Eraserhead'dan 65 İlginç Bilgi

Yapım süreci beklenenden uzun sürünce David Lynch, bir yıldan fazla Henry'nin yatak odası olarak kullanılan odada uyumak zorunda kaldı.

Filmin sonuna doğru görülen dev bebek kafasını David Lynch ve Jack Nance birlikte yaptı. Lynch'in arka bahçesinde yapılan bu kafa komşular tarafından rahatça görülebiliyordu ve onlar buna 'o büyük yumurta' adını takmıştı.

Mutant bebeğin, mumyalanmış bir buzağı fetüsünden yapıldığı söylense de David Lynch bunu hiçbir zaman doğrulamadı ya da nasıl hareket ettirdiğini açıklamadı. Çekimler sırasında günlük görüntüleri izlerken, bebeğin olduğu sahneler geldiğinde projeksiyoncudan gözlerini kapatmasını isteyerek yapım sırrını korudu. Filmi tamamladıktan sonra Lynch'in 'Mumyalanmış Buzağı'yı bilinmeyen bir yere gömdüğü ve bitiş partisinde onun için sahte bir cenaze töreni düzenlendiği söylenir.

David Lynch bebek maketi hakkında hep gizemli yorumlar yapmış, bazen 'yakınlarda doğduğunu' bazen de 'belki bulunduğunu' söylemiştir.

Film beş yıl boyunca parça parça çekildi; birçok set başka işlere yer açmak için söküldükten sonra yeniden inşa edildi. Jack Nance bu beş yıl boyunca konfor ya da eğlence adına sadece 'bir oda ve bir sandalye' istedi ve saçını hep aynı kabarık modelde tuttu. Seyrek ve uzun çekim takvimi, Henry'nin bir kapıyı açtığı sahnede Nance'in iki çekim arasında 18 ay yaşlanmasıyla kendini ele verir. İkinci yılda görüntü yönetmeni 35 yaşındaki Herbert Cardwell uykusunda hayatını kaybetti; dört haftalık arayışın ardından yerine Frederick Elmes seçildi.

Catherine E. Coulson, o zamanki eşi Jack Nance'in saçını beş yıllık yapım süreci boyunca yaptı. Bu işlem, Nance'in nefret ettiği bolca çekiştirme ve karıştırmayı içeriyordu. Coulson sonradan kuaförlük görevinin Nance ile evliliğini mahvettiğini ve boşanmayla sonuçlandığını espriyle anlatsa da ikili Nance'in hayatının sonuna kadar arkadaş kaldı.

Filmin başında Henry'nin yürüdüğü ıssız, çamurlu ve çukurlarla dolu kentsel manzara, bugün Beverly Center Alışveriş Merkezi'nin bulunduğu alandır.

Yapım sırasında David Lynch, diyalogları fonetik olarak tersten kaydedip sesi ters çevirerek dinleme tekniğini denemeye başladı. Bu teknik filmde kullanılmasa da Lynch, yıllar sonra Twin Peaks'teki 'Zen, or the Skill to Catch a Killer' bölümünde bu yönteme ünlü bir şekilde geri döndü.

David Lynch filmde yönetmenlik, senaryo, yapımcılık, yapım tasarımı ve özel efektler gibi birçok görevi bizzat üstlendi.

Filmin ilk 10,5 dakikasında ve son 20 ila 30 dakikasında hiç diyalog yoktur.

Jonathan Ross Presents for One Week Only: David Lynch (1990) programında Jack Nance, filmin uzun yapım sürecini anlatırken 'Henry yatağın kenarında oturuyor, kalkıp kapıdan geçiyor ve diğer taraftan çıkması bir buçuk yıl sonrayı buluyor... ve uyum sağlıyor!' demiştir.

Film müziği albümü '...Gezegendeki Adamın Kız Kardeşine' ithaf edilmiştir. Gezegendeki Adamı, Lynch'in o zamanki eşi Mary Fisk'in kardeşi Jack Fisk canlandırdı. Jack, müstakbel eşi Sissy Spacek'i sahnelerinde çekim tahtasını tutması için sete getirmişti.

Mary ve ailesinin yaşadığı sokağın adı hiç geçmez, ancak ev numarası 2416'dır. David Lynch ve eşi bir dönem Philadelphia'da 2416 Poplar Sokağı'nda yaşamıştı.

Filmin yapım ekibi oldukça küçüktü: David Lynch, ses tasarımcısı Alan Splet, yapım sırasında vefat eden ve yerini Frederick Elmes'e bırakan görüntü yönetmeni Herbert Cardwell, yapım müdürü ve aksesuar teknisyeni Doreen G. Small ile çeşitli roller üstlenen Catherine E. Coulson'dan oluşuyordu.

Çekimlerdeki birçok duraklamadan birinde David Lynch, AFI'nin toplu alım öncesi yeni film stoğunu test etme isteğinden yararlanarak The Amputee (1974) adlı kısa filmi çekti. Bu kısa filmde, Eraserhead'de teknisyen olarak Lynch'le çalışmaya devam eden Catherine E. Coulson rol aldı.

Filmin başında Henry'nin içine girdiği büyük beton yapı, Los Angeles'taki East 4th Street üst geçidinin alt kısmıdır; burası Sante Fe Caddesi'ni keserek demiryolu hatlarının üzerinden geçer.

Filmdeki göbek bağları gerçekti; Doreen Small hastaneleri arayıp sadece arka planda kavanoz doldurmak için kullanılacaklarını söyleyerek 5-6 gerçek göbek bağı temin etti. Ayrıca veterinerleri arayıp çekim için emziren yavrulu köpekleri ödünç istemek de onun göreviydi.

Eraserhead (1977), AFI'ye ait Kaliforniya'daki çeşitli mekanlarda, Greystone Malikanesi'nde ve David Lynch'in içinde yaşadığı kullanılmayan bir ahırda çekildi.

Film müziğinde Fats Waller'ın org parçaları ve Peter Ivers'ın film için yazıp seslendirdiği, sözleri David Lynch'e ait 'In Heaven' şarkısı yer alır.

Lynch, yapım öncesinde oyuncu ve ekibe 'siyah renk kavramını' anlamaları için Sunset Boulevard ve A Place in the Sun filmlerini izletti.

Yapım müdürü Doreen Smalls'ın anlattığına göre David Lynch, yapım öncesinde oyuncu ve ekibi 'kanyonda James denen bir adama' gidip yıldız fallarına baktırmaya teşvik etti.

Jack Nance, filmin yıldızı, Eraserhead'in ne anlama geldiğini hiçbir zaman tam olarak bilmedi ve umursamadı. Twin Peaks fanzini Wrapped in Plastic'e verdiği röportajda, "Bu işi fazla derinlemesine düşünüyorsunuz. Ben o kadar ciddiye almıyorum. Sadece bir film," demişti.

Jack Nance, filmdeki bebeğe 'Spike' adını takmıştı ve zamanla tüm ekip bu ismi benimsedi.

Radyatördeki Kadın'ı canlandıran Laurel Near, kız kardeşleriyle folk müzik yapmış başarılı bir şarkıcı olmasına rağmen, 'In Heaven (Everything Is Fine)' şarkısını söylerken aslında playback yapıyordu. David Lynch'in isteğiyle şarkıyı besteleyen müzisyen Peter Ivers'ın vokal kaydını dudak hareketleriyle eşliyordu.

Mary karakterinin sürekli bir kulak enfeksiyonu vardı, ancak bu detay filmde hiç görünmedi. Lynch, çekimlerden önce oyuncu Stewart'ın kulağının dışına 'sulu bir enfeksiyon' görüntüsü ekliyordu. Stewart, izleyiciye yansımasa da bunun Mary'nin karakterinin bir parçası olduğunu hissettiklerini söylemişti.

Henry'nin saç modeli, yönetmen David Lynch'in kendi saç stiline oldukça benziyordu.

Jeanne Bates ellili yaşlarının ortalarında olmasına rağmen, David Lynch onu Bayan X rolü için fazla güzel buldu. Bu yüzden yüzüne kıllı sahte bir ben ekleyerek görünümünü değiştirdi.

Hal Landon Jr., 'Kurşun Kalem Makinesi Operatörü' rolüyle sinema kariyerine ilk adımını attı.

İlk başta yalnızca bir 'gece yarısı filmi' olarak gösterime giren Eraserhead, Hollywood'un önde gelen yönetmenlerinin dikkatini çekti. Pink Flamingos ve Female Trouble filmleri aynı mekânda oynayan John Waters, Eraserhead'i sık sık favori filmi olarak anıp izleyicilere tavsiye etti. Stanley Kubrick'in de aynı fikirde olduğu söylenir; hatta The Shining'in oyuncu ve ekibine doğru ruh haline girmeleri için izlettiği filmlerden biriydi. Mel Brooks filmi izleyince Lynch'e The Elephant Man'i yönetme fırsatı sundu; George Lucas ise Star Wars: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü'nü teklif etti ama Lynch geri çevirdi.

David Lynch'in The Elephant Man üzerinde çalışırken Stanley Kubrick'le tanıştığı ve Kubrick'in Eraserhead'in en sevdiği film olduğunu söylediği sıkça anlatılır. Lynch, ölümünden sonra yayımlanan bir röportajda bu hikâyeyi düzeltti: Kubrick'in kendisiyle tanışmak istediğini duymuş ancak her konuşmayı kaydettiğini bildiği için görüşmeyi reddetmişti. Daha sonra Kubrick'in evini ziyaret edenlerden Eraserhead'in gerçekten de en sevdiği film olduğunu öğrendi. Film, Kubrick'in The Shining'indeki atmosferi de etkiledi; yönetmen, istediği ruh halini yakalamak için ekibe bu filmi izletti.

Filmin kasvetli tonu, David Lynch'in Philadelphia'da geçirdiği zor yıllardan beslenir. Lynch ve ailesi, 'şiddet, nefret ve pislik' dolu bir atmosferde beş yıl yaşadı. Suçun kol gezdiği bu bölge, filmin karanlık şehir dekoruna ilham verdi. Lynch o dönemi anlatırken, 'Philadelphia'da inanamayacağım kadar çok şey gördüm... Yetişkin bir kadının göğüslerini kavrayıp bebek gibi konuşarak meme uçlarının acıdığından şikâyet ettiğini gördüm. Bu tür şeyler insanı sarsar' demişti.

David Lynch, senaryo yalnızca 20 sayfa olduğu için Amerikan Film Enstitüsü'nden (AFI) maddi destek almakta çok zorlandı. AFI'den bir hibe aldı ancak yaklaşık üç yıllık prodüksiyonun ardından parası tükendi. Bir noktada Terrence Malick, potansiyel bir yatırımcıya filmi izletti; yatırımcı filmi 'saçmalık' diyerek terk etti.

İsviçreli sürrealist H.R. Giger, Eraserhead'i 'gördüğü en iyi filmlerden biri' olarak niteledi ve kendi vizyonuna kendi filmlerinden bile daha yakın olduğunu söyledi. Giger, Alejandro Jodorowsky'nin yarım kalan Dune projesinde çalıştığı için Lynch'e Dune'da iş birliği teklif etmiş, ancak Lynch, Giger'in 'fikirlerini çaldığını' düşünerek reddetmişti. Özellikle Alien'daki ünlü 'göğüs patlatıcı'nın Eraserhead'deki deforme bebekten çalıntı olduğu iddia ediliyordu. Giger ise Alien üzerinde çalışırken Eraserhead'i henüz izlemediğini ve göğüs patlatıcı tasarımının kendisine ait olmadığını açıkladı; Lynch'in, Giger'in New York'ta sergi açabilmesine karşın kendisinin açamamasından dolayı 'küskün' olabileceğini düşündü.

Yapım fonları, David Lynch'in çocukluk arkadaşı Jack Fisk ve eşi Sissy Spacek tarafından bağışlandı. Ek fonlar, garsonluk yaparak gelirini bağışlayan Jack Nance'in eşi Catherine E. Coulson ve filmin çekimleri boyunca gazete dağıtan Lynch'in kendisi tarafından sağlandı.

Senaryo, David Lynch'in film öğrencisiyken yaptığı okumalardan etkilendi. Franz Kafka'nın 1915 tarihli Dönüşüm adlı uzun öyküsü ve Nikolay Gogol'ün 1836 tarihli 'Burun' adlı kısa öyküsü senaryo üzerinde güçlü etkiler bıraktı.

Film, 19 Mart 1977'de Los Angeles'taki Filmex festivalinde prömiyer yaptı. Açılış gecesinde yalnızca 25 kişi izledi; ertesi akşam ise 24 kişi. Libra Films International'ın başındaki Ben Barenholtz, yerel Cinema Village'ı filmi gece yarısı gösterimi olarak oynatmaya ikna etti ve film bir yıl boyunca burada kaldı. Ardından New York'taki Waverly Cinema'da 99 hafta, San Francisco'daki Roxie Theater'da 1978-1979 arası bir yıl ve Los Angeles'taki Nuart Theatre'da 1978-1981 arası üç yıl gösterimde kaldı.

Oyuncu kadrosu filme o kadar inanıyordu ki ücretsiz çalıştılar ve hatta bütçeye para katkısında bulundular. David Lynch bunun karşılığında onlara gelecekteki tüm kârlardan pay sözü verdi. 2018 itibarıyla tüm hak sahipleri yıllık çeklerini almaya devam ediyordu.

Senaryo yalnızca 22 sayfaydı.

David Lynch, film müziğini çok yüksek sesle mikslediğini düşündüğü kötü bir test gösteriminin ardından filmden 20 dakika keserek süreyi 89 dakikaya indirdi. Kesilen sahneler arasında Coulson'ın bebeğin ebesi olarak göründüğü bir sahne, bir adamın iki kadına araba aküsüyle işkence ettiği bir sahne ve Henry'nin ölü bir kediyle oynadığı bir sahne yer alıyor.

David Lynch, filmin yapımı sırasında Transandantal Meditasyon'a ilgi duymaya başladı, vejetaryen beslenmeye geçti, sigara ve alkolü bıraktı.

David Lynch'in o zamanki eşi Peggy Reavey'in bu filmin çekimleri sırasında Jennifer Lynch'e hamile olduğu sıkça yanlış söylenir. Jennifer aslında film hazırlıkları başladığında üç yaşındaydı ve prodüksiyon bittiğinde sekiz yaşına gelmişti.

The Elephant Man'in senaryo haklarını alıp Mel Brooks'u yapım şirketiyle ilgilenmeye ikna eden Jonathan Sanger, yönetici yapımcı Stuart Cornfeld tarafından Lynch'e yönlendirildi. Sanger, Brooks'a bu filmi gergin bir şekilde izletti; Brooks sonrasında 'Bu, sorumluluğun ergenlik çağındaki bir kâbusu. Beğendim!' dedi.

Eraserhead Los Angeles'taki Filmex Festivali'nde oynarken, David Lynch Hollywood Hills'te ev boyuyordu. Lynch, Sunset Bulvarı'ndaki Schwabs Eczanesi'nde, öğle tatilinde, boya lekeli tulumlarıyla Library Films'ten Fritz Dubake ile dünya çapında dağıtım anlaşması imzaladı.

Film, David Lynch'in sırtından bitkiler çıkan kambur bir figürü resmettiği tablosuna dayanan Gardenback adlı bir senaryo olarak başladı. Gardenback, bir adamın komşusuna duyduğu şehveti temsil eden sürekli büyüyen bir böceğin yer aldığı, aldatma üzerine sürrealist bir senaryoydu. Bu senaryo yaklaşık 45 dakikalık bir filmle sonuçlanacaktı ve AFI, böylesine mecazi ve doğrusal olmayan bir senaryo için bunun çok uzun olduğunu düşündü.

Şair, öykü ve roman yazarı Charles Bukowski'nin en sevdiği film. Büyük aykırı yazar, sinemanın kayda değer bir hayranı değildi. Barfly'ın yapımını anlatan anahtar romanı 'Hollywood'da, David Lynch ve Isabella Rossellini'den esinlenen ünlü bir yönetmen ve eşiyle tanışmasını yazdı. Karakteri Henry Chinaski onları küçümseyici bulur.

2004 yılında Eraserhead, 'kültürel, tarihi veya estetik açıdan önemli' olduğu gerekçesiyle Kongre Kütüphanesi tarafından ABD Ulusal Film Arşivi'nde korunmak üzere seçildi.

Entertainment Weekly'nin 'Tüm Zamanların En İyi 50 Kült Filmi' listesinde 14. sırada yer aldı.

Premiere dergisi bu filmi 'En Tehlikeli 25 Film'den biri olarak seçti.

Çizgi roman sanatçısı Bill Sienkiewicz, bu filmi en sevdiği filmlerden biri olarak niteledi ve çalışmaları üzerinde büyük bir etkisi olduğunu belirtti. David Lynch'in daha sonraki filmi Dune'un çizgi roman uyarlamasını çizdi.

Bu film, Criterion Collection'ın 725 numaralı omurgasını oluşturur.

Kanadalı komedi ekibi The Kids in the Hall, 'Sosisler' adlı bir skeçte filmi tiye aldı; ekip üyesi Bruce McCulloch solo kariyerinde bir CD'sindeki monologda Eraserhead'i daha da hicvetti.

Steven Schneider'ın editörlüğünü yaptığı 'Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Film' arasında yer alır.

Film, David Lynch'in ilk uzun metrajlı filmiydi.

2004 yılında Kongre Kütüphanesi tarafından Ulusal Film Arşivi'nde korunmak üzere seçildi.

David Lynch'in babalık korkusunun senaryoya ilham verdiği düşünülür. Kızı Jennifer Lynch, çocukken ciddi çarpık ayak sorunuyla doğmuş ve uzun süreli düzeltici ameliyatlar geçirmiştir. Jennifer, kendi beklenmedik hamileliğinin ve doğum kusurlarının filmin temalarının temelini oluşturduğunu iddia etmiştir.

David Lynch, Eraserhead (1977) hakkında hiçbir şey söylemeyi reddetti çünkü izleyicilerin filmin anlamına kendilerinin karar vermesini istedi.

Pixies, konserlerinde sık sık "In Heaven" şarkısını seslendirirdi.

Henry'nin yatak odasındaki şifonyerin, komodinin ve radyatörün altındaki toprak ve çimen yığını, David Lynch'in öğrencilik ve kısa film çalışmalarına kadar uzanan tekrar eden bir motiftir. Fikir, toplum ne kadar yapılanırsa yapılansın, kirin, köklerin, pisliğin ve sürüngen yaratıkların etkisinin hem gerçek hem de mecazi anlamda asla uzakta olmadığıdır.

Henry'nin apartmanının lobisindeki zemin, daha sonra Twin Peaks'teki (1990) Kırmızı Oda'da kullanılanın daha küçük bir versiyonudur. David Lynch, Twin Peaks'te sık sık önceki filmlerinden, özellikle Eraserhead (1977) ve Blue Velvet'ten (1986) temalar ödünç almıştır.

Henry'nin Mary'nin ailesinin evini ziyareti sırasında, "LaPelle'in fabrikasında" matbaacı olduğundan bahsedilir. Bu, yetmişlerin başında David Lynch'i matbaacı ve oymacı olarak çalıştıran Philadelphia'lı galeri sahibi Rodger LaPelle'e bir selamdır.

İngiliz gotik grubu Bauhaus da 1982'deki son turneleri sırasında "In Heaven"ı seslendirmiştir.

David Lynch gibi dışavurumcu yönetmenler, kendilerini etkileyen yönetmenlere saygılarını ya röportajlarda açıkça ya da filmlerinin içeriğinde göndermelerle sunma konusunda genellikle cömerttir. Henry'nin Mary'lerdeki akşam yemeği sırasında, duvar saatinden çıkan kıvranan guguk kuşu, Billy Wilder'ın The Lost Weekend'indeki (1945) yarasa ve fare deliği sahnesini yankılar. Geometrik desenli halıları tekrar tekrar kullanması, Stanley Kubrick'in sıkça başvurduğu bir şeydir.

Henry'nin evinin lobisindeki zemin deseni, Jean Cocteau'nun Orpheus'undaki (1950) şairin evinin zemin deseniyle aynıdır.

Dikkatli izleme ve dinleme, filmde daha sonra Twin Peaks (1990) ve Twin Peaks - The Return'da kullanılacak motifleri ortaya çıkaracaktır. Buna, film boyunca duyulan belirli bir vızıltılı çağrı ve her iki seride de neredeyse aynı olan diğer gümbürtülü sesler dahildir. Ayrıca, olay örgüsü için önemli ipuçları taşıyan elektrik ve elektrik seslerinin kullanımı da buna dahildir.

Bazıları Pixies'in "Hey" şarkısının bu filme dayandığını söyler.