Dizinin zaman çizgisi öyle karmaşık ki Netflix, yayın sürecinde hayranlar karakterleri spoiler yemeden takip edebilsin diye resmi bir interaktif web sitesi hazırladı.
Dark, Netflix'in yapımcılığını üstlendiği Alman dizilerinin ilki oldu.
Besteci Ben Frost müziği geleneksel yaylılarla endüstriyel gürültüleri harmanlayarak yaptı; huzursuzluk duygusu uyandırsın diye gerçekten yanan bir piyanonun sesini de kullandı.
Agnes Obel'in 1. sezondaki montaj sahnesinde çalan "Double Life" şarkısı, dizinin gizli kimlikler temasının gayriresmî marşı oldu.
Netflix başta dizi yöneticileri Baran Bo Odar ile Jantje Friese'den Who Am I (2014) filmlerini diziye dönüştürmelerini istedi. İkili ilgilenmedi ve yeni bir şey önerdi: The Missing (2014) dizisinden esinlenen bir dizi ve bir zaman yolculuğu filmi için zaten planları vardı; sonunda iki fikri birleştirip DARK'ı sundular.
Ne Almanya'daki "WIN" (Winden) plakası ne de polis armasında 3 köknarla simgelenen federal eyalet gerçekte var. Bu, hikâyenin tam anlamıyla her yerde geçebileceğini ima etmek için yapıldı.
Oyuncu seçimi son derece titiz bir süreçti, çünkü aynı karakteri farklı zamanlarda oynayan oyuncuların yüz hatlarının ve kulak biçimlerinin birbirine uyması gerekiyordu.
Kamera Arkası 9
Orman sahnelerinin çoğu, Berlin yakınlarındaki eski bir Doğu Alman askeri test alanı olan Fahrtechnikakademie Kallinchen'de çekildi.
Yapım üç ana zaman çizgisi için bir "renk kodu" sistemi kullandı: 1953 kahverengimsi/sarı bir tonda, 1986'ya mavi ve turuncu hâkim, 2019 ise soğuk, solgun gri-yeşil bir görünümde.
"Sarı Yağmurluk", tıpkı Schindler's List'teki "kırmızı palto" gibi, Jonas'ın Alman ormanının koyu ve soluk renkleri arasında göze çarpması için bilinçli bir tercihti.
"Mağara" girişi ormanda kurulan bir setti; mağaranın içindeki sahneler ise stüdyoda ya da Almanya'nın çeşitli yerlerindeki doğal kireçtaşı mağaralarında çekildi.
Yapım çocuk oyuncuların büyümesini de hesaba katmak zorundaydı; bölümler arasında göze batan boy farkları olmasın diye "genç Mikkel" sahnelerinin çoğunu olabildiğince hızlı çektiler.
Nikolaus Summerer'in görüntü yönetiminin kendine has bir imzası var: Her planda mutlaka bir nesne ya da bir sarı ton bulunuyor.
Mağaranın dışındaki sahneler Almanya'nın Brandenburg eyaletindeki Saarmund köyünün yakınında çekildi. Bölgenin zemini yalnızca buzul birikintilerinden (morenlerden) oluştuğu için doğal mağara yok; bu yüzden yapay bir giriş yapıldı. Bu 'mağara' yalnızca 30 fit derinliğindeydi.
H.G. Tannhaus'un zaman makinesi maketi tamamen elde yapıldı; içinde eski saatlerden ve 1920'lerden kalma makinelerden sökülmüş gerçek parçalar vardı.
"Sic Mundus Creatus Est" tableti ve sığınak, oyuncular yeşil perdeye gerek kalmadan çevreyle etkileşebilsin diye gerçek set olarak inşa edildi.
Karakterler ve Oyuncular 1
"Genç" ve "yaşlı" oyuncuların çoğu gerçekte akraba değil; tek istisna 3. sezondaki "Unknown" üçlüsü, onları gerçek hayatta bir baba ile oğlu canlandırıyor.
Göndermeler ve Referanslar 7
Nükleer santralin soğutma kulelerinin biçimi, H.G. Tannhaus'un A Journey through Time kitabından aktarılan bölümlerde anlatılan Einstein-Rosen Köprüsü'yle aynı.
H.G. Tannhaus'un kitabının kapağındaki sembol, psikiyatrist Dr. Lionel Penrose ile oğlu, matematikçi ve Nobel ödüllü Sir Roger Penrose'un yarattığı "imkânsız nesne" yanılsaması Penrose Üçgeni. Roger Penrose kuantum mekaniğinin yorumlarından birini ortaya attı; Tannhaus da 3. sezonda izleyiciye bu konuda ders veriyor.
Neredeyse her iç mekân sahnesinde bir saat (duvar saati, kol saati, çalar saat) görülüyor.
Genç Ulrich'in dinlediği şarkı, Alman metal grubu Kreator'un 1986'da çıkan ikinci albümü "Pleasure to Kill"in aynı adlı parçası.
1986'daki Ulrich'in, okulun soyunma odasında Katharina'yla birlikte olduğu sahnede (1x05) ve sonra hapisten çıktığında (1x09) giydiği siyah tişörtte, kısa ömürlü İsveçli yeraltı black metal grubu Morbid'in resmi logosunun değiştirilmiş bir hali var. Grup 1986'nın sonunda kuruldu ve 1987'de ilk demolarını yayınlamadan önce İsveç'in metal yeraltı dünyası dışında neredeyse hiç bilinmiyordu; üstelik Ulrich'in tişörtünün dayandığı logonun bu özel versiyonu, demonun 1994'teki yeniden basımına kadar bilinmiyordu. Bu yüzden Ulrich'in tişörtü bir anakronizm (ya da düpedüz başka bir evrenden) sayılabilir.
12 Kasım, Back to the Future (1985) filminde de kritik bir tarih; zaman yolculuğuyla ilgili pek çok karar ve olay o güne denk geliyor.
Bartosz ile Jonas'ın 1. sezonun 5. bölümünde oynadığı oyun, Alman geliştirici Deck 13'ün The Surge oyunu. Oyunu en iyi bilim kurgu bir Dark Souls diye tanımlayabiliriz; ama oyunda co-op modu yok, yani dizide görülen büyük olasılıkla dizi için verilen bir teknik demo.
Derin Anlam 5
"33 yıllık döngü", ay ve güneş takvimlerinin yaklaşık her 33 yılda bir çakıştığı gerçek Ay-Güneş döngüsüne dayanıyor.
"Aziz Christopher" madalyonu dizinin neredeyse her büyük dönüm noktasında karşımıza çıkıyor ve "bootstrap paradoksu"nun somut dayanağı işlevi görüyor.
Dark, insanın kendi arzularının kölesi olduğu ve "Hamartia"sından (ölümcül kusurundan) kaçamayacağı fikri üzerine kurulduğu için sık sık "bilim kurgu kılığında bir Yunan trajedisi" diye anılıyor.
Dizinin müziğinin merkezdeki motifi "Doppler Etkisi"ni (tiz sesten pese geçiş) taklit ediyor; bu belki de Doppler ailesinin hikâyedeki merkezi rolüne bir gönderme.
"Zümrüt Tablet" (Sic Mundus) metni, yüzyıllardır simyacıları ve okültistleri büyüleyen gerçek, kadim bir hermetik metin.
Spoiler içeren bilgiler
Spoiler içerir · Derin Anlam
Unknown'un günlüğünün kapağında ve dizinin genelinde görülen Triquetra, dizi ilerledikçe pek çok açıklamanın habercisi oluyor. Birinci ve ikinci sezonda üç ana zaman çizgisi (1953, 1986 ve 2019) arasındaki bağa işaret ediyor. Birbirine bağlı iki ayrı dünyanın anlatıldığı son sezonda ise üçüncü bir dünyanın varlığını haber veriyor; izleyici bu üçüncü dünyanın, yani Köken dünyasının varlığını ancak son bölümde öğreniyor.
Spoiler içerir · Yapım Hikâyesi
Her sezon ilk bölüm yayınlanmadan önce planlanmıştı; senaristler dizinin "Origin World"de nasıl biteceğini en başından biliyordu.
Spoiler içerir · Göndermeler ve Referanslar
S2E1'de Noah'nın kitabında 27 Haziran 2020 tarihli, "Son Döngünün Başlangıcı" yazan bir not var; bu tarih aynı zamanda son sezon olan 3. sezonun yayın tarihi.
Spoiler içerir · Göndermeler ve Referanslar
Sahne geçişlerinde bir saat tıkırtısı duyuluyorsa zaman çizgisi de değişmiş demektir.
Spoiler içerir · Göndermeler ve Referanslar
Ölü çocuklardan birinin tişörtünde "Atomenergie, nein danke" yazıyor; bu, 1980'lerdeki Alman nükleer karşıtı hareketin sloganıydı.
Spoiler içerir · Yapım Hikâyesi
Dizide çoğu zaman her bölümde farklı bir şarkı kullanılıyor ve bu şarkı genellikle bölümün bitmesine 10-12 dakika kala çalıyor. Şarkı sürerken bölüm bir bakıma birkaç zaman çizgisini birden özetliyor; şarkı sözleri de çoğunlukla bölümün içeriğiyle bağlantılı.
Spoiler içerir · Derin Anlam
Noah'nın sırtındaki dövme ve yerel hastanenin 1986 halindeki bir resim, kadim bir metin olan Zümrüt Tablet'i betimliyor. Bu metin, 2. yüzyıldan kalma Greko-Mısır kökenli "bilgelik metinleri" derlemesi "Hermetica"nın bir parçası. Metin başka şeylerin yanında simya deneylerini, dönüşümü ve evrenin yaratılışını anlatıyor. Daha önemlisi, büyük küçük bütün eylemlerin birbirine bağlı olduğu ve birbirini etkilediği fikrini işliyor; bu da dizinin merkezindeki tema. Komplo teorisyenleri ise metnin yazıldığı dilden çok daha eski olduğunu, bu yüzden bilinmeyen bir yerden gelmiş olabileceğini iddia ediyor; kimine göre uzaylılardan, kimine göre zaman yolculuğundan.
Spoiler içerir · Kamera Arkası
Eva'nın dünyasında (3. sezon) bütün iç mekân setleri ayna görüntüsü gibi ters çevrilmiş; örneğin Martha'nın evindeki merdivenler (öteki dünyada Jonas'ın evindeki merdivenler).
Spoiler içerir · Göndermeler ve Referanslar
3. sezonun ilk bölümünde Jonas sınıfa girerken, Bartosz zaman çizgilerinden söz ederken Martha'nın defterine tekrar tekrar sonsuzluk işareti çizdiği görülüyor; bu, öğreneceği son gerçeğe küçük bir gönderme.
Spoiler içerir · Kamera Arkası
Üçüncü sezonda üç dünyayı sahnelerin en-boy oranından ayırt edebilirsiniz; en geniş oran Köken dünyasına ait.
Spoiler içerir · Göndermeler ve Referanslar
3. sezonun açılış jeneriğinde dizinin adındaki 'D' ve 'R' harfleri ters gösteriliyor; bu da sezonun birbirinin aynası olan alternatif dünyalarına bir gönderme.
Spoiler içerir · Göndermeler ve Referanslar
Zaman yolculuğunu icat eden H.G. Tannhaus'un baş harfleri tesadüf değil: 1895'te yayımlanan "The Time Machine" romanının yazarı H.G. Wells'i selamlıyor.
Spoiler içerir · Kamera Arkası
3. sezonda yakınlaştırmalı geçişler, sahnenin iki dünya arasında yer değiştirdiğini gösteriyor.
Spoiler içerir · Karakterler ve Oyuncular
İzleyici karakterleri yalnızca kendi dünyalarında değil, zaman çizgilerinde de ayırt edebilsin diye pek çok karaktere belirli kusurlar verildi. Örneğin Jonas ile Martha'nın oğlu Unknown'un yarık dudağı (tavşan dudak da denir) var.
Spoiler içerir · Yapım Hikâyesi
3. sezonun Netflix'teki prömiyer tarihi 27 Haziran 2020; bu, dizideki "kıyamet günü".
Spoiler içerir · Göndermeler ve Referanslar
Almanya'da 1976'dan 1991'e kadar Raider adıyla satılan Twix çikolatasına sık sık göndermeler var. Ulrich'in Raider adlı çikolatayı bulması, onun 1980'lerden kaldığına dair bir ipucu.
Ölçüm çerezi, kabul edene kadar yazılmaz. Ayrıntı gizlilik sayfasında.
Popüler ve son eklenenler
Yalnızca başlıklarda değil, bilgi maddelerinin içinde de arar — örneğin dublör, ilk seçilen oyuncu, gizli gönderme.
