı.

Setlerin aydınlatması büyük ölçüde Photoflood ampullerle sağlandı; bu ampuller hem dekorun parçasıydı hem de film için gereken renk sıcaklığını üretiyordu. Tasarıma dahil edildikleri için gizlenmeleri gerekmedi, bu da kameraya daha fazla hareket özgürlüğü kazandırdı.

David Prowse, Patrick Magee'yi tekerlekli sandalyede taşırken omzunu incitti ve bu, sahnelerinin çekimlerini birkaç gün geciktirdi.

Filmde Hollandalı sanatçı Herman Makkink'in fallus şeklindeki 'Rocking Machine' heykeli, kardeşi Cornelis Makkink'in dokuz tablosu ve 'Christ Unlimited' adlı heykeli belirgin şekilde yer alır. Tüm bu eserler bir yıl önce Tinto Brass'ın 'Dropout' (1970) filminde de kullanılmıştı.

Milk Bar sahnesi, Londra Edgware'deki The Leather Bottle adlı barda çekildi. Mekân bugün yıkılmış durumda, yerine daireler yapıldı.

Film, 7 Eylül 1970 ile 28 Şubat 1971 tarihleri arasında İngiltere'de çekildi.

Yazarın evindeki açılış tecavüz sahnesinin çekimi tam 10 gün sürdü.

Stanley Kubrick'in eşi Christiane Kubrick, yazar ve eşinin yemek odasında asılı olan büyük Seedboxes tablosunu yaptı.

Alex'in stereo sistemi günümüzde eski moda görünse de döneminin en ileri teknolojisiydi ve hâlâ oldukça fütüristik duruyor.

Film özgün bir müzik içerse de birçok önemli sahnede klasik müzik kullanıldı.

Korova Milkbar seti özel olarak film için tasarlandı.

Film müziği Wendy Carlos'un bestelerini içerir.

Sahnelerde kullanılan göz kelepçesi oyuncuda gerçek rahatsızlığa neden oldu.

Malcolm McDowell'ın gözleri, 'Ludovico tekniği' sahnelerinin çekimi sırasında gerçekten hasar gördü.

Filmin mekânlarının çoğu Londra ve çevresindeki gerçek binalardı.

Filmin prodüksiyon tasarımı fütüristik ve minimalist stillerden etkilendi.