La Grande Illusion
Türkçe adı: Grand Illusion
Birinci Dünya Savaşı'nda, aristokrat sınıftan gelen Komutan De Boeldieu ile işçi sınıfından gelme Teğmen Marechal, keşif gezisine çıkarlar. Ancak görevlerini başarı ile tamamlayamadan, Alman askerleri tarafından esir alınırlar. Alman Komutan von Rauffenstein da, tıpkı Boeldieu gibi aristokrat bir aileden gelmedir ve esirlerinin kendisi ile birlikte yemek yiyebileceklerini duyurur. Yemek sırasında Boeldieu ile Rauffenstein, aralarındaki ortaklıkları görmeye başlarlar, bunların hepsi de sınıf temellidir. Ancak bu ortaklık, onların esir kampına gönderilmesini engellemez. Komutan ve teğmen, kampta diğer askerler ile arkadaş olur ve onların kaçış planlarına katılırlar. Esir kampından tünel kazarak kaçmayı deneyeceklerdir...
La Grande Illusion hakkında 95 bilgi
95 bilgi gösteriliyor.
- Joseph Goebbels, Almanların Fransa'yı işgal ettiklerinde ele geçirdikleri ilk şeylerden birinin filmin baskısı olmasını sağladı. Jean Renoir'dan "Cinematic Public Enemy Number 1" olarak bahsetti. Uzun yıllar filmin 1942'de Müttefiklerin hava saldırısında yok edildiği sanılıyordu. Ancak o zamanlar Paris'te Nazi subayı olan Frank Hansel adlı Alman film arşivcisi filmi Berlin'e kaçırmıştı. Daha sonra 1945'te Ruslar Berlin'e girdiğinde film Moskova'daki bir arşivin yolunu buldu. Renoir 1960'larda filmini restore etmeye geldiğinde, Hansel'in satın alımı hakkında hiçbir şey bilmiyordu ve eski, çamurlu bir baskı üzerinde çalışıyordu. Aynı zamanda tamamen tesadüf eseri, Rus arşivi bazı materyalleri Toulouse'daki bir arşivle değiştirdi. Bu değişime orijinal negatif baskı da dahildi. Ancak o dönemde filmin çok sayıda baskısı mevcut olduğundan Toulouse'daki versiyonun aslında orijinal negatif olduğunu anlayana kadar 30 yıl daha geçmesi gerekecekti.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- "Lotte"'yi oynayan küçük kız, filmin vizyona girmesinden birkaç hafta önce gripten öldüğü için filmi hiç izlemedi.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Jean Gabin'in giydiği üniforma, aslında Birinci Dünya Savaşı sırasında hava kuvvetlerinde görev yapan Jean Renoir'a aitti ve giyiyordu.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Hikayedeki en büyük değişiklik Erich von Stroheim'ın kadroya alınmasından sonra gerçekleşti. Oyuncu-yönetmen-yazar, solmakta olan kariyerini kurtarmak amacıyla yakın zamanda Avrupa'ya dönmüştü. Kendisine nasıl seçildiği ve kendisine ilk olarak hangi rolün teklif edildiğine dair çeşitli hikayeler var ancak Von Stroheim'ın ona hem Marechal ve Boeldieu'yu ilk kez esir alan nazik, aristokrat esiri hem de sonunda bulundukları kale hapishanesinin komutanını oynamasını önerdiği açık. Dil engellerini aşarak (her biri farklı derecelerde Fransızca, Almanca ve İngilizce konuşuyordu) yönetmen ve oyuncu arasındaki işbirliği büyüdü, her iki rolü de tek bir rolde birleştirdi ve Von Rauffenstein'ı senaryodaki yarım yamalak bir karakterden, filmin sınıf farklılıkları, sınırları aşan bağlar ve eski aristokrasinin ölüm çanları temalarında önemli bir rol oynayan bir karaktere dönüştürdü.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Bu, prestijli Criterion Koleksiyonunun (omurga #1) ilk filmidir.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- En İyi Film (Fransızca) Oscar'ne aday gösterilen ilk yabancı dilde film.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Jean Renoir, çok sayıda planlı uçak, hava alanı ve hava muharebesi çekimi yapma fikrinden vazgeçmek zorunda kaldı (son filmde, karakterlerin bir uçuş görevine çıkmak için bir odadan çıktığını ve daha sonra vurulup yakalandıktan sonra bir odaya girdiğini görüyoruz). Üreticiler gerekli uçakları alamadıklarını ancak büyük bir masraftan kurtulduklarını da belirttiler. Renoir ilk başta öfkelendi ama daha sonra bunun şanslı bir kaza olduğunu düşündü ve filminin bu görüntü olmadan çok daha iyi sonuç verdiğini fark etti.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Erich von Stroheim'ın karakterinin tasvirine çok büyük katkısı oldu. Filmde giydiği kıyafetleri ve boyunluğu kendisi tasarladı. Hatta yatağında siyah çarşaflar olmasını istedi ama Jean Renoir bu istek üzerine çizgiyi çekti.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Erich von Stroheim'ın yer aldığı sahnelerin çoğu çekim gününde doğaçlamaydı. O ve Jean Renoir ne yapacaklarını Almanca tartışacaklardı, von Stroheim bunu İngilizce yazacak ve ardından bunu yönetmen yardımcısı Jacques Becker ve senaryo kızı Francoise Giroud'a senaryo için Fransızcaya tercüme etmeleri için verecekti.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Nazi Almanyası'nda çekim yapılması söz konusu olmadığından, dış çekimler Fransa'nın en doğu bölgesi olan ve oldukça Alman karakterini koruyan (ve en son 19. yüzyılın sonlarından Birinci Dünya Savaşı'na kadar ara sıra Alman yönetimi altında olan) Alsace'de yapıldı.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Erich von Stroheim, kendi diyaloğunun tüm bölümlerini yazmaya teşvik edildi. Diğer aristokrat karakter De Boeldieu ile bir ilişki yaratılmasına yardımcı oldu, ilişkiyi daha karmaşık ve dolu hale getirdi ve filmin temalarının araştırılmasına büyük katkı sağladı. Ayrıca, karakteri Stroheim'ın Birinci Dünya Savaşı'nda çekilen Amerikan savaş filmlerinde oynadığı basmakalıp "Horrible Hun"'un tekrarı haline getirmeme niyeti konusunda da yönetmenle uyumluydu.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Filmin İtalya'da yasaklandığı göz önüne alındığında, Mussolini Ödülü'nü alması düşünülemez olduğundan, Volpi Ödülü'nün Venedik Film Festivali'ndeki film için özel olarak yaratılması gerekiyordu.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Erich von Stroheim, Von Rauffenstein'a fiziksel boyutlarını vererek, karakterin ilk ve ikinci görünümleri arasında vurularak öldürüldüğü ve artık sırtının kırılması nedeniyle ağrılı ve sert bir ortopedik aparatta yaşadığı ve yanıkları gizlemek için sürekli beyaz eldivenler giydiği bir arka plan hikayesi yarattı. Cihazı sadece birkaç gün içinde üretebilmek için, çekimlerin yapıldığı yerin yakınında bulunan Colmar şehrinde bir ortopedi uzmanının bulunması gerekiyordu.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Bu pasifist savaş filmi hiçbir çatışmayı göstermiyor.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- 'Listeler Kitabı 2'ye göre bu film, Mart 1938'de 'Anschluss'sırasında Alman ordusunun Avusturya'ya akın ettiği Viyana'da gösteriliyordu. Sinemaya el konuldu ve film, makaranın ortasında durduruldu.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Erich von Stroheim'ın katkıları subay üniformasının görünümüne ve kale odalarının dekoruna kadar uzanıyordu: Gotik yatak, Boeldieu ile ilişkisinde çok belirgin bir şekilde ortaya çıkan penceredeki yalnız sardunya. Jean Renoir onun tüm önerilerini kabul etmedi. Odaları siyah kreple kaplama fikrinden vazgeçti. Ancak genel olarak filme yeni bir şekil ve anlam kazandıran çok verimli bir işbirliği oldu.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Jean Renoir, yapımcılarına Jean Gabin'in de filmde olduğunu söyleyene kadar film için destek bulmakta zorluk çekti. Gabin o dönemde Fransa'nın en büyük gişe geliri çeken oyuncusuydu.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Erich von Stroheim ile mürettebat arasındaki çalışma ilişkisi her zaman düzgün değildi. Ordu hemşiresinin giydiği üniforma konusunda teknik danışman Carl Koch ile öfkeli bir şekilde tartıştı. Aşırı şarap nedeniyle alevlenen tartışma, iki adam sakinleşmeden önce şiddetli hakaretlere ve şarap kadehlerinin fırlatılmasına dönüştü.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Jean Renoir, belirli iç sahnelerde, mekanda kullanılan gerçek kışlanın avlusunda hareketli kısmi setler inşa ettirerek kamerasını hareket halinde tutmayı başardı. Bunu, kurgu yoluyla sahnenin sürekliliğini bozmamak için yaptı. Bu aynı zamanda pencerenin dışındaki kampın gürültüsünü gösterirken oyuncularını "indoors" çekmesine de olanak tanıdı.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Prodüksiyonun tamamen arkasında olmalarına rağmen yapımcılar çekimler ilerledikçe tedirgin oldular ve Jean Renoir'a prodüksiyona devam etme konusunda ciddi şüpheleri olduğunu söylediler. Bu yüzden, fikirlerini değiştirmeyi umarak, daha önce çekilmiş bazı sahneleri düzenlemek için fotoğrafçılığı yeterince uzun süre durdurdu ve şans eseri başardı.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Çekimler sırasında senaryo o kadar değişti ki Jean Renoir, filmi nasıl sonlandıracağını bilemez halde buldu. Dış cephe çalışmaları neredeyse tamamlandığında nihayet son sahneye karar verdi.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Başkan Roosevelt'e Kasım 1937'de Beyaz Saray'da özel bir gösterim gösterildi.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Elsa'nın kardeşlerinin (Charleroi, Tannenberg ve Liege) öldüğü savaşların tümü, savaşın ilk yılı olan 1914'teki savaşlardı. Liège Muharebesi, Almanya'nın Belçika'yı işgalinin açılış muharebesi ve I. Dünya Savaşı'nın ilk muharebesiydi. Charleroi Muharebesi, 21 Ağustos 1914'te Fransızlar ve Almanlar arasında yapıldı. Tannenberg Muharebesi Ağustos 1914'te Ruslar ve Almanlar arasında yapıldı.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Viyana doğumlu Erich von Stroheim, Amerika'da o kadar uzun yıllar geçirmişti ki, filmi çektiğinde neredeyse hiç Almanca bilmiyordu.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Jean Renoir'ın bu filmdeki yönetmen yardımcısı Jacques Becker, filmin başlarında cep saatine Almanların el koymasına izin vermek yerine onu yok eden huysuz bir İngiliz subayı olarak çok kısa bir role sahip. Becker daha sonra büyük bir yönetmen olacaktı (örneğin Casque d'Or (1952)).
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- İlginçtir ki film, İkinci Dünya Savaşı sırasında hem Almanlar hem de Fransızlar tarafından yasaklandı. Almanlar bunun fazlasıyla Alman karşıtı olduğunu düşünürken, Fransızlar da bunun fazlasıyla savaş karşıtı olduğunu düşünüyordu.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Fort Douaumont, Verdun'un savunmasındaki en büyük kaleydi. 24 Şubat 1916'da Almanların eline geçmiş, 21 Şubat 1916 - 18 Aralık 1916 tarihleri arasındaki Verdun Muharebesi kapsamında 24 Ekim 1916'da Fransızların eline geçmiştir. Kalenin yeniden ele geçirilmesinin Fransız ordusuna 100.000 kayıp verdiği tahmin ediliyor. Film için bu savaşın seçilmesi önemlidir, çünkü Alman ve Fransız tarihçiler bu savaşı genellikle Büyük Savaş'ın dehşetini temsil etmek için kullanırlar. Toplam ölüm tahminleri (Fransız ve Alman) 300.000 civarında, toplam kayıplar ise 750.000 ile 1.000.000 arasında değişiyor. Ayrıca Elsa'nın kocasının Verdun savaşında öldürüldüğünü de unutmayın.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Fransa'da Birinci Dünya Savaşı, sonuncusu olan "La Der des Ders" olarak anılıyordu. Filmin başlığı Grand Illusion (1937), böyle bir fikrin aslında bir yanılsama olduğuna açıkça işaret ediyor.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Mahkumların konaklama yerleri aslında, son kale hapishanesi olarak ikiye katlanan şatoyu da inşa eden Alman Kaiser Wilhelm II tarafından inşa edilen askeri kışlalardı.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Oyuncu Christopher Plummer, kendisini hayatı boyunca en çok ağlatan film olarak nitelendirdi.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Senaryo için Jean Renoir ve senarist Charles Spaak, Jean des Vallieres'in "Kavalier Scharnhost" adlı kitabından herhangi bir açıklama yapmadan yararlandılar. Bu durum mahkemede intihal davası açılmasına yol açtı.
Kaynaklar (1)
- Veri tabanıIMDb kaydı ↗
- Jean Gabin'in giydiği üniforma aslında I. Dünya Savaşı'nda hava kuvvetlerinde görev yapan Jean Renoir'a aitti ve onun tarafından giyilmişti.
- Jean Renoir, uçaklar, havaalanları ve hava muharebeleriyle ilgili planladığı birçok sahneyi çekmekten vazgeçmek zorunda kaldı; final filmde karakterlerin bir uçuş görevine çıkmak için odadan çıkışını ve daha sonra vurulup esir düştükten sonra odaya girişini görürüz. Yapımcılar gerekli uçakları temin edemeyeceklerini söylediler ama aynı zamanda büyük bir masraftan kurtuldukları için rahatladılar. Renoir başlangıçta çok öfkelendi, ancak daha sonra bunu şanslı bir kaza olarak değerlendirdi ve filminin bu görüntüler olmadan çok daha iyi işlediğini fark etti.
- Nazi Almanyası'nda çekim yapmak söz konusu olmadığı için dış mekanlar, oldukça Alman karakterini koruyan ve yakın zamana kadar Alman yönetimi altında kalmış olan Fransa'nın en doğusundaki Alsace bölgesinde çekildi.
- Jean Renoir, bu filmde ve diğer tüm filmlerinde herkesle son derece işbirlikçi çalıştı, oyuncu ve ekipten gelen önerileri memnuniyetle kabul etti ve büyük bir doğallık hissi yakalamak için sık sık sahneleri doğaçlama olarak geliştirdi.
- Bazı iç mekan sahnelerinde Jean Renoir, kurgu yoluyla sahnenin bütünlüğünü bozmamak için, çekim yapılan gerçek kışlanın avlusunda hareketli parçalı setler inşa ettirerek kamerasını hareket ettirebildi. Bu sayede oyuncularını "içeride" çekerken pencereden kampın hareketliliğini gösterebildi.
- Mahkumların koğuşları aslında Alman Kayzeri II. Wilhelm tarafından inşa ettirilmiş askeri kışlalardı; aynı Kayzer, finaldeki kale hapishanesi olarak kullanılan şatoyu da yaptırmıştı.
- Jean Gabin'in yakın çekimlerde gözlerine spot ışık tutularak daha parlak görünmeleri sağlanırdı.
- Sanat yönetmeni Eugène Lourié, filmin sonuna doğru yer alan Noel sahnesi için doğum figürlerini patateslerden oyan kişiydi.
- Jean Renoir, kış karları erimeden yakalamak için hızlı çalışmak zorunda kaldı; karlar eridiğinde ise onun yerine alçı kullanıldı.
- Erich von Stroheim, çekimlerin ilk günlerinde Jean Renoir ile şiddetli bir tartışma yaşadı; yönetmen daha sonra oyuncunun 'dayanılmaz davrandığını' söyledi. Alman karargâhında fahişelerin bulunup bulunmaması üzerine çıkan anlaşmazlıkta Von Stroheim daha fazla gerçekçilik isterken, Renoir bunu çocukça bir klişe olarak reddetti. Tartışma Renoir'ı o kadar üzdü ki gözyaşlarına boğuldu, bunun üzerine Von Stroheim da ağlamaya başladı. Birbirlerine sarıldılar ve Renoir, bu kadar hayran olduğu bir sanatçıyla kavga etmektense filmi yönetmeyi tamamen bırakacağını söyledi. Von Stroheim o andan itibaren Renoir'ın talimatlarına harfiyen uyacağına söz verdi ve sözünü tuttu. Oyuncu, yapımı düşünürken 'Jean Renoir'dan daha sempatik, anlayışlı ve sanatçı ruhlu bir yönetmen ve dost bulamadım' dedi.
- Filmde 'Lotte'yi oynayan küçük kız, film gösterime girmeden birkaç hafta önce gripten öldüğü için yapıtı hiç izleyemedi.
- Erich von Stroheim'ın yer aldığı sahnelerin çoğu çekim günü doğaçlama olarak geliştirildi. Von Stroheim ve Jean Renoir, Almanca olarak ne yapacaklarını tartışır, Von Stroheim bunu İngilizce yazar, ardından yardımcı yönetmen Jacques Becker ve senaryo kızı Françoise Giroud Fransızcaya çevirerek senaryoya eklerdi.
- Erich von Stroheim, canlandırdığı karakterin tasvirine büyük katkıda bulundu. Kıyafetlerini ve filmde taktığı boyunluğu kendisi tasarladı; hatta yatağında siyah çarşaf istedi ama Jean Renoir bu isteğe sınır koydu.
- Erich von Stroheim, kendi diyaloglarının büyük bölümünü yazmaya teşvik edildi. Diğer aristokrat karakter De Boeldieu ile daha karmaşık ve derin bir ilişki kurulmasına yardımcı olarak filmin temalarının işlenişine büyük zenginlik kattı. Ayrıca, I. Dünya Savaşı'nda çekilen Amerikan filmlerinde canlandırdığı klişe 'Korkunç Hun' tipini tekrarlamama konusunda yönetmenle aynı fikirdeydi.
- Erich von Stroheim, Von Rauffenstein'a fiziksel boyutlarını kazandırdı ve karakterin ilk ile ikinci görünüşü arasında vurulduğu, kırık bir sırt yüzünden acı verici ve sert bir ortopedik düzenek içinde yaşadığı, yanıkları gizlemek için sürekli beyaz eldiven taktığı bir arka plan yarattı. Çekim yaptıkları şehre yakın Colmar'da, bu düzeneği birkaç gün içinde yapacak bir ortopedist bulunması gerekti.
- Erich von Stroheim'ın katkıları subay üniformasının görünümünden kale odasındaki dekorasyona kadar uzandı: Gotik yatak, penceredeki yalnız sardunya, Boeldieu ile ilişkisinde belirgin bir simge haline geldi. Jean Renoir tüm önerilerini kabul etmedi; odayı siyah kreple kaplama fikrini reddetti. Ancak genel olarak, iş birlikleri filme yeni bir biçim ve anlam kazandıran çok verimli bir ortaklıktı.
- Erich von Stroheim ile ekip arasındaki çalışma ilişkisi her zaman pürüzsüz değildi. Teknik danışman Carl Koch ile ordu hemşiresinin üniforması yüzünden şiddetle tartıştı. Fazla şarabın körüklediği tartışma, iki adam sakinleştirilene kadar ağır hakaretlere ve şarap kadehlerinin fırlatılmasına dönüştü.
- Jean Renoir, Jean Gabin ile hiç sorun yaşamadı. Daha sonra 'İşte size büyük F ile gerçek bir sinema oyuncusu' dedi. 'Hayatımda birçok insanı filme aldım, böyle bir sinematik güce hiç rastlamadım; o bir sinema kuvveti, fantastik, inanılmaz. Bu onun büyük dürüstlüğünden geliyor olmalı. Hayatımda tanıdığım en dürüst insan.'
- Viyana doğumlu Erich von Stroheim, Amerika'da o kadar uzun yıllar geçirmişti ki filmi çekerken neredeyse hiç Almanca konuşamıyordu.
- Jean Renoir'ın bu filmdeki yardımcı yönetmeni Jacques Becker, filmin başlarında, cep saatini Almanlara kaptırmaktansa kıran huysuz bir İngiliz subayı olarak çok kısa bir rolde görünür. Becker daha sonra kendisi de büyük bir yönetmen oldu (örneğin, Altın Miğfer, 1952).
- Dita Parlo ilk kez filmin 93. dakikasında görünür ve ekran süresi yalnızca 17 dakikadır.
- Kendisi de oyuncu olan Jean Renoir, oyuncularından en iyi performansı nasıl alacağını da biliyordu. Boeldieu, arkadaşlarının kaçması için dikkat dağıtıcı bir manevra yaptığında, Renoir, Erich von Stroheim'a İngilizce olarak 'Yalvarırım, erkek erkeğe, geri dön' diye, bir adamın metresine yalvarışını andıracak şekilde bağırmasını söyledi.
- Daha önceki oyuncu seçimlerinde Dita Parlo rolü için Annabella, Pierre Fresnay rolü için Louis Jouvet, Erich von Stroheim rolü için ise Pierre Renoir ve daha sonra Pierre Richard-Willm düşünülmüştü.
- Senaryo, başroller için Jean Gabin ve Pierre Fresnay kesin olarak düşünülerek yazılmıştı.
- Erich von Stroheim, The Unbeliever (1918) filminde benzer bir rol oynamıştı.
- Joseph Goebbels, Almanlar Fransa'yı işgal ettiğinde filmin kopyasına el konulmasını sağladı ve Jean Renoir'ı 'Sinematik Bir Numaralı Halk Düşmanı' ilan etti. Uzun yıllar filmin 1942'deki bir Müttefik hava saldırısında yok olduğu sanıldı. Oysa Paris'te Nazi subayı olan Alman film arşivcisi Frank Hansel, kopyayı gizlice Berlin'e kaçırmıştı. 1945'te Ruslar Berlin'e girince film Moskova'daki bir arşive ulaştı. Renoir 1960'larda restorasyon için eski, bulanık bir kopyayla çalışırken, tesadüfen Toulouse'daki bir arşivle yapılan takasta orijinal negatif ortaya çıktı; ancak bu versiyonun gerçek negatif olduğu 30 yıl sonra anlaşılabildi.
- Hikâyedeki en büyük değişim, Erich von Stroheim'ın kadroya katılmasıyla yaşandı. Kariyerini kurtarmak için Avrupa'ya dönen oyuncu-yönetmen-yazar, hem esirleri karşılayan aristokrat subayı hem de kale komutanını canlandırmayı önerdi. Dil engellerine rağmen Renoir ile işbirliği yaparak iki rolü birleştirdi ve Von Rauffenstein'ı sınıf farkları, sınırları aşan bağlar ve aristokrasinin çöküşü temalarında kilit bir karaktere dönüştürdü.
- Bu film, prestijli Criterion Collection'ın ilk filmidir (sırt numarası 1).
- En İyi Film dalında Oscar'a aday gösterilen ilk yabancı dildir (Fransızca).
- Daha karamsar bir final planlanmıştı: Gabin ve Dalio'nun karakterleri savaştan sonra Paris'te Maxim's'te buluşmayı kabul eder, ancak gelmezler ve kamera restorandaki boş sandalyelerini gösterirdi.
- Venedik Film Festivali'nde film için özel olarak Volpi Ödülü oluşturuldu; zira İtalya'da yasaklı olduğu için Mussolini Ödülü'nü alması düşünülemezdi.
- Senaryo aşamasında Dolette karakteri, varlıklı Yahudi Rosenthal'a dönüştü; bu sayede Renoir sınıf temalarına ırk ve etnisiteyi de ekleyebildi. Yahudi yapımcı Albert Pinkovitch'in katkılarıyla, orta sınıftan gelen Rosenthal, işçi sınıfından Marechal ile aristokrat De Boeldieu arasındaki karşıtlığa incelik kattı ve Marcel Dalio için önemli bir rol haline geldi.
- The Book of Lists 2'ye göre, Mart 1938'de Avusturya'nın ilhakı sırasında Alman ordusu Viyana'ya girerken film bir sinemada gösteriliyordu. Sinemaya el konuldu ve film yarıda kesildi.
- Jean Renoir, yapımcılara Jean Gabin'in projede olduğunu söyleyene kadar finansman bulmakta zorlandı. Gabin o dönem Fransa'nın en büyük gişe yıldızıydı.
- Yapımcılar çekimler ilerledikçe gerildi ve Renoir'a devam etme konusunda ciddi şüpheleri olduğunu söyledi. Renoir, fikirlerini değiştirmek umuduyla çekimi durdurup bazı sahneleri kurguladı ve şans eseri başarılı oldu.
- Senaryo çekimler sırasında o kadar değişti ki, Renoir filmi nasıl bitireceğini bilemez hale geldi. Son sahneye ancak dış mekân çalışmaları neredeyse tamamlandığında karar verdi.
- Başkan Roosevelt, Kasım 1937'de Beyaz Saray'da özel bir gösterim izledi.
- Orson Welles'e bir gemiye yalnızca iki film alabilecek olsa hangilerini seçeceği sorulduğunda, 'Büyük Yanılsama ve başka bir şey' yanıtını verdi.
- Jean Renoir, filmin girişinde hikâyeyi bir arkadaşının I. Dünya Savaşı'ndaki gerçek deneyimlerine dayandırdığını söyledi. Renoir savaşta pilottu ve arkadaşı yedi kez vurulup esir düşmüş, yedi kez de kaçmayı başarmıştı.
- İlginç bir şekilde, film II. Dünya Savaşı sırasında hem Almanlar hem de Fransızlar tarafından yasaklandı. Almanlar fazla Alman karşıtı, Fransızlar ise fazla savaş karşıtı buldu.
- Senaryo için Renoir ve Charles Spaak, Jean des Vallieres'in 'Kavalier Scharnhost' kitabından izinsiz yararlandı ve bu durum intihal davasına yol açtı.
- Aktör Christopher Plummer, hayatı boyunca kendisini en çok ağlatan filmin bu olduğunu söyledi.
- Woody Allen tarafından sık sık gelmiş geçmiş en iyi film olarak anılır.
- Yapımcılar finansmanı onaylamadan önce, senaryodaki gerçek gümüş yemek takımı kullanımı da dahil her masrafı sorguladı. Renoir, gümüş kaplamayla yetinmek zorunda kaldı.
- Film ilk kez 18 Ağustos 1939'da New York'un öncü televizyon kanalı WNBT'de yayınlandı. 1942'de Advance Television Pictures'ın televizyon için sunduğu 200'den fazla bağımsız film arasında yer aldı; o dönem televizyon yayıncılığı emekleme aşamasındaydı ve savaş nedeniyle neredeyse durmuştu.
- Akira Kurosawa'nın ölümünden sonra yayınlanan 100 favori filmi listesinde yer alır.
- Yalnızca En İyi Film dalında Oscar adaylığı aldı.
- Toronto Uluslararası Film Festivali'nin her sinemaseverin görmesi gereken 'Essential 100' listesinde bulunur.
- BBC'nin 2018'deki eleştirmen anketinde İngilizce olmayan filmler arasında 36. sırada yer aldı.
- Letterboxd'daki Resmi En İyi 250 Kurmaca Film listesindedir.
- Vatikan'ın 'sanat' kategorisinde seçtiği 45 'büyük film' arasındadır.
- Roger Ebert'in 'Great Movies' listesinde yer alır.
- Steven Schneider'ın editörlüğünü yaptığı 'Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Film' kitabına dahil edilmiştir.
- Filmin adı "La Grande Illusion", Norman Angell'in savaşın modası geçmiş, bilim dışı ve saçma olduğunu savunan savaş öncesi kitabı "The Great Illusion"a bir göndermedir. 1909'da yayımlandığında büyük yankı uyandıran bu kitap, uzun bir Avrupa savaşının "asla yaşanmayacağı"na kanıt olarak sıkça anılırdı. Renoir, izleyicisinin bu referansı tanıyacağını bilerek eserine bu ismi ustaca seçmiştir.
- Boëldieu ve Rauffenstein'ın, özellikle Rauffenstein'ın Boëldieu'ye "kaçış" planından vazgeçmesi için yalvardığı sahnede olduğu gibi İngilizceye geçmeleri, konuşmalarını etraftaki sıradan askerlerden gizleme çabasıdır. Aristokrat olarak yalnızca onlar birden fazla dil bilme ayrıcalığına sahiptir.
- Bu savaş karşıtı filmde hiçbir çatışma sahnesi yer almaz.
- Elsa'nın kardeşlerinin öldüğü Charleroi, Tannenberg ve Liège muharebeleri, savaşın ilk yılı olan 1914'te gerçekleşmiştir. Liège Muharebesi, Almanların Belçika'yı işgalinin açılış savaşı ve I. Dünya Savaşı'nın ilk muharebesidir. Charleroi Muharebesi 21 Ağustos 1914'te Fransızlar ve Almanlar arasında, Tannenberg Muharebesi ise Ağustos 1914'te Ruslar ve Almanlar arasında yapılmıştır.
- Fort Douaumont, Verdun savunmasının en büyük kalesiydi. 24 Şubat 1916'da Almanlar tarafından ele geçirilmiş, Verdun Muharebesi (21 Şubat-18 Aralık 1916) kapsamında 24 Ekim 1916'da Fransızlar tarafından geri alınmıştır. Kalenin geri alınmasının Fransız ordusuna 100.000 zayiata mal olduğu tahmin edilir. Filmin bu muharebeyi seçmesi anlamlıdır; zira Alman ve Fransız tarihçiler bu muharebeyi Büyük Savaş'ın dehşetini temsil etmek için sıkça kullanır. Toplam ölü sayısı (Fransız ve Alman) 300.000 civarında, toplam zayiat ise 750.000 ile 1.000.000 arasında tahmin edilmektedir. Ayrıca Elsa'nın kocası da Verdun'da ölmüştür.
- Fransa'da I. Dünya Savaşı'na "La Der des Ders" yani "sonuncuların sonuncusu" denirdi. 1937 yapımı "Büyük Yanılsama"nın adı, böyle bir düşüncenin gerçekten de bir yanılsama olduğunu açıkça vurgular.
- Dönemin izleyicisi, Rosenthal karakterinin Fransa'nın Rothschild bankacılık ailesine dayandığını hemen anlardı.
Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yapın veya üye olun.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.
Benzer yapımlar
Filmler →
YenilmezlerFilm · 2012
The GodfatherFilm · 1972
Black PantherFilm · 2018
Örümcek-Adam: Eve DönüşFilm · 2017
Thor: RagnarokFilm · 2017
DeadpoolFilm · 2016
Kaptan Amerika: Kahramanların SavaşıFilm · 2016
Doktor StrangeFilm · 2016
Yenilmezler: Ultron ÇağıFilm · 2015
Galaksinin KoruyucularıFilm · 2014
İlk Yenilmez: Kaptan AmerikaFilm · 2011
Demir AdamFilm · 2008