Salò, or the 120 Days of Sodom'un Yapım Hikayesi: İlginç Bilgiler

Pier Paolo Pasolini, film tamamlandıktan kısa süre sonra, 1975'te vahşi bir cinayete kurban gitti. 17 yaşındaki Giuseppe 'Pino' Pelosi, Pasolini'nin arabasıyla yakalanınca tutuklandı ve tartışma sonrası yönetmeni defalarca ezdiğini itiraf etti. Yıllar sonra Pelosi ifadesini değiştirip üç gizemli adamın olaya karıştığını iddia etse de, cinayet hâlâ aydınlatılamadı.

Pasolini, filmin finaline karar vermekte zorlanınca dört farklı son çekti. Bu alternatif finaller arasında dans sahneleri, sembolik çekimler ve karakterlerin ahlaki değerlendirmeleri yer alıyordu.

Film, Şubat 1976'da Batı Almanya'da gösterime girdiğinde savcılık tarafından pornografik ve şiddeti övücü bulunarak toplatıldı. Stuttgart Bölge Mahkemesi'nin yasak kararı birkaç gün içinde bozuldu ve film ülke çapında dağıtım izni aldı; ancak hukuki süreçler Federal Adalet Divanı'nın nihai reddine kadar devam etti.

Aradan kırk yılı aşkın süre geçmesine rağmen Salò, bazı ülkelerde hâlâ yasaklı filmler arasında yer alıyor.

1994'te Cincinnati'de sivil bir polis, filmi bir eşcinsel kitabevinden kiraladıktan sonra dükkân sahiplerini 'müstehcenlik' suçlamasıyla tutukladı. Martin Scorsese ve Alec Baldwin'in de aralarında bulunduğu çok sayıda akademisyen ve sanatçı, filmin sanatsal değerini savunan hukuki bir metne imza attı. Mahkeme, polisin anayasal hakları ihlal ettiği gerekçesiyle davayı düşürdü ve filmin müstehcen olup olmadığı sorusunu yanıtsız bıraktı.

Salò, Pasolini'nin 'Ölüm Üçlemesi'nin ilk halkasıdır. Yönetmenin birkaç ay sonra öldürülmesiyle üçlemenin diğer iki filmi hiç çekilemedi. Bu üçleme, daha önceki 'Yaşam Üçlemesi'ni (Dekameron, Canterbury Hikâyeleri, Binbir Gece Masalları) tamamlayacak bir karşıt yapıt olarak tasarlanmıştı.

İngiliz Film Sınıflandırma Kurulu (BBFC), 1975'te filme sertifika vermeyi reddedince Salò'nun Birleşik Krallık'ta gösterimi teknik olarak yasa dışı hale geldi. Londra'da bir sanat sinemasında gösterildiğinde polis baskınıyla filme el konuldu. BBFC, 2000 yılında kararını gözden geçirerek filmi yalnızca yetişkinler için '18' sertifikasıyla onayladı.

Sky TV'nin 1991'de filmin tam sürümünü yayımlama girişimi BBFC tarafından veto edildi. Böylece Salò, Sky'ın başvuruları arasında televizyon gösterimi reddedilen tek film oldu.

Film dünya genelinde son derece sınırlı bir dağıtım gördü ve pek çok ülkede yasaklandı. İsveç'te 1976'da geniş bir gösterime girerek 125 bin bilet sattı; bu, ülke nüfusunun yüzde 1,5'ine denk geliyordu. Aynı dönemde The Omen'den daha yüksek gişe hasılatı elde etti.

Ağustos 1998 tarihli orijinal Criterion Collection DVD'si, Pasolini'nin mirasçılarıyla yaşanan telif anlaşmazlığı nedeniyle piyasadan çekildi. Disk merkezinde 'beyaz halka' bulunan bu baskı, 2000'lerin başında iyi durumda 600 doların üzerinde fiyatlara alıcı buluyordu. Criterion'un filmi yeniden yayımlamasıyla fiyatlar düşse de, bu DVD hâlâ dünyanın en değerli DVD'lerinden biri sayılıyor.

Film, Marquis de Sade'ın 1785'te yazdığı 'Sodom'un 120 Günü' adlı romanından uyarlandı. Son derece grafik cinsellik ve şiddet içeren kitap, ancak 1905'te yayımlanabildi.

Avustralya sansür kurulu, filme ancak 2010 yılında resmi onay verdi.

1975'te İngiltere dağıtımcısı Curtis Elliott, BBFC'ye başvurarak filmi 'X' sertifikası alacak şekilde kesme konusunda tavsiye istedi. Dönemin baş sansürcüsü James Ferman, filmin olağanüstü olduğunu belirterek kesilmeden, yalnızca kulüp bazında gösterilmesini önerdi. Buna rağmen Old Compton Cinema Club'daki ilk gösterimin ardından polis filme el koydu.

Pasolini, filmin finali için dört farklı son tasarlayıp çekti: İlki, rüzgârda dalgalanan kırmızı bayrak ve 'Love You' yazısıydı ama 'fazla gösterişli' bulunarak rafa kaldırıldı. İkincisi, oyuncuların ve ekibin kırmızı bayraklarla süslü bir odada çılgınca dans ettiği, jenerik için düşünülen bir sahneydi; Pasolini bunu kaotik ve tatmin edici bulmadı. Yıllar sonra ortaya çıkan üçüncü finalde, işkencenin ardından dört beyefendinin evden çıkıp olanları ahlaki açıdan tartışması yer alıyordu. Sonunda Pasolini, katliamın özeti olarak iki genç kara gömleklinin dans ettiği 'Margherita' sahnesini seçti.

Salò, Criterion Collection'ın 17 numaralı omurgasını oluşturur.

New York Film Festivali, 1976'da filmin ilk Amerika gösterimini düzenlemek istedi ancak dünya dağıtımcısı United Artists buna izin vermedi. Festival, yapımcı Alberto Grimaldi ile doğrudan anlaşarak ertesi yıl, yalnızca bu film için kurulan Zebra Films aracılığıyla gösterimi gerçekleştirebildi.

Pasolini, Salò'dan sonra 15. yüzyıl seri katili Gilles de Rais hakkında bir biyografik film çekmeyi planlıyordu.

Pupi Avati, filmin senaryosuna adı geçmeyen katkılarda bulundu.

Salò, Pier Paolo Pasolini'nin yönettiği son filmdir.

Maurizio Costanzo, senaryonun erken bir versiyonu üzerinde çalıştı.

Film, 1976 Locarno Uluslararası Film Festivali'nde yarışma dışı ana programda gösterildi ve Uluslararası Eleştirmenler Özel Ödülü'nü kazandı.

İlk metne göre film 1944-45 arasında geçerken, Pasolini 2002 tarihli bir belgeselde olayların 1944 baharında yaşandığını belirtmiştir.

Pasolini'nin ölümünden sonra keşfedilen alternatif finalde, dört ana karakterin şatodan çıkıp yaptıklarını tartışması yer alıyordu.