Avatar Gibi Filmlerin Gişe Hasılatları Bize Ne Gösteriyor?

Avatar, sinema dünyasında insanlara farklı şeyler sunan bir film değil. İnsanın aklını başından alan bir film de değil. Ancak aldığı gişe hasılatı filmin gerçekten bir şeyler vaat ettiğini gösterme eğilimi içinde. Çünkü insanlar neden pek de anlamı olmayan şeyleri tüketsin, onlara talep göstersin? Avatar'da farklı olan neydi, nasıl bir ana fikir ve alt metni vardı? Avatar klişelerden uzak bir film miydi? Çünkü dünya bize bu filmin kesinlikle kötü bir film olmadığını, aksine sinema salonlarını doldurarak iyi bir film olduğunu söylüyor. Ancak durum böyle değil.

Avatar, ve onun gibi filmleri, sinemanın palyaçosudurlar. Avatar ve onun gibiler, özellikle 2010 yıllarının başında başlayan süper kahraman ve çizgi roman filmleri de sinemanın palyaçoları. Sinema, bir sanat dalıdır. Girişi, gelişmesi, sonucu olan, yönetmeninn, senaristinin ya da yapımcının anlatmak istediği şeyleri olan bir daldır. Örneğin Schindler's List filmi, sinema dramının tepe noktalarından biridir. Scarface, bir hikayedir. Bir kurgudur, Anlamlı bir sebep sonuç ilişkisidir. Tony Montana gibi bir karakterin ulaşılması zor görünen, "patronun kadını" olarak görülen bir kadını ilk görüşte istemesi, o kadını zor da olsa elde etmesidir.

Avatar, Titanic, Spiderman, Süperman. Bunlar sinema sanatının insan eliyle bitirilme aşamasına geçmesidir. Dünyada en çok gişe yapmış filmler, genelde hem alt tabaka filmlerdir. Anlaşılması, hazmetmesi, tüketmesi kolay olan yapıtlardır. Mesela The Wire gibi bir dizi, diziler dünyasının son durağıdır ve kolay olanı tüketmeye alışık olan seyircinin önüne konulan bölüm sonu canavarıdır. Bunun film versiyonu The Godfather'dır.

Bu yüzden Avatar ve benzerlerinin gişede rekorlar kırması ancak dünya sinema severlerinin hem fikir olduğu filmlerin gişede Avatar bir yana, en çok gişe yapmış ilk 10'a bile girememesi, dünyada kaliteden anlayan insanların azlığıyla ilgilidir.

Örneğin bir Türk dizisi olarak Çukur'u izleyen bir insanın Pulp Fiction gibi bir absürt komedinin tepe noktası olan ve estetik yön de taşıyan bir filmi beğenmesi ne kadar mümkündür? Bu tespiti hem aklen, analiz yoluyla yapıyorum. Hem de gördüğüm kadarıyla, örneğin Türk dizisi izleyen insanların Prison Break gibi harika bir ilk sezonu izlemeyeceklerini düşünüyorum.

Sonuçta, popüler kültür çoğunlukla vasati bazen vasataltıdır ve bunu belirleyen de basit diyebileceğimiz insanların talep ettiklerinin de basitliğidir.