Frankenstein Kamera Arkası: Setten Az Bilinen Bilgiler

Yedi yaşındaki Marilyn Harris, canavar tarafından göle atılan küçük Maria'yı canlandırırken, Boris Karloff'un makyajlı ve kostümlü halinden korkar mı diye endişe ediliyordu. Ancak set ekibiyle buluşmaya giderken Harris, arabasından fırlayıp tam makyajlı Karloff'un yanına koştu, elini tuttu ve 'Sizinle gelebilir miyim?' diye sordu. Karloff, o kendine has zarafetiyle 'Tabii ki, tatlım' diye yanıtladı ve küçük kız, 'Canavar'la birlikte çekim alanına gitti.

Jack P. Pierce'ın canavar makyajı tasarımı, 1 Ocak 2026'ya kadar Universal Pictures'ın telif hakkı altındaydı ve Universal Studios Licensing tarafından lisanslanıyordu.

Filmdeki canavar, Mary Shelley'nin romanındaki karaktere fiziksel olarak hiç benzemez. Düz kafa, boyundaki cıvatalar, düşük göz kapakları ve uyumsuz takım elbise gibi yenilikler, makyaj sanatçısı Jack P. Pierce'ın eseridir. Sonraki tüm Frankenstein filmleri veya parodileri, bu fiziksel özellikleri Pierce'ın makyaj çalışmasından ilham alarak kullanır.

Canavarın giydiği kalın tabanlı botlar, 'sıcak asfalt botları' olarak bilinir. Bu botlar, yollarda sıcak asfaltla çalışan işçiler tarafından kullanılırdı ve tabanları ısıya dayanıklı özel bir tasarıma sahiptir.

Bu film, ünlü Castle Thunder ses efektini kullanan ilk yapımdır. Sesli sinemanın hemen başında ortaya çıkan bu efekt o kadar klasikleşti ki, 21. yüzyıla kadar kullanılmaya devam etti. Günümüzde ise daha çok, eşsizliğinden ziyade şöhretine bir saygı duruşu olarak yer alır.

Frankenstein'ın canavarının yeşil tenli popüler imajı bu filmden kaynaklanır. Jack P. Pierce, canavarın cildi için gri-yeşil bir makyaj boyası kullandı; bu, siyah-beyaz filmde ölümcül soluk gri bir ton olarak göründü ve diğer karakterlerin gri değerleriyle kontrast oluşturdu. Tek istisna, canavarın canlanmadan önceki ölü, siyah eti temsil eden çok daha koyu renkli koluydu.

Cenaze sahnesinde kullanılan tabutun içine, toprağın kapağa çarpma sesini yükseltmek için bir mikrofon yerleştirildi.

Boris Karloff'un makyajının uygulanması Jack P. Pierce için her gün dört saat sürüyordu ve hantal kostümü, yazın rahatsız edici sıcağında 48 pound ağırlığındaydı.

Filmdeki tüm elektrikli aletleri ve efektleri yaratan Ken Strickfaden, milyon voltluk kıvılcımların canavarın vücudunda dolaştığı sahnelerde Boris Karloff'un yerine dublörlük yaptı. Aynı laboratuvar ekipmanı yıllar içinde başka filmlerde de kullanıldı; Mel Brooks, Young Frankenstein (1974) komedisinde aynı makineleri kullandı ve Strickfaden'a bu filmde alamadığı jenerik onurunu verdi. Hatta rock grubu KISS, 1976 turnesinde Strickfaden'ın yıldırım makinesini kullandı, ancak makine öngörülemez ve tehlikeli bulunarak gösteriden çıkarıldı.

Fritz'in beyni çalarken bir insan iskeletine çarptığı ürkütücü mizah anında, bu gerçek bir insan iskeletiydi. Yapımcılar, yapay bir iskelet yapmaktansa biyolojik malzeme tedarikçisinden gerçek bir insan iskeleti satın almanın daha hızlı ve ucuz olduğunu düşündü.

Boris Karloff'un ayakkabılarının her biri 13 pound ağırlığındaydı.

Boris Karloff, canavar makyajının bir parçası olarak çökük yanak görünümü yaratmak için kısmi köprü dişlerini çıkarmayı teklif etti.

Yedi yaşındaki oyuncu Marilyn Harris, Maria'nın göle atıldığı sahnenin birkaç çekimini yaptı; ilkinde canavarın düşündüğü gibi suda yüzdü, bu yüzden batması için iç etekleri çıkarıldı. Islak ve yorgun olmasına rağmen, yönetmen James Whale ona istediği her şeyi vaat edince bir son çekim daha yapmayı kabul etti. Harris en sevdiği atıştırmalık olan iki düzine haşlanmış yumurta istedi ve Whale ona iki düzine verdi.

Film tarihçisi Gregory W. Mank'a göre, yönetmen James Whale, yapım sırasında Boris Karloff'un canavarının gördüğü ilgiyi kıskandı ve intikam olarak oyuncuya Colin Clive'ı dağa ve değirmene defalarca taşıttı. Clive, rol arkadaşı için üzülerek bir manken kullanılmasını önerdi, ancak Whale reddetti. Bu durum Karloff'ta ciddi sırt sorunlarına yol açtı ve hayatı boyunca üç büyük ameliyat geçirmesine neden oldu.

Filmin doruk noktasında, canavar Dr. Frankenstein'ı dağ yamacına ve değirmene taşır. James Whale'in ısrarıyla Boris Karloff, bu çekimlerde Colin Clive'ı gerçekten taşıdı ve sahneler birkaç gün boyunca saatlerce çekildi. 44 yaşındaki Karloff, dolgu malzemesi, kostümün parçası olan sırt korsesi, makyaj ve 13 poundluk botlarla hareket etmekte zorlandı ve bu sahnelerde sırtını ciddi şekilde yaraladı. Sırt sorunları hayatının geri kalanında onu rahatsız etmeye devam etti.

Maria'nın ölüm sahnesinin çekimleri sırasında Boris Karloff ve ekip, James Whale'e kızın boğulmaması için lobi yaptı, ancak yönetmen sahnenin senaryodaki gibi çekilmesi konusunda kararlıydı.

Makyaj sanatçısı Jack P. Pierce ve Boris Karloff, filmin yapımına giden haftalarda her akşam saatlerce buluşarak canavarın görünümü üzerinde çalıştı. Karloff, sağ tarafındaki azı dişlerinden oluşan bir köprüyü çıkardı ve yanağını içeri çekti; Pierce da bu bölgeyi gölgelendirdi. Makyajın rengi mavi-yeşil bir kombinasyondu ve siyah-beyaz filmde grimsi bir görünüm veriyordu. İddiaya göre, canavara aşırı ağır gözler verme fikri Karloff'tan çıkmıştı; bu, yaratığın çevresinde olup bitenin yalnızca kısmen farkında olduğu izlenimini veriyordu.

Filmin başında asılan suçlu için kullanılan manken, canavar tarafından asılan Fritz'i göstermek için kullanılan mankenle aynıdır. Bu, her ikisinde de görülen köşeli, kartonpiyer benzeri ellerden anlaşılır. Aynı manken, canavarın yel değirmeninden attığı manken de olabilir.

Yönetmen James Whale, Frankenstein'ın çarpıcı görünümünde önemli bir etki olan Alman Dışavurumculuğu'nu hatırlamak için Dr. Caligari'nin Muayenehanesi (1920), Golem (1920) ve Metropolis (1927) filmlerini izledi.

Canavarın boynundaki yaygın olarak cıvata denilen şeyler aslında elektrotlardır.

Yel değirmeni sahnesinin set tasarımı, Los Angeles'ta yerel bir fırın olan ve kurumsal logosu olarak büyük bir yel değirmeni sergileyen Van de Kamp binasından ilham aldı.

James Whale, canavarın yaratılışını filmin en önemli anı olarak görüyordu; çünkü seyirci yaratığın gerçekten yapıldığına inanmazsa, sonrasında olacaklarla ilgilenmezdi. Bu noktada seyirci en azından bir şeyler olacağına inanmalıydı; felaket bile olsa, gösteriyi izlemeye razı olurlardı.

Frankenstein'ın özel elektrikli ekipmanı, 1930'lardan 1970'lere kadar filmler için elektrikli piroteknikler yaratan sektör elektrikçisi Ken Strickfaden tarafından, otomobil yedek parçaları ve elektrikli ıvır zıvırlardan yapıldı. Strickfaden, 'Tasarım tamamen elimde ne tür hurda olduğuna bağlıydı' demiştir.

Bazı setler aslında dört yıl önce Universal'ın yapımcılığını üstlendiği Paul Leni'nin The Cat and the Canary (1927) filmi için inşa edilmişti.

Universal Pictures, Jack P. Pierce tarafından Frankenstein'ın canavarı için tasarlanan makyajın telif hakkına sahiptir.

Son jenerikte, Universal küresi sağa doğru oldukça eğiktir. Bu, modern Universal Pictures yapımlarında görülen 'dik' versiyondan çok farklıdır.

Canavarın göle attığı küçük kızı oynayan Marilyn Harris, sahne çekildiği sırada iyi bir yüzücü değildi. Yakınlarda güvenlik için kayıklar olmasına rağmen, yönetmen James Whale, çekimi garantiye almak için oyuncuyu Karloff tarafından birkaç kez suya attırdı.

Canavar ilk kez yaklaşık 24. dakikada görülür.

Giriş konuşması ve jenerik sahneleri hariç, film diegetik bir ses kuşağına sahiptir ve ana hikayedeki tek müzik, yerel bir bando aracılığıyla duyulur.

Baron, canavarın canlanmasından sonraki sahnede tarboosh olarak bilinen Orta Doğu tarzı bir başlık takarken görülür.

Çekimler planlanan takvimin beş gün üzerinde tamamlandı.

Filmin başındaki mezarlık ve darağacı sahnelerindeki ses yankılanması, bunların gerçek mekanda değil, bir ses sahnesinde çekildiğinin açık bir işaretidir.

Alman köyü seti daha önce Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok (1930) filminde kullanılmıştı.

Yıldırım fırtınası sırasında canavarın bedenini 40 fit havaya kaldırmak daha dramatik olsa da, aslında onu yıldırıma yaklaştırmak canlanması için daha fazla güç sağlamazdı.