Doctor Zhivago Nasıl Yapıldı? Yapım Hikâyesinden Bilgiler

Bu film, Rusya'da ilk kez 1994 yılında gösterilebildi.

Film vizyona girdiğinde eleştirmenler tarafından acımasızca yerden yere vuruldu. Newsweek dergisi, 'aceleyle kurulmuş setler' ve 'soluk görüntü yönetimi' gibi ifadeler kullandı. Yönetmen David Lean bu tepkilerden o kadar derinden etkilendi ki bir daha asla film çekmeyeceğine yemin etti. Ancak MGM'in pazarlama kampanyası ve güçlü kulaktan kulağa tavsiyeler sayesinde film, 1965'in en çok hasılat yapan ikinci yapımı oldu (birinci sırada Neşeli Günler vardı). On Akademi Ödülü adaylığı (En İyi Film ve Yönetmen dahil) alıp beş ödül kazanması, Lean'e sinemaya devam etme güveni verdi. Ne yazık ki bir sonraki filmi Ryan'ın Kızı (1970), eleştirmenlerden zehir zemberek yorumlar aldı ve gişede başarısız oldu. Lean, on dört yılı aşkın bir süre sonra, 1984'te Hindistan'a Bir Geçit ile beyazperdeye dönebildi.

Film, başlangıçta eleştirmenlerin ılık karşılaması nedeniyle gişede pek ses getiremedi. İlk üç haftanın hasılatı, bir milyon dolarlık tanıtım harcamasına rağmen tam bir fiyasko olarak değerlendirildi. Yönetmen David Lean, 'sinemaya kaya parçaları fırlatsanız kimseye isabet etmezdi' diyerek salonların boşluğunu esprili bir dille anlattı. Zamanla, Maurice Jarre'ın bestelediği 'Lara'nın Teması'nın popülerliği sayesinde seyirci ilgisi yavaş yavaş artmaya başladı.

2010 yılı itibarıyla enflasyona göre düzeltilmiş hasılat sıralamasında tüm zamanların en çok kazanan sekizinci filmidir.

David Lean, stüdyoya film müziğini Maurice Jarre'ın yapmasını istediğini söylediğinde, 'Maurice kumda çok iyidir ama eminim karda daha iyisini buluruz' cevabını aldı. Jarre, bu filmle En İyi Özgün Müzik Oscar'ını kazandı.

Rüzgar Gibi Geçti'den (1939) sonra, MGM tarihinin en kârlı ikinci filmidir.

Yapımcı Carlo Ponti, filmi Sovyetler Birliği'nde çekmek istedi ancak hükümet buna izin vermedi. Yönetmen David Lean, çekim mekanları bulmak için Yugoslavya ve İskandinavya'yı ziyaret etti. Her iki bölge de fazla soğuktu ve Yugoslavya'nın bürokrasisi engel teşkil ediyordu.

Filmin yapımı iki yıl sürdü ve üç ülkede 800'den fazla zanaatkar çalıştı. Nihai prodüksiyon bütçesi, filmin destekçilerinin başlangıçta anlaştığı rakamın üç katı olan 15 milyon dolara ulaştı.

Mihail Gorbaçov, 'glasnost' politikasının bir parçası olarak, filme kaynaklık eden romanın 1988'de Rusya'da yayımlanmasına izin verdi.

Film müziği albümü, filmin ilk gösterimi sırasında 600.000'den fazla kopya sattı.

Film, post-prodüksiyon aşamasındayken Darling'in (1965) gösterime girmesi ve Julie Christie'yi uluslararası bir yıldız haline getirmesiyle ek bir tanıtım avantajı yakaladı.

David Lean'in iddiasına göre bu film, onun yönettiği diğer tüm filmlerin toplamından daha fazla hasılat elde etmişti. Bu, hem Lean hem de MGM için kesinlikle dev bir kazanç kapısıydı; ancak yönetmenin daha önce Kwai Köprüsü ve Arabistanlı Lawrence gibi iki dev gişe başarısına imza attığı düşünülürse, bu iddia biraz abartılı sayılabilirdi.

Film, 1966 sonbaharında Batı Almanya'da gösterime girdiğinde o kadar popüler oldu ki, Haziran 1967'de, o yılki Berlin Film Festivali için ayrılan sinemada hâlâ oynuyordu. Festivalin gerçekleşebilmesi için gösterime bir buçuk hafta ara verilmesi gerekti.

Filmin 30. yıldönümü için Turner Entertainment Company, sinemalarda yeniden gösterim ve yeni ev video sürümleri için kullanılacak yeni bir kopya hazırladı. Yıllar içinde dünya çapındaki yoğun talep, orijinal negatifi aşınmış ve çiziklerle dolu hale getirmiş, MGM'i bazı sahneler için yedek negatifler kullanmaya zorlamıştı. Neyse ki orijinal negatifte renk bozulması yaşanmamıştı; böylece teknisyenler çizikleri gideren yeni baskı master'ları oluşturdu. Ayrıca orijinal ses öğelerine dönülerek DTS Digital Stereo formatında yeni bir film müziği kaydedildi. Yeni versiyon Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi'nde ilk kez gösterildiğinde, bazı izleyiciler filmin ilk galasındakinden bile daha iyi göründüğünü düşündü.

Kitap ve film, 1988'de Mihail Gorbaçov'un bazı bölümlerin yayımlanmasına izin vermesine ve filmin sınırlı gösterime girmesine kadar Sovyet Komünist Partisi tarafından yasaklıydı. Sovyetler Birliği, Boris Pasternak'ın tüm eserlerini yasaklamıştı çünkü bu kitap ve film, yükselen Komünist Parti'nin düşünce ve ifade üzerindeki şiddetli kontrolünü ve sansürünü gözler önüne seriyordu.

1958'de Kirk Douglas ve Stanley Kubrick, 'Doktor Jivago'nun film haklarını satın almak için Boris Pasternak'a başvurdu.

Film, 22 farklı dilde prodüksiyonu yapılarak hazırlandı.

Romanın hakları için birçok yapımcı ve stüdyo teklif verdi; yarışı 1963'te yapımcı Carlo Ponti kazandı. Ponti, bu filmin Arabistanlı Lawrence (1962) kadar görkemli olmasını istediğinden, o filmin ekibini bir araya getirdi: yönetmen David Lean, senarist Robert Bolt, görüntü yönetmeni Freddie Young, yapım tasarımcısı John Box ve besteci Maurice Jarre.

Bütçe, 5 milyon dolardan 15 milyon dolara fırladı.

David Lean, büyük bütçeli ve aksiyon odaklı Arabistanlı Lawrence'ın (1962) ardından daha samimi ve romantik bir eser yapmak istiyordu.

Boris Pasternak'ın kaynak romanı 592 sayfa uzunluğundadır. Robert Bolt'un senaryosu yayımlandığında ise 224 sayfaydı.

Filmi orijinal gösterim uzunluğuna döndürmek için yaklaşık 17 dakikalık bölümün restore edildiği bildiriliyor. Ancak yakın zamanda (2022) bir kablolu televizyon kanalında yapılan gösterimde hâlâ bazı eksik sahneler vardı; bunlar arasında Julie Christie'nin dekoltesiyle ilgili utandığı yorumlar ve talihsiz subayın askerlerini toplamak için su varilinin üzerine çıktığı sahnenin kısaltılmış versiyonu bulunuyor.

Film, AFI'nin 100 Yıl... 100 Tutku: Amerika'nın En Büyük Aşk Hikayeleri (2002) listesinde yedinci, 100 Yıl... 100 Film: Amerika'nın En İyi Filmleri (1998) listesinde ise 39. sırada yer aldı. Ayrıca AFI'nin 100 Yıl Film Müzikleri listesine de aday gösterildi.

David Lean, Arabistanlı Lawrence (1962) filminin ekibinden bazı isimleri yeniden bir araya getirdi: senarist Robert Bolt, besteci Maurice Jarre, yapım tasarımcısı John Box ve oyuncular Omar Sharif ile Alec Guinness.

MGM, oldukça saçma bir şekilde, David Lean'e başrol için Paul Newman'ı önerdi; oysa Newman birçok açıdan bu role hiç uygun değildi. Gerekçeleri ise kitabın yazarı Boris Pasternak'ın Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülmesi (Sovyet yetkililer onu reddetmeye zorlamıştı) ve Newman'ın yakın zamanda bir MGM filmi olan komedi-gerilim türündeki Büyük Ödül'de (1963) bir Nobel Ödülü sahibini canlandırmış olmasıydı.

O yıl En İyi Film Oscar'ına aday gösterilen yapımlar arasında, aynı zamanda En İyi Özgün Müzik dalında da adaylık alan tek filmdi.