The Grapes of Wrath: İlginç Bilgiler
John Steinbeck'in Pulitzer ödüllü romanından uyarlanmış, John Ford imzalı 2 Oscarlı bir başyapıt. Hapisten çıkan Tom Joad, Oklahoma'daki ailesinin çiftliğine gider. Ancak gittiğinde görür ki banka çiftliğe el koymuştur. Zira Büyük Buhran tüm Amerika'yı etkisi altına almıştır. Ertesi gün tüm Joad Ailesi, eşyaları ile birlikte eski püskü bir kamyonla California'ya doğru yola çıkar.
The Grapes of Wrath hakkında 78 bilgi
78 bilgi gösteriliyor.
- Çekimlerden önce yapımcı Darryl F. Zanuck, John Steinbeck'in oradaki sefalet ve adaletsiz muamele konusunda abartıp abartmadığını görmek için göçmen kamplarına gizli soruşturmacılar gönderdi. Steinbeck'in aslında kamplarda olup bitenleri küçümsediğini öğrendiğinde dehşete düşmüştü.
- John Steinbeck filmi beğendi ve Tom Joad rolündeki Henry Fonda'nın onu "believe my own words" yaptığını söyledi.
- John Steinbeck, Henry Fonda'nın Tom Joad rolündeki performansına özellikle hayran kaldı ve bu karakterle iletmek istediği her şeyi mükemmel bir şekilde özetlediğini hissetti. İkisi iyi arkadaş oldular. Aslında Fonda, Steinbeck'in cenazesinde bir okuma yapmıştı.
- Henry Fonda filmde giydiği şapkayı hayatının geri kalanında sakladı. 1982 yılında vefat etmeden önce onu eski arkadaşı Jane Withers'a verdi. Görünüşe göre o ve Withers, kendisi 8 yaşında bir kızken ve kendisi de genç bir adamken, Fonda film yapmadan önce birlikte bir oyun oynamışlardı. Fonda sahneye çıkma konusunda o kadar gergindi ki küçük Jane onun elini tuttu, sinirlerini hafifletmek için küçük bir dua etti ve ikisi ömür boyu iyi arkadaş oldular.
- Filmin sendika yanlısı duruşu, hem John Steinbeck hem de John Ford'un McCarthy "Red Scare" döneminde Komünizm yanlısı eğilimler iddiasıyla Kongre tarafından soruşturulmasına yol açtı.
- John Ford, Joad'ların otoyolda ilerleyen arabasını çekerken batıya giden çok sayıda karavanı gösteren bir çekim eklemek istedi, bu yüzden filmin işletme müdürü gerçek arabaların yolculuğu yapmasını durdurdu ve kameralar için Joad'ların külüstürüne eşlik etmeleri için sürücülere beş dolar ödedi.
- John Carradine, John Ford'un zorba yönetmenlik tarzından nefret etse de, 28 yıl boyunca onunla on bir film çekti. Ford, Carradine'in sıradışı görünümüne özellikle meraklıydı.
- Hâlâ büyük bir Hollywood yıldızı olma mücadelesi veren Henry Fonda, 20. Century-Fox'un sözleşmeli oyuncusu olmaktan kaçınmaya çalıştı çünkü kendi projelerini bağımsız olarak seçebilme yeteneği istiyordu (o zamanlar giderek artan sayıda yıldız böyle bir bağımsızlık kazanmaya çalışıyordu). Ancak çok imrenilen Tom Joad rolü kendisine teklif edildiğinde, Fonda tereddütle kabul etti ve stüdyoyla yedi yıllık bir sözleşme imzaladı çünkü bunun hayatının rolü olacağını biliyordu.
- Tom ve Ma arasındaki kritik sahnede Henry Fonda, ışığı Jane Darwell'in uyuyan yüzünü aydınlatacak bir kibrit çakmak zorunda kaldı. Gregg Toland, bu etkiyi elde etmek için Fonda'nın avucuna küçük bir ışık yerleştirdi.
- Prodüksiyonun sahte bir çalışma başlığı vardı: "Highway 66", böylece tartışmalı romanın çekimleri sendika sorunlarından etkilenmeyecekti. Filmde tasvir edilen sıkıntıların çoğu, filmin galası sırasında ve sonrasında da devam etti.
- Darryl F. Zanuck, John Steinbeck'in romanının hakları için 100.000 dolar ödedi; bu, o zamanlar için şaşırtıcı bir miktardı. Steinbeck, hakların satılmasına yalnızca film yapımcılarının materyale gereken saygıyı göstermesi ve projeye sorumlu bir şekilde yaklaşması şartıyla izin verdi.
- ABD dışındaki izleyiciler filmi, Buhran ve Oklahoma Dust Bowl'un etkilerini açıklayan bir önsözle izledi. Stüdyo daha sonra bu sürüme "Cliff Notes Edition." adını verdi.
- John Ford, Ma'nın göçmen kampında açlıktan ölmek üzere olan çocuklardan oluşan bir kalabalığın önünde aile için basit bir güveç hazırladığı sahnede Frank Darien'ı (John Amca) aşırı duygulandığı için acımasızca çiğnedi. Ford tiradını bitirdiğinde Darien tamamen tükenmişti ve bu da Ford'un sahne için tam olarak istediği bakış açısı olduğunu kanıtladı.
- John Ford, Okie'lere yönelik muamele gibi oldukça politik bir konuyu ele alacak sadık bir muhafazakar olduğundan tuhaf bir yönetmen seçimi olarak değerlendirildi. Ford muhtemelen en hassas filmini sunarak eleştirmenlerini şaşırttı.
- Film, Ulusal Film Siciline oylanan ilk filmlerden biriydi (1989).
- John Ford için alışılmadık bir durum olarak Darryl F. Zanuck'ın kurguyu denetlemesine izin verdi. Gerçekten de Zanuck, normalde oldukça eleştirel olan yönetmenden gerçekten övgü alan çok az sayıdaki yapımcıdan biri olmaya devam ediyor.
- John Ford, sosyal sorunlara ilgi duyan bir solcu olmak yerine, hikayeye karakter olarak tamamen Joad ailesi üzerinden odaklanmaya karar verdi. "Joad'lar gibi insanlara sempati duyuyordum ve onlara çok para katkıda bulunuyordum ama sosyal bir araştırma olarak Üzümlerle ilgilenmiyordum."
- Darryl F. Zanuck, kişisel bir proje olarak gördüğü için yapımın her aşamasına yoğun bir şekilde dahil oldu. Aslında Nunnally Johnson'ın senaryosunun kurgusu o kadar titiz ve dikkatli bir şekilde düşünülmüştü ki, bizzat Johnson, Zanuck'ı detaylara gösterdiği ilgiden dolayı övdü.
- "Grandpa"Charley Grapewin,"son"Frank Darien'dan yalnızca yedi yaş büyüktü ve"son" Russell Simpson'dan sekiz yaş büyüktü.
- Filmin büyük bir kısmı Twentieth Century-Fox'ta çekildi, ancak ikinci birim yönetmeni Otto Brower, ekibini "Okies"'in Batı'ya izlediği rotayı takip ederek Oklahoma, Arizona, Teksas ve New Mexico'ya götürdü. Ek yerler arasında Needles, Daggett ve Tehachapi, California vardı. Brower ve ekibi, Joad ailesi üyelerini temsil etmek için uzun çekimde çift çekimler yaptı. Bildirildiğine göre aynı birim, filmin kurgusal göçmen kervanının bir parçası olarak Joad kamyonuyla birlikte filme alınmak üzere Kaliforniya'ya giden araba dolusu insana kişi başına beş dolar ödedi.
- 2007: Amerikan Film Enstitüsü bunu Tüm Zamanların En İyi 23. Filmi olarak sıraladı.
- Arşivlenen dosyalar, filmde Needles çevresindeki alanın nehir kıyısı olarak kullanıldığını, Canejo Çiftliği'nin Keene çiftliği için kullanıldığını, Tustin'deki Irvine Çiftliği'nin bir montaj sekansı için arka plan sağladığını ve Chatsworth yakınlarındaki San Fernando Vadisi'ndeki Lasky Mesa'nın Joad çiftliği ve Muley'in çiftliği için kullanıldığını gösteriyor. Bakersfield, Kaliforniya yakınlarındaki gerçek hayattaki hükümet tarafından işletilen Arvin Federal Hükümet Kampı da filmdeki kurgusal hükümet kampının bazı çekimleri için kullanıldı (örneğin, kamp postanesi filmde yöneticinin ofisi olarak kullanıldı).
- Yapımcı Darryl F. Zanuck, çekimler öncesinde göçmen kamplarına gizli müfettişler göndererek John Steinbeck'in sefalet ve adaletsizlik iddialarını abartıp abartmadığını araştırdı. Müfettişlerin raporları karşısında dehşete kapıldı; çünkü Steinbeck gerçekleri olduğundan daha hafif göstermişti.
- Joad ailesinin otomobiliyle yol aldığı sahneyi çekerken John Ford, batıya göç eden karavanların kalabalığını göstermek istedi. Bunun üzerine yapım müdürü, gerçekten göç eden araçları durdurup sürücülere beşer dolar ödeyerek Joad'ların külüstür arabasına kamera önünde eşlik etmelerini sağladı.
- Filmin ortalarında Joad ailesi lastik değiştirmek için durduğunda, Ma çamurluğa oturur ve Tom arabanın altına girer. Bu sırada Tom'un "Ma, çekil şuradan, zaten yeterince ağır" dediği zar zor duyulur; bu küfürlü ifade nasıl olduysa Hays sansür kurulunun kulağına takılmamıştır.
- Woody Guthrie, filmde tipik bir Okie şarkısı olarak "Goin' Down the Road Feelin' Dead"i seçen, jenerikte adı geçmeyen müzik danışmanıydı.
- Filmin büyük bölümü Twentieth Century-Fox stüdyolarında çekilse de, ikinci birim yönetmeni Otto Brower ekibiyle birlikte Oklahoma, Arizona, Teksas ve New Mexico'ya giderek "Okie"lerin batıya göç rotasını takip etti. Kaliforniya'daki Needles, Daggett ve Tehachapi gibi ek mekânların yanı sıra, ekip gerçekten göç eden insanlara araba başına beş dolar ödeyerek onları Joad kamyonuyla birlikte kervanın parçası olarak filme aldı.
- Arşiv kayıtlarına göre Needles çevresi filmde nehir kıyısı olarak kullanıldı; Canejo Çiftliği Keene çiftliğinin, Tustin'deki Irvine Çiftliği bir montaj sekansının, San Fernando Vadisi'ndeki Lasky Mesa ise Joad çiftliği ile Muley'nin çiftliğinin yerini tuttu. Bakersfield yakınlarındaki gerçek Arvin Federal Hükümet Kampı da filmdeki kurgusal kampın bazı sahneleri için kullanıldı; örneğin kamp postanesi, filmde müdürün ofisi oldu.
- Filmde kullanılan kamyon, romandakiyle aynı model olan 1926 yapımı bir Hudson "Super Six"tir.
- Woody Guthrie'nin filmde jenerikte adı geçmeyen bir müzik danışmanı olduğu ve kendisi de tanınmış bir Okie şarkıcısı ve işçi aktivisti olarak tipik bir Okie şarkısı olan "Goin' Down the Road Feelin' Bad"i seçtiği söylenir. Filmin gösterime girdiği yıl Guthrie, "Dust Bowl Ballads" albümünü kaydetti; bu albümde kendi yorumu olan "Blown' Down This Road" ile birlikte, sinemaya gidemeyenlerin hikâyeyi anlayabilmesi için ulusal radyo programında bestelediğini söylediği "Tom Joad" bölüm 1 ve 2 yer alıyordu. Bu şarkılarda, efsanevi işçi aktivisti ve söz yazarı Joe Hill'in ölümünü anlatan "Joe Hill" melodisini kullandı.
- Anlatılanlara göre Darryl F. Zanuck, Casy ve "radikal" arkadaşlarının nehir kenarında kamp kurduğu sahnenin fonuna cırcır böceği seslerini ekletmiş; ayrıca en Amerikan enstrüman olduğunu düşündüğü için sade müzik altyapısında belirgin bir akordeon partisyonu olmasında ısrar etmiş. Resmî olarak jenerikte adı geçmese de kaynaklar, akordeonu çalan kişinin yönetmen Frank Borzage'ın kardeşi ve Ford'un gedikli oyuncu kadrosunun müdavimi Danny Borzage olduğunu belirtiyor.
- Joad ailesi, film için kamyona dönüştürülen 1926 model bir Hudson binek otomobili kullandı.
- John Steinbeck, Henry Fonda'nın Tom Joad performansından o kadar etkilenmişti ki, 'kendi sözlerime inandım' demişti. Fonda, yazarın zihnindeki karakteri perdeye öyle bir taşıdı ki, Steinbeck için bu yorum bir övgünün ötesine geçti.
- Steinbeck, Fonda'nın Tom Joad yorumuna adeta hayran kalmıştı; karakterin tüm derinliğini ve ruhunu kusursuzca yansıttığını düşünüyordu. Bu ortak saygı, ikili arasında ömür boyu sürecek bir dostluğa dönüştü ve Fonda, yazarın cenazesinde bir okuma yaparak bu bağı son kez onurlandırdı.
- Henry Fonda, filmde taktığı şapkayı hayatı boyunca sakladı. 1982'de vefat etmeden önce, onu çocukluk arkadaşı Jane Withers'a hediye etti. Fonda henüz genç bir aktörken, sekiz yaşındaki Withers'la aynı oyunda yer almış, sahneye çıkmadan önce o kadar heyecanlanmıştı ki küçük kız elini tutup dua ederek onu sakinleştirmişti; o günden sonra kopmaz bir dostluk kurdular.
- John Carradine, John Ford'un zorba yönetmenlik tarzından nefret etse de, 28 yıl boyunca onunla tam 11 film çekti. Ford'un, Carradine'in sıra dışı görünümüne karşı özel bir zaafı vardı ve bu fiziksel farklılığı perdede ustalıkla kullanmayı seviyordu.
- John Ford'u en çok sinirlendiren şey, John Carradine'i utandıramamak ya da üzememekti. Dorris Bowdon'ın anlattığına göre, Carradine'ın devasa bir egosu vardı, kendini büyük bir aktör olarak görüyor ve Ford'un tüm sataşmalarına karşı duvar gibi duruyordu. Yine de bu çekişme, sık sık karakter ve performans açısından kusursuz anların doğmasına yol açıyordu.
- Rosasharn rolündeki Dorris Bowdon, filmin senaristi Nunnally Johnson ile evliydi. Bu kişisel bağ, onun rolü almasında etkili olmuş olabilir.
- Humphrey Bogart, 1940'ta bir gazeteye verdiği röportajda, 'sert adam' imajından kurtulmak için Tom Joad'ı oynamayı çok istediğini söylemişti. Bu rolün, kariyerinde farklı bir kapı açabileceğine inanıyordu.
- Jane Darwell, yedi aydır işsizdi ve rolü aldığında gazetecilere 'Ödüller güzel ama ben iş sahibi olmayı tercih ederim' demişti. Bu sözler, dönemin çalışma koşullarını ve oyuncuların önceliklerini çarpıcı biçimde yansıtıyor.
- Romanın orijinal sonu, 1940 yılında bir film için düşünülemeyecek kadar tartışmalıydı. Rosaharn ölü bir bebek doğuruyor ve ardından süt dolu göğüslerini bir ahırda açlıktan ölmek üzere olan bir adama sunuyordu.
- Henry Fonda, Hollywood'da büyük bir yıldız olma mücadelesi verirken, projelerini bağımsız seçebilmek için 20th Century-Fox'la sözleşmeli oyuncu olmaktan kaçınıyordu. Ancak çok istenen Tom Joad rolü teklif edilince, bunun hayatının rolü olduğunu bildiğinden tereddütle yedi yıllık bir sözleşmeye imza attı.
- John Steinbeck romanda, Casy karakterine "Yes Sir, That's My Baby" şarkısını "Yes sir, that's my Savior/Jesus is my Savior/Jesus is my Savior now" diye parodilettirmişti. O dönem yürürlükteki Sinema Üretim Yasası, "Tanrı" ve "İsa" kelimelerinin yalnızca "saygılı" bağlamda kullanılmasına izin verdiğinden, senaryoda bu kısım "Mm-mmm, mmm, my Savior" şeklinde mırıldanmaya dönüştürüldü.
- Yapım, tartışmalı romanın çekimlerinin sendika sorunlarından etkilenmemesi için "Highway 66" sahte çalışma başlığını kullandı. Filmde anlatılan zorlu koşullar, filmin gösterime girmesinden sonra da devam etti.
- Darryl F. Zanuck, John Steinbeck'in romanının hakları için o döneme göre astronomik bir rakam olan 100.000 dolar ödedi. Steinbeck, hakların satışına ancak film yapımcılarının malzemeye gereken saygıyı göstermesi ve projeyi sorumlulukla ele alması koşuluyla izin verdi.
- ABD dışındaki izleyiciler filmi, Büyük Buhran'ın ve Oklahoma'daki toz fırtınalarının etkilerini açıklayan bir ön yazıyla izledi. Stüdyo daha sonra bu versiyona "Cliff Notes Edition" adını verdi.
- Darryl F. Zanuck, John Ford'a iyimser bir final yaratmak için Ma Joad'ın "biz halkız" monoloğunu kapanış sahnesinde kullanmasını önerdiğinde, Ford bunu kendisinin yönetmesini söyledi – Zanuck da öyle yaptı.
- John Ford, muhafazakâr bir isim olarak Okie'ların durumu gibi politik bir konuyu ele alacağı için yönetmen seçimi tuhaf karşılanmıştı. Ford, belki de en duyarlı filmini çekerek eleştirmenleri şaşırttı.
- Film, 1989'da Ulusal Film Arşivi'ne seçilen ilk yapımlardan biri oldu.
- Darryl F. Zanuck, filmi kişisel bir proje olarak gördüğü için yapımın her aşamasına yoğun şekilde dahil oldu. Nunnally Johnson'ın senaryosunu o kadar titiz ve özenli bir şekilde düzenledi ki, Johnson bile onun detaylara verdiği önemi övdü.
- John Ford için alışılmadık bir şekilde, Darryl F. Zanuck'un kurguyu denetlemesine izin verdi. Zanuck, normalde oldukça eleştirel olan yönetmenden övgü almayı başaran ender yapımcılardan biri olarak kaldı.
- John Ford, toplumsal sorunlara ilgi duyan bir solcu olmak bir yana, hikâyeyi tamamen Joad ailesinin karakterleri üzerinden anlatmaya odaklandı. "Joad'lar gibi insanlara sempati duyuyordum ve onlara çok para yardımında bulundum, ama Gazap Üzümleri'ne bir toplumsal inceleme olarak ilgi duymuyordum."
- 2007'de Amerikan Film Enstitüsü bu filmi tüm zamanların en iyi 23. filmi seçti.
- 2006'da Amerikan Film Enstitüsü'nün Tüm Zamanların En İlham Verici 100 Filmi listesinde 7. sırada yer aldı.
- Dünya prömiyeri 24 Ocak 1940'ta New York'taki Rivoli Tiyatrosu'nda Darryl Zanuck'ın katılımıyla yapıldı.
- John Steinbeck'in ünlü romanının bu uyarlaması, kitabın yayımlanmasından bir yıldan kısa bir süre sonra sinemalarda gösterime girdi.
- Filmin gösterime girmesinden bir yıl sonra Fox'ta bir devam filmi üzerinde çalışılıyordu. Geçici olarak ilk filmin sahte çalışma başlığı olan "Highway 66" adı verilmişti.
- Bu film, 48 eleştirmen incelemesine dayanarak Rotten Tomatoes'da %100 puana sahiptir.
- Bazı basılı reklamların görselleri ünlü Amerikalı sanatçı Thomas Hart Benton tarafından yapıldı.
- Bu film, Roger Ebert'in "Büyük Filmler" listesinde yer almaktadır.
- Steven Schneider'ın editörlüğünü yaptığı "Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Film" arasında yer alır.
- Zanuck film hakları için 75.000 dolar ödedi; bu, o dönem için ödenen en yüksek bedeldi.
- Senarist Nunnally Johnson, sansürün onayını almak için romandaki argo ve kaba dili büyük ölçüde temizlemek zorunda kaldı.
- Filmin sendika yanlısı duruşu, McCarthy döneminin 'Kızıl Tehlike' paranoyasında hem John Steinbeck hem de John Ford'un komünist eğilimler taşıdıkları şüphesiyle Kongre soruşturmasına uğramasına yol açtı.
- Noah Joad, ailenin Colorado Nehri'nde yüzdüğü sahneden sonra sessizce ortadan kaybolur. Romanda Noah, Tom'a nehir kenarında kalmaya karar verdiğini söyler; filmde ise bu kayboluş hiçbir açıklama yapılmadan bırakılır.
- Filmde, lokantadaki kamyon şoförünün anlattığı fıkra yarıda kesilir ve asla tamamlanmaz. John Steinbeck romanda fıkranın tam halini verir: Küçük çocuk okula geç kalır. Öğretmen 'Neden geç kaldın?' diye sorar. Çocuk, 'Bir düveyi boğaya götürmek zorundaydım' der. Öğretmen 'Baban yapamaz mıydı?' diye sorunca çocuk, 'Yapardı elbet, ama boğa kadar iyi değil' cevabını verir.
- İkinci Dünya Savaşı sonrası Sovyet sinemalarında, Amerikan yapımı filmlerin çoğu 'yozlaştırıcı etki' gerekçesiyle gösterilmezdi. Bu film, kapitalist kültürün karanlık yüzünü gerçekçi biçimde yansıttığı ve proletaryanın ABD'deki durumunu göstermenin propaganda değeri taşıdığı düşünüldüğü için gösterilen ender Hollywood yapımlarından biri oldu. Sovyet halkı arasında çok tutulan film, aylarca vizyonda kaldı ve 1950'lerin ortasında yeniden gösterime girdiğinde yine büyük ilgi gördü. Yetkililerin yaptığı bir ankette en beğenilen film seçilmesinin en yaygın nedeni ise ironikti: 'Ailenin kendi kamyonuna sahip olup istediği yere gidebilmesi' – ki her ikisi de SSCB'de yasaktı.
- Romanda Büyükbaba Joad, Wilson çiftinin çadırında ölür; Ma Joad ve Sairy onu temizleyip kefenler ve hep birlikte gömerler. Filmde ise yorgun düştüğü için mola verirler, dinlenmesi için yatırdıklarında aniden ölür ve Wilson'lar olmadan tek başlarına gömerler.
- Kamptaki çocukların tepedeki tuvaletlerden korkmasına dayalı görsel espri, romanda daha ayrıntılı anlatılır. Ma Joad'ın böyle sıra dışı bir nesneyi daha önce gördüğü ve ailesine her şeyin yolunda olduğunu söylediği ortaya çıkar.
- Filmin başlarında, duadan hemen sonra Büyükanne'nin yemek yediği kâse, 1930'ların halka desenli çizgili taş çanak çömleğinin güzel bir örneğidir ve bugün (2022) koleksiyoncuların aradığı bir parçadır.
- Ma Joad'ın yaktığı Özgürlük Heykeli kartpostalı, kocasının o kuşaktan pek çok kişi gibi Birinci Dünya Savaşı'nda denizaşırı görev yapmış olabileceğini düşündürür. Porselen biblo ise 1904 St. Louis Fuarı'ndandır.
- Joad ailesi, Oklahoma'nın Sallisaw kentinden Kaliforniya'nın Fresno kentine kadar araba yolculuğu yaptı.
- Kris Kristofferson, 'Here Comes That Rainbow Again' adlı şarkısını filmdeki bir sahneden esinlenerek yazmıştır.
- Filmde Route 66 üzerinde 'Will Rogers Otoyolu' yazan bir tabela kısa süreliğine görünür. Will Rogers, 1935'teki ölümünden önce yönetmen John Ford'un birçok filminde rol almıştı.
- Filmin çekimleri yedi hafta sürdü.
- Ana çekimler 43 günde tamamlandı.
Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yapın veya üye olun.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.
Benzer yapımlar
Filmler →
YenilmezlerFilm · 2012
The GodfatherFilm · 1972
Black PantherFilm · 2018
Örümcek-Adam: Eve DönüşFilm · 2017
Thor: RagnarokFilm · 2017
DeadpoolFilm · 2016
Kaptan Amerika: Kahramanların SavaşıFilm · 2016
Doktor StrangeFilm · 2016
Yenilmezler: Ultron ÇağıFilm · 2015
Galaksinin KoruyucularıFilm · 2014
İlk Yenilmez: Kaptan AmerikaFilm · 2011
Demir AdamFilm · 2008