Fitzcarraldo'dan 38 İlginç Bilgi

Klaus Kinski, sette mürettebatla şiddetli kavgalar ederek ve önemsiz konularda öfke nöbetleri geçirerek büyük bir gerilim kaynağıydı. Yerli halk onun davranışlarından son derece rahatsızdı. Werner Herzog, kabile reislerinden birinin ciddi bir şekilde Kinski'yi öldürmeyi teklif ettiğini iddia etse de, yapım müdürü Walter Saxer bu hikâyenin doğru olmadığını söyledi.

Görüntü yönetmeni Thomas Mauch, doruk sahnesini çekerken eli yarıldı. Anestezi uygulanmadan 2,5 saat süren bir ameliyatla eli dikildi. Acı içinde çığlık atıp kıvranırken, kamptaki hayat kadınlarından biri başını göğüslerinin arasına bastırarak onu sakinleştirdi.

Perulu bir oduncu, zehirli bir yılan tarafından ısırıldıktan sonra zehrin yayılmasını önlemek için hemen ayağını motorlu testereyle kesti. Werner Herzog bu olayı, "İyi bir karardı, adam yaşadı," diye yorumladı.

Çekimler tamamlandıktan sonra gemi ormanda bırakıldı ve bugün hâlâ orada duruyor.

Film, bölgenin kayıtlara geçen en kurak yazlarından birinde çekildi. Yerli Amahuaca halkı, film kampına vur-kaç saldırısı düzenledi. Bir adam boğazına isabet eden oka rağmen hayatta kaldı; karısı ise karnından vuruldu ve mutfak masasında sekiz saatlik acil bir ameliyat geçirdi. Werner Herzog, "Ben de bir elimle fener tutarak karın boşluğunu aydınlattım, diğer elimle kanın etrafında üşüşen sivrisinek bulutlarına kovucu sıktım," dedi. Herzog, ilişkileri bozacağını düşünerek misilleme saldırısından vazgeçti.

Gerçek bir 365 tonluk buharlı gemi, bir buldozer yardımıyla dağın üzerinden aşırtıldı. Klaus Kinski, filmi çekmekten duyduğu memnuniyetsizliğe rağmen bu başarı karşısında gerçekten hayrete düştü ve tepkisi filme dâhil edildi.

Werner Herzog'un anlattığına göre, Katolik bir rahip, aksi takdirde erkeklerin ormanda çıldıracağını söyleyerek yapım ekibine hayat kadınlarının dâhil edilmesini tavsiye etti.

Werner Herzog, daha önce kimsenin bir gemiyi dağa çıkarmadığını ve muhtemelen bir daha çıkarmayacağını düşünerek kendisine "Faydasızın Fatihi" adını taktı.

Oyuncuların çoğu Almanca bilmediği için film İngilizce çekildi.

Yaklaşık 1000 yerli figüran, kışla benzeri koşullarda barındırıldı. Çoğu evlerinden, ailelerinden ve en önemlisi bahçelerinden yüzlerce kilometre uzaklaşmıştı. Yemekler berbattı, tıbbi malzeme sınırlıydı ve yerli halkın temel gıdası olan manyok birası Chicha de Yucca'yı yapacak yeterli kadın yoktu. Tek eğlence futboldu, ta ki top patlayana kadar. Bir figüran sıtmadan ölünce gerilim tırmandı. Bazı figüranlar, günde yaklaşık 2 dolar resmî ücretle 6 ay çalıştı. Çekimlerin Herzog'un tahmininin iki katı süreceğini ve zamanlarının çoğunu orman yamaçlarını temizleyip orijinalinden on kat büyük 365 tonluk gemiyi 40 derecelik eğimden çekmeye çalışarak geçireceklerini bilmiyorlardı.

Çekimler, dört kişinin öldüğü ve bir kişinin felç kaldığı bir uçak kazasıyla sekteye uğradı.

Akıntılı bir sahnede, gemi kayalara çarptığında camlardan fırlamasın diye bir oyuncu dümene bağlanmak zorunda kaldı.

Yönetmen Werner Herzog, gemi kaptanı rolü için Mario Adorf'u istedi. Adorf, geminin akıntıda sürüklendiği sahneleri çekmeyi reddetti. Sonunda Herzog'un yanı sıra altı kişi bu sahneleri çekmeye gönüllü oldu; üçü yaralandı, birinin kaburgaları kırıldı.

Williams College antropoloji profesörü Michael F. Brown'a göre, Werner Herzog başlangıçta Aguaruna halkıyla iyi ilişkiler içindeydi. Bazıları inşaat işçisi ve figüran olarak işe alındı. Ancak Herzog, kabile topraklarında bir köy inşa etmeye başlayıp kabile konseyine danışmayı ihmal edince ve yerel bir milisten koruma talep edince ilişkiler bozuldu. Aguarunalar, Amazon'daki siyasi açıdan en birlik içindeki yerli gruptur; güçlü ve çoğu zaman militan kabile konseyleri, karşılık vermeden hatta sormadan almaya çalışan yabancılara hızla tepki gösterir. Konseyin bazı üyeleri hapse atıldı. Film ekibi, Aguarunalara pirinç ekmelerinde yardım eden bir Alman yardım görevlisini neredeyse boğuyordu. Aralık 1979'da Aguaruna erkekleri film setini yaktı ve ekibi ekipmanla birlikte üç kanoya doldurup gönderdi. Herzog'un orman kampı için yeni bir yer bulması 13 ay sürdü. Çekimler Ocak 1981'de başladı ve Kasım ayına kadar sürdü.

Yapım için birbirine benzeyen üç gemi satın alındı ve farklı sahnelerde, farklı mekânlarda kullanıldı; bunlara geminin akıntıda çarpıştığı sahneler de dâhildi.

Bölgenin kayıtlara geçen en kurak yazlarından birinde nehir seviyesi 60 santimetreye kadar düştü. Filmin buharlı gemisi aylarca bir kum tepeciğinde mahsur kaldı. Yağmurlar başladığında ise Werner Herzog kendini tarihin en çılgın yağmur mevsiminde çalışırken buldu.

1000'den fazla figürandan birkaçı hastalıktan öldü. Yapımın kamp doktoru olmasaydı daha fazlası ölebilirdi.

Werner Herzog başlangıçta Klaus Kinski'yi başrol olarak düşünmedi; çünkü Amazon'daki uzun çekim takvimi boyunca oyuncunun kapana kısılmış hissedip 'tamamen çıldıracağını' öngörüyordu. Korkuları ne yazık ki fazlasıyla haklı çıktı.

Bir gün Klaus Kinski'nin bitmeyen bağırışları ve tavırlarından bunalan Herzog, çadırına gidip aylardır sakladığı küçük bir çikolata parçasını aldı. Ekibin uğruna cinayet işleyebileceği bu çikolatayla Kinski'nin karşısına oturup yavaşça yedi; oyuncu şaşkınlıktan susup uzaklaştı.

Werner Herzog, Klaus Kinski'yi bir egomanyak olarak tanımlıyordu ve bu özellik çekimler boyunca sık sık su yüzüne çıktı. Herzog'a göre, sette ciddi bir aksilik yaşandığında ekip doğal olarak soruna odaklanırken, Kinski ilgi odağı olmadığı için öfkeleniyordu.

Belgeselci Les Blank, Klaus Kinski'nin Werner Herzog'un yardımcılarından birine fiziksel saldırıda bulunduğuna bizzat tanık olduğunu belirtti.

Ekip bir sahneye hazırlanırken Klaus Kinski, yapım müdürü Walter Saxer ile yemek servisi ve ufak tefek konular yüzünden tartıştı. Bu anın görüntüleri My Best Fiend (1999) belgeselinde yer aldı; Herzog ise Kinski'nin bu öfke nöbetinin, oyuncunun bilinen patlamalarına kıyasla oldukça hafif kaldığını söyleyerek müdahale etmedi.

Klaus Kinski orman ortamında büyük bir çelişki yaşıyordu. Bir röportajda, durumun zorluğundan şikâyet ederken 34 saniye içinde övgüye geçti: 'Hiçbir yere gidemezsin, bu lanet, pis kokulu kamptan kaçamazsın... tamamen buraya hapsolmuşsun. Tamamen! Oradan oraya, oradan oraya... en azından bu manzara var. (duraksar) başka bir şeyin hali, ormanın tam içindesin (duraksar) ki bu iyi bir duygu.'

Çekimler sırasında tepeden bir uçak geçince Kinski aniden paniğe kapıldı.

Klaus Kinski ve José Lewgoy daha sonra Werner Herzog'un Cobra Verde (1987) filminde yeniden bir araya geldi.

Jack Nicholson senaryoya bayılmış ve başrolü oynamak istemişti. Ancak her zamanki 5 milyon dolarlık ücretini talep edince yapımcılar için fazla pahalı geldi ve rol Jason Robards'a verildi. Robards, ormanda altı haftalık çekimin ardından hastalanınca, filmin yüzde 40'ı tamamlanmışken prodüksiyon durmak zorunda kaldı. Sigorta şirketi masrafları karşıladı ve Klaus Kinski'nin anlaşma imzalamasıyla çekimler yeniden başladı; ancak zamanlama çakışmaları nedeniyle Mick Jagger sıfırdan başlamak için gereken ek ayları kalamadı.

Yönetmen Werner Herzog, hiçbir filminden kullanılmayan çekimleri veya artık görüntüleri saklamadığını söylemiştir. Jason Robards ve Mick Jagger'ın tüm görüntülerini imha etti. Herzog, My Best Fiend (1999) filminde bu görüntülerden bazılarını kullanmak istediğinde, tek kaynak Les Blank'in Burden of Dreams (1982) belgeseliydi.

Filmin yapım süreci, Burden of Dreams (1982) adlı belgeselde kayıt altına alınmıştır.

Film, 55. Akademi Ödülleri'nde Batı Almanya'nın En İyi Yabancı Film dalındaki adayı olarak seçildi, ancak adaylık için kabul edilmedi.

Film, Roger Ebert'in "Büyük Filmler" listesinde yer almaktadır.

Akira Kurosawa'nın ölümünden sonra yayımlanan en sevdiği 100 film listesinde yer aldı.

Klaus Kinski ve Werner Herzog arasındaki beş filmlik iş birliğinin dördüncüsüdür; diğerleri Aguirre, Tanrının Gazabı (1972), Woyzeck (1979), Vampir Nosferatu (1979) ve Cobra Verde (1987).

Filmden önce veya sonra Teatro Amazonas: Musik im Regenwald (2022) belgeselinin izlenmesi önerilir.

Fitzcarraldo karakteri, İrlandalı-Amerikalı bir baba ve Perulu bir annenin oğlu olan kauçuk baronu Carlos Fermín Fitzcarrald'dan esinlenmiştir. Fitzcarrald, Madre de Dios havzasını geliştirmek için sökülmüş bir gemiyi karadan taşıtarak iki nehir arasında bağlantı kurmuştu. 1897'de henüz 35 yaşındayken gemisi batarak hayatını kaybetti.

Filmde Fitzcarraldo ne zaman Enrico Caruso plağı çalsa, talihi dönmeye başlar. Bu detay, müziğin karakterin hayatındaki dönüştürücü gücünü simgeler.

Kinski'nin Enrico Caruso plağıyla karşılık verdiği sahnede duyulan davullar, aslında 1960'larda Burundi'de kaydedilmiş bir plağa aittir. Bu ses, filmin egzotik atmosferine katkıda bulunur.

Yönetmen Werner Herzog, 1986 yapımı Portrait Werner Herzog belgeselinde, Fransa'nın Carnac bölgesindeki tarih öncesi taşların filmine ilham verdiğini söyler. 5000 yıl önce nasıl taşındığı bilinmeyen bu dev kayalar, Fitzcarraldo'nun imkânsızı başarma temasını yansıtır.

Fitzcarraldo'nun ilk sahnesi küçük bir motorlu teknede kürek çekmesiyle başlar; son sahnesi ise 300 tonluk bir yük gemisinin tepesinde durmasıyla biter. Bu iki an, karakterin hayallerinin peşindeki yolculuğunu çarpıcı biçimde özetler.