Gone with the Wind Kamera Arkası: Setten Az Bilinen Bilgiler

Clark Gable, Bonnie doğduktan sonra Mammy'ye içki koyduğu bir sahnede, Hattie McDaniel'e şaka yapmak için sürahiye çay yerine gerçek alkol doldurdu. McDaniel bir yudum alana kadar fark etmedi.

Olivia de Havilland'ın keskin mizah anlayışı, masum karakteri Melanie Hamilton'ın tam tersiydi. Atlanta kuşatması sahnesinde Rhett'in Melanie'yi arabaya taşıması gerekirken, de Havilland vücudunu sete sabitleyerek Clark Gable'ın neredeyse belini sakatlamasına yol açtı.

Vivien Leigh, Clark Gable'ı öpmekten nefret ettiğini söyledi; ağız kokusunun takma dişlerinden ve aşırı sigaradan kaynaklandığı iddia edildi. Teknisyen Frank Buckingham'a göre Gable, öpüşme sahnelerinden önce bazen sarımsak yerdi.

Çekilen ilk sahne, 10 Aralık 1938'de Atlanta Deposu'nun yakılmasıydı. Stüdyonun arka alanında The Garden of Allah (1936) ve King Kong'dan (1933) kalma setler de dahil olmak üzere eski dekorlar yakıldı. Yangın 25.000 dolardan fazlaya mal oldu ve 113 dakikalık görüntü elde edildi. O kadar yoğundu ki Culver City sakinleri MGM'nin yandığını sanıp telefon hatlarını kilitledi. Scarlett'in dublörlüğünü Aline Goodwin ve Lila Finn, Rhett'inkini ise Yakima Canutt ve Jay Wilsey yaptı.

Olivia de Havilland rollerini titizlikle araştırırdı. Henüz anne olmadığı için, Melanie'nin doğum sahnesi için bir doğum hastanesini ziyaret ederek kadınların doğum stresiyle nasıl başa çıktığını inceledi. Yönetmen George Cukor, kamera dışında acı hissetmesi için ara sıra ayak parmaklarını sıkıştırırdı.

David O. Selznick, Shantytown baskını sahnesi için Alfred Hitchcock'tan yardım istedi. Hitchcock, evin dışında Rhett ve Ashley'nin Birlik askerlerinden kaçışını ve içeride Melanie ile Rhett arasındaki bakışmaları gösteren ayrıntılı bir plan sundu. Ancak bu planın neredeyse hiçbir şeyi kullanılmadı.

Scarlett'in 1.600 acı çeken Konfederasyon askeri arasında Dr. Meade'yi aradığı sahnede, maliyetleri düşürmek ve sendika kotasını karşılamak için 800 figüranın arasına 800 manken yerleştirildi. The Making of a Legend: Gone with the Wind (1988) belgeseline göre, aynı gün dört başka film daha çekildiği için yeterli figüran bulunamadı.

Scarlett'in Tara'da turp kazıp öğürdüğü sahnedeki öğürme sesleri Olivia de Havilland tarafından seslendirildi. Bir versiyona göre Vivien Leigh yeterince inandırıcı olamadı; diğerine göre ise Leigh, 'bu bir hanımefendiye yakışmaz' diyerek reddetti.

Filmin çekimleri bittiğinde 88 saatlik görüntü vardı.

Vivien Leigh dans edemediği için, yakın çekim olmayan sahnelerde onun yerine Sally De Marco dublörlük yaptı. Oysa Clark Gable, Leigh'in 'ilahi dans ettiğini' söylemişti.

Ara müziği tamamen Novachord ile çalınır; bu, bir Hollywood uzun metraj filminde elektronik sentezleyicinin ilk kullanımıdır.

Mammy'nin Scarlett'i yemek yemediği için azarladığı erken sahne, orijinal yönetmen George Cukor tarafından çekilmiş ve final filminde kalan birkaç sahneden biridir.

Prissy'nin 'Bebek doğurtma hakkında hiçbir şey bilmiyorum' dediği sahnede, George Cukor Vivien Leigh'e Butterfly McQueen'i gerçekten tokatlamasını söyledi. Birçok çekimden sonra McQueen gözyaşlarına boğuldu ve Leigh'in çok sert vurduğundan şikayet etti. McQueen daha sonra, Leigh'in eli yüzüne yaklaşırsa bağıracağını, vurursa bağırmayacağını söyleyerek pazarlık yaptığını anlattı. Ayrıca kıkırdayarak 'Prissy'nin sık sık tokatlanması gerektiğini düşünüyorum, çünkü o berbattı!' dedi.

Filmde 50'den fazla konuşan rol ve 2.400 figüran var.

Ann Rutherford, bir sahne için pamuk toplamak üzere saat 3:00'te sette olması için arandı. Pamuk toplarken parmaklarındaki kanı yalıyordu. David O. Selznick onu kontrol etmeye geldiğinde kanı gösterdi ve Selznick 'İyi! İyi!' dedi.

Thomas Mitchell'in bindiği at, The Lone Ranger Rides Again (1939) filmindeki Silver'dı. Atın gerçek adı Silver Chief. Bu, Clayton Moore'un The Lone Ranger (1949) filminde bindiği at değil.

Victor Fleming, Scarlett'in en az bir kez Clark Gable'ın tipindeki kadına benzemesini istedi. Bu yüzden, Ashley'nin doğum günü partisindeki bordo kadife elbise için Walter Plunkett, Vivien Leigh'in göğüslerini bantlayarak Fleming'in istediği dekolteyi elde etti.

Scarlett'in Atlanta Deposu'nun yanışından kaçtığı sahnede, çökmek üzere olan yaşlı bir beygir olan Woebegone'u oynayacak bir at gerekiyordu. Uygun bir aday bulundu, ancak haftalar sonra sete getirildiğinde kilo almıştı. Yedek bulmaya zaman olmadığından makyaj departmanı, yetersiz beslenmiş görünmesi için kaburgalarına koyu gölgeler çizdi.

Hollywood'un o zamanki yedi Technicolor kamerasının tamamı Atlanta Deposu'nun yanışını filme almak için kullanıldı. 40 dönümlük bir setten 500 fit yüksekliğinde alevler yükseldi. Los Angeles İtfaiyesi'nden on itfaiye aracı, 50 stüdyo itfaiyecisi ve 200 stüdyo yardımcısı hazır bekledi. Alevleri söndürmek için üç adet 5.000 galonluk su tankı kullanıldı.

2004 yılında film, orijinal üç Technicolor negatiften 2K çözünürlükte taranarak dijital olarak restore edildi. Dijital birleştirme sayesinde hizalama sorunları giderildi ve farklı büzülme miktarlarına rağmen mükemmel kayıt elde edildi. Renk, David O. Selznick'in kaybolduğu sanılan ancak restorasyonun beşinci haftasında ortaya çıkan cevap baskısına göre ayarlandı. 2009 Blu-ray sürümü, 70 mm formatı için maksimum sınır olan 8K çözünürlüklü taramadan geldi.

‘Atlanta’nın Yanışı’ sahnesi, çoğu izleyicinin sandığı gibi General Sherman’ın şehri yakmasını değil, iki ay öncesini, Konfederasyon ordusunun kendi mühimmat depolarını ateşe verdiği geceyi anlatır.

Melanie’nin oğlu Beau’nun doğumu, George Cukor’un yönettiği ve filmin son halinde kalan ender sahnelerden biridir.

Vivien Leigh, 18 inçlik korsesiyle ünlendi; sonraki yıllarda Nicole Kidman gibi oyuncular bu korseyi taklit etmeye kalkışınca kaburga kırıklarıyla hastanelik oldu.

Açılış sahneleri önce çekilmiş, sonra yeniden çekilmişti. Aylar süren yorucu çekimlerin ardından Vivien Leigh bitkin düşmüş, Scarlett’in en genç ve şımarık haline dönmeden önce dinlenmek zorunda kalmıştı. Beyaz elbise, yeniden çekimde karakterin bekâretini ve masumiyetini vurgulamak için eklendi.

Yönetmen Victor Fleming, filmin Atlanta’daki dünya prömiyerine katılmadı; Los Angeles’ta kalıp, yirmi yıl önce baş kameramanı olduğu yakın arkadaşı Douglas Fairbanks’in cenazesine gitti.

Yangın sahnesinin en büyük sorunu alevleri 40 dakikadan uzun süre canlı tutmaktı. Çözüm: sahte cephelerin arkasına biri gazyağı-katran, diğeri su taşıyan iki boru hattı döşendi. 10 gün süren prova ve 10 Aralık 1938 akşamı başlayan yangın, 1,5 saat sürdü. Dublörler Yakima Canutt ve Dorothy Fargo, Clark Gable ile Vivien Leigh’in yerine vagonu alevlerin arasından geçirdi. Yangın başlarken Selznick’in kardeşi Myron, Vivien Leigh’in de aralarında olduğu misafirlerle geldi.

Clark Gable, filmde boyunu uzatmak için tabanlık giydi.

David O. Selznick, filme tepkiyi ölçmek için resmi galadan aylar önce Riverside’da gizli bir ön gösterim yaptı. Gösterimde Beau Geste (1939) oynuyor sanılıyordu; açılış jeneriği ve müzikler henüz bitmemişti. Stüdyo hızla geçici bir jenerik çekti: Bir kadın eli, büyük bir kitabın sayfalarını çeviriyor, Selznick’in The Prisoner of Zenda’sından (1937) alınma müzik eşlik ediyordu.

Tom Jung’un 1967 yeniden gösterimi için tasarladığı poster, Rhett ve Scarlett’i romantik bir bakışla gösterir. O kadar ikonikleşti ki sonraki tüm sürümlerde kullanıldı ve Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back (1980) gibi filmlerce taklit edildi. Jung, ‘Tasarımımın sonuçlarını her yerde görüyorum. Rüzgâr Gibi Geçti, duygusallığıyla gerçekten dikkat çekiciydi,’ dedi.

George Cukor’un kovulmasının asıl nedeni, Selznick’in her şeyi kontrol etme arzusuydu; Cukor’un samimi yönetmenlik tarzı epik sahneler için yetersiz görülüyordu. Cukor filmin küçük bir kısmını çekmiş olsa da, iki başrol oyuncusu gizlice ona koçluk yaptırmaya devam etti.

Filmin 222 dakikalık süresi, uvertür, entr’acte ve çıkış müziklerini kapsamaz. Bu parçalar 1939’daki ilk gösterimde çalınmış, sinemalar nadiren oynatmış; 1997’de New Line Cinema baskısıyla yeniden eklendi ve DVD’de de yer aldı.

Selznick’in notlarında Clark Gable’ın Cukor’un kovulmasında rol oynadığına dair ipucu yok. Aksine, Selznick Cukor’un yavaş temposundan ve iş kalitesinden rahatsızdı; sahnelerinin yarısı rafa kaldırıldı. Gazeteci Susan Myrick’in Margaret Mitchell’e yazdığı mektuba göre, Cukor senaryo düzelmezse çalışmayacağını söyleyince Selznick ‘Tamam, defol!’ dedi. Selznick, Cukor’u ‘çok pahalı bir lüks’ olarak görüyor ve Eylül 1938’de Victor Fleming ile değiştirmeyi düşünüyordu.

Georgia’nın kırmızı toprağını canlandırmak için tuğla tozu çok ağır, talk çok yapışkandı; sonunda yerel fırınlardan kiremit tozu kullanıldı.

Hiçbir iç mekân setinde tavan yoktu; tavanlar ve dış mekânların üst kısımları optik olarak eklendi ya da mat boyamayla değiştirildi. Bu en çok, ölü ve yaralı Konfederasyon askerlerinin olduğu sahnede fark edilir: rüzgârda dalgalanan bayrak, mat boyamayla cansız bir şekilde asılı durur.

Beş yüz bin feet film çekildi, bunlar 20.000 feet’e düzenlendi.

Barbekü sahnesinde Scarlett’in arabadan inip Twelve Oaks’a girdiği çekim türünün ilkiydi. Wilkes’lerin ön kapısı gerçek bir stüdyo kapısının etrafına inşa edildi, böylece Vivien Leigh dış çekimden iç sette tek bir çekimde geçebildi. Kapı, MGM’nin bungalov soyunma odalarının karşısındaydı; Leigh kostümüyle birkaç metre yürüyüp arabasına biniyordu.

Yapım Tasarımcısı unvanını alan ilk film; bu, William Cameron Menzies’in hem sanat yönetmeni hem de ikinci birim yönetmeni olarak katkısını vurgulamak içindi.

Tara çiftliğinin cephesi, Culver City’deki Forty Acres arka bahçesinin kuzeybatı köşesindeydi ve 1959’da söküldü. Aynı yer daha sonra Hogan’s Heroes (1965) dizisindeki Stalag 13 seti olarak kullanıldı.

Tara evinin cephesi sanat yönetmeni Lyle R. Wheeler tarafından yaratıldı. Çekimlerden sonra RKO’nun stüdyo arka bahçesinde kaldı; 1957’de Desilu Productions’a, 1959’da Southern Attractions, Inc.’e satıldı.

Görüntü yönetmeni Lee Garmes, çekimlerin birinci ayında kovuldu çünkü görüntüleri çok karanlık bulundu. Yerine Ernest Haller ve Ray Rennahan getirildi.

Brent Tarleton rolünü Fred Crane üstlenmesine rağmen jenerikte yanlışlıkla Stuart Tarleton olarak anıldı.

Filmde merdivenlerde geçen dikkat çekici sayıda önemli sahne var: Scarlett, Rhett Butler'ı ilk kez bir merdivenden aşağı görür; Prissy, Melanie'nin hamileliğini zorlaştırdığı için merdiven sahanlığında tokatlanır; Scarlett bir merdivende bir Yankee'yi vurur; Rhett, Scarlett'i kucağında taşıyarak merdivenden çıkarır; Scarlett merdivenden düşüp düşük yapar.

Kadın kostümleri, görünmez olsalar da kombinezonlarla tamamlandı.

Bu kadar çok film kullanılmasının nedeni, yeni Technicolor kameralarının aynı anda üç şerit film çekmesiydi.

Yapım, Jonas Wilkerson rolünde Robert Gleckler ile başladı. Bir aylık çekimden sonra Gleckler öldü ve sahneleri Victor Jory ile yeniden çekildi.

Arkansas, North Little Rock'taki T.R. Pugh Memorial Park'ta bulunan Eski Değirmen, açılış sahnelerinde görülür ve filmden günümüze kalan tek yapı olduğuna inanılır.

Bir noktada beş film birimi aynı anda çekim yapıyordu. Yönetmenler arasında Sam Wood, Sidney Franklin ve dublör koordinatörü Yakima Canutt da vardı.

Romandaki ve uyarlamalarındaki Tara çiftliği, Clayton County'deki Jonesboro'ya 5 mil (8 km) uzaklıkta, Flint Nehri'nin doğu yakasında, Atlanta'nın yaklaşık 20 mil (32 km) güneyinde yer alır.

David O. Selznick, Konfederasyon yaralılarının tren sahnesinin sinema tarihindeki en uzun ve en yüksek 'geri çekilme' olmasını istedi. Bugün helikopterle kolayca çekilebilecek bu sahne 1939'da imkânsızdı. Kaliforniya'da 125 fitlik kolla 90 fitlik uzantıya sahip bir vinç bulundu. Selznick 2.500 figüran istedi ancak bütçe danışmanları sayıyı 1.600 figüran ve 1.200 mankene düşürdü. Figüran Loncası tüm yaralıların gerçek insanlarla oynanmasını talep edince Selznick kabul etti, ancak lonca sadece 1.500 kişi sağlayabildi. Çekimler George Cukor yönetiminde başladı ancak Clark Gable fazla çalıştırıldığından şikayet etti. Selznick, gösterişli sahnelerde deneyimli bir yönetmene ihtiyacı olduğunu hissedince Cukor istifa etti; Vivien Leigh ve Olivia de Havilland'ın itirazları dikkate alınmadı. Selznick, yedek yönetmen için Clark Gable'a danıştı ve Gable, sıkı kontrolü eline alan Victor Fleming'i önerdi. Yangın sahnesinde dublör Yakima Canutt atlı arabayı sürerken, başka bir dublör henüz oyuncu seçilmemiş Scarlett'in yerine geçti.

Leslie Howard'ın atının adı Cochise idi. At, Jack Davis'e (Lubbock, TX) aitti ve bir polo midillisiydi.

Clark Gable, Afrikalı-Amerikalı oyuncular için ayrı tuvaletler olduğunu öğrenince David O. Selznick'e 'Yarın bu tuvaletler hâlâ buradaysa, ben olmayacağım' dedi. Tuvaletler ertesi gün kaldırıldı.

Atlanta balo salonu sahnesinde, Doktor Meade bir beyefendinin bir bayanla dans etmek için teklif vermesi gerektiğini duyurduğunda bir grup kadın çığlık atar. Scarlett'in Atlanta'nın ana caddesinde çılgınca koştuğu sahnede de aynı çığlık sesi duyulur. Diğer sahnelerden sesleri yeniden kullanmak, film yapımında yaygın bir uygulamaydı.

Bu, görüntü yönetmeni Ernest Haller'in ilk renkli filmiydi.

Yapımcı David O. Selznick ve yapım tasarımcısı William Cameron Menzies de filmin bazı bölümlerini jeneriksiz olarak yönetti.

Big Sam, Scarlett'i kurtardıktan sonra onu eve götürür. Bir sonraki sahnede arabada sadece Scarlett görülür.

Efsaneye göre filmde üç yönetmen çalışmıştır, oysa aslında sekiz kadar yönetmen görev aldı. George Cukor ve Victor Fleming tam prodüksiyon yönetmenleriydi; Sam Wood ve Chester M. Franklin, Fleming'in iyileşme döneminde onun yerini aldı. Yapım tasarımcısı William Cameron Menzies, Scarlett'in savaş sırasında Tara'ya zorlu yolculuğunun bazı stüdyo sahnelerini yönetti. B. Reeves Eason, Bonnie'nin ölümcül midilli sürüşünün dublör sahnelerini yönetti. Yakima Canutt bazı dublör çalışmalarını yönetti ve hatta yapımcı David O. Selznick bile bazı yönetmenlikler yaptı. Gerekli ikinci birim çekimlerinin miktarı düşünüldüğünde, jeneriksiz kalan birkaç yönetmen daha olabilir.

Scarlett'in Twelve Oaks pikniğindeki elbisesi o kadar önemliydi ki kostüm tasarımcısı Walter Plunkett, 1860'lardan kalma malzeme bulmak için küçük kasabalara seyahat etti. İstediğine yakın bir şey bulunca kopyasını çizip boyadı ve bir kumaş üreticisine sahne için özel olarak metrelerce kumaş bastırdı.

Donna L. Ellithorpe, L. Jeffrey Selznick Film Koruma öğrencisi, 2004 yılında filmin hayatta kalan birkaç ekran testini korumak için Hollywood'daki Technicolor şirketiyle çalıştı.

2:59:02'de Hattie McDaniel (Mammy) bir anlığına doğrudan kameraya bakar.

American Film Institute'ın 1931-1940 kataloğu, filmi Technicolor yerine siyah-beyaz olarak listeliyor.

Kemerli tren istasyonu, RKO 40 Acres arazisinde, Tara cephesinin sadece 100 yard doğusundaydı.

Filmin başında Leigh ve Mitchell'in dublörlerinin siluet halinde Tara'ya baktığı sahne, finalde Leigh'in dublörünün yine Tara'ya tek başına baktığı sahne için de kullanıldı.

2:47:29'da Rhett eğilip bir dal çiçek alırken, 2:47:31'de ayağa kalktığında elinde iki dal var; birini koklayıp diğerini atıyor, kokladığını yakasına takıyor.

Georgia'nın kırmızı toprağını simüle etmek için özel efekt ekibi gerektiğinde ezilmiş kırmızı tuğla tozu kullandı.

1.250.000 özel aksesuar yapıldı; bunların 750'si bıyıktı.

Victor Fleming, projenin büyüklüğü yüzünden sinir krizi geçirdi; iyileşene kadar iki hafta boyunca Sam Wood onun yerine geçti.

Tara, kağıt hamuru ve kontrplaktan inşa edilmişti.

Filmde çalışan üç yönetmenden Victor Fleming 93 gün, Sam Wood 24 gün ve George Cukor 18 gün görev yaptı.

Scarlett'in turp yerken öğürme seslerini aslında Olivia de Havilland sağladı.

Scarlett ve Tarleton İkizleri'yle ilk tanıştığımız açılış sahnesi aslında en son çekilen sahnedir; daha önce bir düzineden fazla kez çekilmişti.